Фразеологизмнер деп темага кичээл планы
план-конспект урока (5 класс)

Теманың  ады: “Фразеологизмнер азы быжыг сос каттыжыышкыннары”

Клазы: 5

Кичээлдиң хевири: Чаа  теманың  тайылбыры

Өөреникчилерниң  ажылдаар  хевирлери: бөлүк, бот-тускайлан, эжеш  ажылдаары.

Сорулгалары:

1. Өөредиглиг: быжыг сос каттыжыышкыннарынга  хамаарыштыр уругларның алган билиглерин быжыглаар. Фразеология  деп термин-биле таныштырар.

2.Сайзырадыглыг: уругларның чогаадыкчы угаан-бодалын болгаш бот-идепкейин сайзырадыр, оларның сөс  курлавырын делгемчидер, байыдар.

3.Кижизидилгелиг: улустун аас чогаалынын бир хевири улегер домак таварыштыр  хундулээчел,эвилен-ээлдек болурунга кижизидер.

Өөреникчилерниң  чедип алыр  билиглери:

Бот –тускайлан онзагайлары:        

1.Өөренген темазынга  сонуургалын оттурар  байдалды тургузар.

2. Бодунун билиин сайгарып, күүсеткен ажылын шын унелеп, демдек салып билиринге  чаңчыктырар.

3.     Өөредилгенин утказын, ажыктыын  медерелдиг  сайгарып билири.

Метапредметтиг

1. Салдынган сорулгага дүүштур кылыр ужурлуг ажылды планнап, хайгаарап, оон түңнелинге чедеринин болдунар аргаларын тодарадып билирин өөредир.

2. Бодунун бодалын шын  дес-дараалаштыр илередип, өске эш-өөру-биле диалогту тургузар. Бодунун харыызын, өөренген билиинге даянып алгаш, шынзыдары.

3.Эрткен  темага хамаарыштыр билиглерин аразында айтыржып, арга-суме катчып, ол ышкаш кылыр ажылын үлежип билири

4. Билиг бурузу бодунуу – биле кандыг ажыктыгыл, амыдыралга канчаар хереглеттине бээрил деп чувени уруглар-биле сайгарар.

Предметтиг.

1. Өөренген билиглелеринге   бодунун бодалын шын, дес-дараалаштыр илередип билири.  

2. Хуу  болгаш  ниити чуве аттарнын  тып, созуглелдер иштинден тып   билиринге  өөредири.

Кичээлдиң  дерилгези: тыва дыл ному 5 кл, экран,ноутбук.

Педагогтуг технология:  Медээ-коммуникативтиг технология, кадыкшылды камгалаарының номчуп, бижип тургаш сайгарылдыр боданырын сайзырадырының технологиязы, оюннарлыг технология, проблемниг технология.

Ажыглаан арга-методтар: башкының сөзү, деңнелге, беседа, хайгаарал, өөреникчилерниң бот-тывынгыр ажылы, көргүзүп тайылбырлаарының методу, дилеп тыварының методу.

Өске эртемнер-биле холбаа: орус дыл, чогаал.

Кичээлдиң  чорудуу:

1. Мотивация. Организастыг кезек.

Башкы:

Хоглуг конга кынгырт кылды

Кичээл шагы эгеледи

Кончуг оожум орупкаштын

Кичээнгейлиг оорениили!

- Эки хүннүң мендизи-биле, уруглар.  

-Экии,башкы!

-Уруглар, богун бистин кичээливисте аалчылар моорлап келген.   Аалчыларывысты хундулеп, мендилежиптээлинер!

Слайд1

Кичээливис эгелээр бертинде  силернин белеткелинер билип алыксап тур мен уруглар.Мындыг бис мен силерден айтырыг салыр мен

Кыдыраажым,ном-дептерим,демир-ужуум белен,тергиин эки харыылаарынга белен мен деп бодап орар болзунарза, холунар часкаар силер.

А бир эвес, кичээлде аалчылар келгенинге сурээдеп, девидеп олур мен, ынчалза-даа кызып ажылдаар мен деп бодап орар болза холун чаяр.

2. Катаптаашкын. Слайд 2 Тест ажыл

- Эрткен кичээлдерде  кандыг темалар  ѳѳренген бис,сактыптаалынарам уруглар? (лексика).

Силернин мурнунарда саазын бар.

Кылыпкан тончузунде ажылдарын боттарынга хынадыр. Демдектер салыр. Шын харыы -биле шууштурер.

Туннел: Лексика дугайында дурумну чугаалаар.

Ам дааразында класс 2 болукке чарлыптаалынар. “Кым дургенил?” деп чарыш оюндан ойнаптаалынар.

Слайд3

Туннел: Состер чангыс болгаш хой уткалыг деп дурумнер-биле туннээр.

3.Кичээлдиң  темазын, сорулгазын  тодарадыры. Проблема  салыры

Ам экранда бижикти кончуг тода,билдингир кылдыр  номчуптаалынар. Чуну номчудувус.Улегер домактарнын утказын тайылбырлап, кижизидилге ажылын чоргузар.

Аяк эрии ызырар деп сос каттыжыышкыннарынын лексиктиг утказын чангыс сос-биле тайылбырлап корээлинерем.

Уруглар харыылаар.

Ам кичээливистиң  сорулгазын  салыр бис.(Уруглардан айтырар).

Көөр  айтырыгларывыс:

1. Быжыг сос каттыжыышкыны деп чул?.

2. Кандыг онзагай  грамматиктиг демдектерлиг болурун коор.

4.Чаа билигни шиңгээдип алыры.

а) Слайд-биле ажыл.

Тайылбыр ажылын чорудар.

 б) Ном-биле ажыл. Номда дүрүмнү номчуур.

Мергежилге 73 (бижимел-биле).

Соон салгаар- дозээр

Соок баштыг- кажар

Чер дырбаар- каттырар

Тыртым хол-харам

Куш четпес-  кортук

Дайнам четпес-эвээш

Дуктуг арынныг-ыядыычал

Сула шимчээшкин.

5. Чаа теманы быжыглаары.

Чурук-биле ажыл

Слайд.9

Туннел:  Уруглардан ооренген теманы айтырып, айтырыглар салыр. Сорулга чедип алганын айтырар.

6. Кичээлдиң  түңнели (Рефлексия).

Богун кичээливисти туннеп дараазында домактарны боттарынар бодалынар киирип тургаш, доозуп корунерем.

-Эр-хейлер! Кичээлде өөренген теманы билип алганыңар эки-дир.

Ам кижи бүрүзү кичээлге канчаар ажылдааныңарны туннеп  дараазында смайликтерни кодуруп корунерем. Смайлик бурузу уткалыг.

-Эр-хейлер! Боттарынарнын ажылдаан кужунер унелеп,демдек салып турарынар дыка оорунчуг-дыр! Мен база кичээлде силернин ажылдаанынар коруп тургаш, демдектеринерни салыр мен.

7. Онаалга бээри.

Мерг.76

Демдек Салыр.