Технологическая карта
материал (6 класс)
Үз төбәгеңнең музыкаль сәнгате, халык музыка иҗаты белән танышу. Профессиональ музыка сәнгате үсешендә фольклорның роле. Фольклор иҗатында татар халкының гореф-гадәт һәм йолалары.
Скачать:
Вложение | Размер |
---|---|
![]() | 41.38 КБ |
Онлайн-тренажёры музыкального слухаМузыкальная академия
Теория музыки и у Упражнения на развитие музыкального слуха для учащихся музыкальных школ и колледжей
Современно, удобно, эффективно
Предварительный просмотр:
Технологик карта
Тема:Үз төбәгеңнең музыкаль сәнгате, халык музыка иҗаты белән танышу. Профессиональ музыка сәнгате үсешендә фольклорның роле. Фольклор иҗатында татар халкының гореф-гадәт һәм йолалары. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Укытучы | Катнашучылар | Үткәрү вакыты һәм урыны | Үткәрү технологиясе (индивидуаль, төркемләп, фронталь) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Мөхәмәдиева Наилә Дәүләтҗановна | 6 сыйныф укучылары -4 укучы. | 26.09.2018 Кече Кибәхуҗа төп мәктәбе | Төркемдә һәм парлап эшләү | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Дәреснең максаты : Укучыларны татар халкының йолалары, гореф – гадәтләре белән таныштыру. Укучыларны милли рухта тәрбияләү, үткәннәрне онытмаска, ихтирам итәргә өйрәтү, уйлау, фикерләү сәләтләрен үстерү, милли бәйрәм һәм йолаларны белүләренә ирешү. Үз төбәгеңнең музыкаль сәнгате, халык музыка иҗаты белән таныштыру. Профессиональ музыка сәнгате үсешендә фольклорның роле нинди булуын ачыклау. Туган төбәкнең иҗатына мәхәббәт, соклану хисләре тәрбияләү. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Планлаштыру нәтиҗәләре: Көтелгән нәтиҗәләр(предметлар буенча): Татар халык авыз иҗаты турында алган белемнәрен дөрес куллану. Структураны дөрес куллана белү. Көтелгән нәтиҗәләр (метапредметные). -укучылар бәйрәм рухы алалар, бер-берсе белән аралашырга, актив булырга өйрәнәләр;(Шәхескә юнәлтелгән) - төркемдә эшләргә өйрәнәләр; (коммуникатив); - иҗади мөмкинлекләрен үстерәләр. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Предметлар буенча:
| Татар халкының гореф-гадәтләрен, уеннарын,җырларын,биюләрен, шигырьләрен өйрәтү. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Предметара: Регулятив УУЭ. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Танып-белү УУЭ. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Коммуникатив УУЭ.
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Шәхескә юнәлтелгән УУЭ. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Оештыру | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ресурслар:
Техник средствалар: компьютер, музыкаль центр | Предметара бәйләнешләр: Уку,музыка. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Чараның төп эчтәлеге Кулланылган структуралар : - МЭНЭДЖ МЭТ; - ТЭЙК ОФ – ТАЧ ДАУН - КОНЭРС; - МИКС – ФРИЗ - ГРУП | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Эшчәнлекне формалары, алымнары | Укытучы эшчәнлеге | Укучы эшчәнлегенең нәтиҗәләре | УУЭ формалаштыру | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Осуществляемые действия | Формируемые умения | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Оештыру моменты | Әңгәмә (Мэнэдж мэт) | Исәнләшү 1.-Игътибар! (Мэнэдж мэт) Әйдәгез партнерлар, бер-берегез белән сәламләшик. (Укучылар 2 төркемгә бүленеп парта артында утыралар,басып исәнләшәләр | Эш урынын булдыру. Исәнләшәләр. | Кызыксыну уяталар | Шәхескә юнәлтелгән УУЭ. Тәрбия эшчәнлегенең максатын һәм нәтиҗәсен бәйли белү | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Теманы ачу | Видеоролик күрсәтү | Сабантуй турында видеоязма карау. -Укучылар, нәрсә турындагы видеоролик карадыгыз? -Сез сагынып көтеп аласызмы соң бу Бәйрәмне? _Сабантуй турында берәр җыр беләсезме? - Димәк, бүгенге дәрестә ниләр турында сөйләшербез? | Укучылар басалар. | Дәрескә керү мәсьәләсен кую. Дәреснең темасын әйтәләр. | Регулятив УУЭ. Әлегечә белгән һәм белмәгән күнекмәләрне үзара бәйли белү Танып-белү УУЭ. Сорауларга тулы җавап бирә белү. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Дәреснең темасын әйтү.. | “КОНЭРС “структурасы, Карточкалар белән эшләү. | Бик дөрес укучылар. Музыка сәнгате – ул, һәр милләтнең мәдәниятен, йөзен чагылдыручы һәм халыкара аралашу чарасы. Музыка сәнгате кешенең кәефен, моң – сагышларын үтемле итеп әйтеп бирә. Һәр халыкның үз гореф-гадәтләре булган кебек татар халкының да үз бәйрәмнәре, милли традицияләре, үзенә генә хас үзенчәлекләре бар.Бүгенге дәрестә без сезнең белән менә шул гадәти булмаган үзенчәлекләрне күзәтербез, әби-бабаларыбызның бай мирасын барларбыз. Йола фольклоры – халык иҗатының иң борынгы төрләреннән берсе. Фольклорга төрле йолалар, гореф-гадәтләр, бәйрәмнәр, уеннар, такмаклар, җырлар белән үрелеп баралар. Йола-бәйрәмнәр ничек, кайчан барлыкка килгән соң?Аларның барлыкка килүе борынгы мәҗүсилек чорына барып тоташа. Профессиональ музыка сәнгате үсешендә фольклорның роле бик зур. Такмаклар әйтмәсәк, халык җырлары, көйләрен ишетмәсәк, җырламасак музыка сәнгатенең нәрсә икәнен аңламас, төшенмәс идек. Әгәр ки, безгә әби –бабаларыбыз шушындый бай мирасыбызны калдырмаган булсалар, бәлки кем белә бит укучылар, музыка сәнгате мондый зур үсешкә ирешмәгән дә булыр иде. -Мәҗүсилек чорыннан калган табигатькә тәэсир итү, ялваруны сурәтләгән нинди такмакларны беләсез? (Яңгыр, яу, яу, яу! Ашлык уңсын ызанда, Ботка пешсен казанда; Алтын кашык базарда, Көмеш кашык болытта. Нык яварга онытма! Яңгыр, яу, яу, яу!Сине көтә җир, җир!Безгә күмәч бир, бир!) Халык йолаларын фәндә икегә бүлеп өйрәнү кабул ителгән: гаилә йолалары һәм ел фасылларына караган йолалар. Гаилә йолаларына туй, бала туу, үлгән кешене күмү, искә алу йолалары керә, ә язгы чәчү, сабан йолалары, нардуган, раштуа, кызыл йомырка бәйрәме, аулак өйләр, кич утырулар, өмәләр, корбан чалу, яңгыр сорау, түгәрәк уеннар һ.б.ел фасылларына караган йолаларга керәләр. (КОНЭРС структурасы) -(4 почмакка төсле карточкалы биремнәр эленә.Һәр карточкага милли уеннар, ,җырлар,гореф гадәтләр. йолалар дип язылган.Укучылар алдына шул карточкаларны куям.) -Үзегез теләгән карточканы сайлап алыгыз. -Укучылар, безнең 4 почмагыбыз бар.(Санап китәм) -Урындыкларыгызны этеп куегыз һәм карточкаларыгызның төсе буенча үзегез сайлаган почмакка басыгыз. Һәм Ни өчен Сез бу почмакны сайлавыгыз турында фикер алышыгыз. 1.Диана! Ни өчен Булат бу почмакны сайлаган. Сине тыңлыйбыз. 2.-Ә сез? 3.Сезгә сүз бирелә. 4.-Ә сез? -Укучылар саны аз булу сәбәпле бер-берегезгә ярдәм итәргә рөхсәт бирәм. | Карточкаларга үзләре басарга теләгән почмакның исемен язалар. Почмакка барып басалар. Ни өчен бу почмакны сайлаулары турында фикер алышалар.Һәр почмактан бер бала иптәшенең фикерен турында сөйли. | Танып-белү УУЭ. Төрки халыкның культурасы һәм традицияләре белән таныштыру Сорауларга тулы җавап бирә белү. Коммуникатив. Партнерлар белән бергә эшли белү Үз фикереңне тулы әйтә белү | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Белемнәрен системалаштыру. . | Төркемнәрдә эшләү | - Бәйрәмнәр ни өчен кирәк?(Ял итү, аралашу,берләшү өчен.) - Халкыбыз ял итә белгәнме соң? - Халкыбызның йолаларын саклауга без өлеш кертә алабызмы? Сезгә өй эше итеп иҗади эш бирелгән иде. Хәзер Сезне тыңлап китик. Йола, гореф – гадәтләр турында нинди белемнәр тупладыгыз икән. Әйдә әле, Динә! Сүзне сина бирик. Динә: Мин сезгә безнең борынгы әби- бабаларыбызның иң яратып уздыра торган милли бәйрәме “Сабан туе” турында сөйләргә телим. “Татар халкының сагынып көтеп алына торган Сабантуй бәйрәме - борынгы һәм яңа бәйрәм, халкыбызның гореф-гадәтләре, йолалары, җырлары һәм биюләре бергә кушылган хезмәт бәйрәме. Бәйрәм атамасы борынгы төрки “сабан” һәм “туй” сүзләреннән килеп чыккан. Элегрәк Сабантуй карлар эреп беткәч, язгы кыр эшләренә 2-3 атна кала үткәрелгән, хәзер аны кыр эшләре тәмамлаганнан соң бәйрәм итәләр. Сабантуй тамырлары белән ерак гасырларга барып тоташа. Бу бәйрәм турында 921 нче елда ук Багдад хәлифеннән Болгарга илче булып килгән атаклы Ибн Фадлан үзенең бөтендөньяга танылган хезмәтләрендә язып калдырган. Бәйрәм үткәреләчәк урынны табигатьнең иң матур җирендә алдан ук сайлап куялар, матур итеп бизиләр Сабантуйда иң кызык уеннар Көрәш - мәйдан күрке. Көрәш яшьләр күңелен дә тыныч калдырмый, картларныкын да дәртләндерә. Сабан туйлары гөрли. Әлеге бәйрәмнең чикләвек төше булып көрәш санала. Элек-электән ир-егетләр мал өчен түгел, дан өчен көрәшкән.
Менә шундый ул җырга-моңга, уеннарга бай, халыкның йөзек кашы булган, милли бәйрәм -Сабантуй. Шуңа һәркемнең йөрәк түрендә яши дә ул.» Диана:“Нәүрүз. Бу сүзнең мәгънәсе фарсыча “яңа көн” дигәнне аңлата. Нәүрүз көн белән тән тигезләшкән чорга – 21-22 мартка туры килгән. “Бу бәйрәмне безгә борынгы бабаларыбыз биреп калдырган. Нәүрүз җиткәч, авылның иң чибәр, иң уңган кызын сайлап “ Нәүрүзбикә” дип игълан итәләр. Укучы балалар өйдән - өйгә кереп нәүрүз әйтеп йөриләр иде. Алар такмакны әйтеп, хуҗаларга бәхет, уңышлар теләп йөриләр. Ач ишегең, керәбез, Нәүрүз әйтә киләбез, Хәер – дога кылабыз, Аш – сый көтеп торабыз, Нәүрүз мөбәрәкбад. Таң ату белән учак кабызганнар. Шул учакта итле аш пешереп, кешеләр бер – берсен сыйлаганнар Ә учак әйләнәсендә кызлар, егетләр әйләнгәннәр. Бу көнне Нәүрүзбикә хөрмәтенә төрле ярышлар үткәрелгән. Бу бәйрәм безнең кәннәрдә халык йоласы буларак яңартыла. Безнең Мәктәбебездә дә бу бәйрәм ел саен уздырыла. Нәүрүз такмаклары Ш. Мәрҗани, К. Насыйри тарафыннан язылып алынганнар.” Илнур: Боз яки ташу карау бәйрәме язның беренче бәйрәме. Бу йола елгалардан боз китү(зин китү) белән бәйле. Татар авылларының күбесе су буйларында урнашкан, шуңа да аларда язның иң беренче бәйрәме булып Боз карау торган. Боз китүен карарга, гадәттә, бар халык җыелган. Яшьләр исә, елгадан боз китүне җигүле атларда килеп гармун уйнап, җырлап каршы алганнар.Халык йөзеп баручы боз кисәкләрендә салам яккан. Бу күренеш төнге аяз язгы кичтә аеруча матур күренгән. Булат: Карга боткасы.Карга боткасы, карга туе - XIX гасырда бу бәйрәм балалар бәйрәме генә булып саналган. Аны иртә язда, кара җир күренә башлагач, аксакаллар әйткән аерым бер көнне үткәргәннәр. Бала-чага, авыл буенча өйдән-өйгә йөреп, ярма, сөт, май, йомырка җыеп йөргәннәр. Шулай җыйган ризыклардан болында, тауда, басуда, бер-ике өлкән яшьтәге хатын-кыз җитәкчелегендә, зур казанда ботка пешергәннәр. Сыйланырга бөтен авыл баласы җыелган. Һәркайсы савыт, кашык алып килгән. Шунда төрле уеннар уйный торган булганнар. -Рәхмәт укучылар! | Татарча бииләр. Шигырьләр сөйлиләр, сый-хөрмәт алалар, рәхмәт әйтәләр. | Кызыксыну уяталар | Регулятив. Әлегечә белгән һәм белмәгән күнекмәләрне үзара бәйли белү Коммуникатив. Төрле ситуациядән чыга белү юлларына өйрәнү Танып-белү УУЭ. Төрки халыкның культурасы һәм традицияләре белән таныштыру | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ял итү моменты | Динамик пауза .”МИКС-ФРИЗ-ГРУП” | 3) -3 почмакны Татат халык уеннарын уйнарга чакырам. “Тыпыр-тыпыр биергә” №2 музыкасына басалар.Музыка туктый. Сорау: 1)-Йола сүзендә ничә иҗек бар? Музыка дәвам итә.Туктый. Сорау: 2) –Нәүрүз үткәрелә торган көн ничә саннан тора? Әхәзер әйдәгез әле “Чума үрдәк-чума каз” уены уйнап алыйк. “Чума үрдәк , чума каз” уены Уйнаучылар кара- каршы ике рәт булып тезеләләр, парлашып кулга — кул тотыналар. Рәт башында бер ялгыз уенчы басып тора. Балалар барысы бергә җырлыйлар:Чума үрдәк, чума каз, Тирән күлне ярата ул, ярата. Диана үзенә иптәш эзли, Белмим, кемне ярата шул, ярата. Булатны ярата шул, ярата. Уйнаучылар, җыр ритмына туры китереп, хәрәкәтләнеп торалар. Ялгыз бала (Диана), рәт арасыннан узып, үзенә бер иптәш сайлый һәм аны (Булатны) җитәкләп ахырга барып баса. Үз парыннан аерылган уйнаучы рәт башына китә. Уен шулай дәвам итә. | Тыпырдап бииләр.4 шәрләп басалар.Тагын тыпырдыйлар.2 шәрләп басалар. “Чума үрдәк- чума каз” уенын уйныйлар. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Белемнәрне ныгыту | Презентация карау. ( 5минут) Уен(кроссворд чишү): | Гореф-гадәтләр, йолалар турында презентация карарга тәкъдим итү. Уен(кроссворд чишү):
1. Хаҗ кылу тәмамланганнан соң нинди бәйрәм үткәрелә? (корбан) 2. XIX гасырда Урта Идел буенда татарлар яшәгән авылларда үткәрелгән бәйрәм. Бу сүзнең мәгънәсе “яңа көн” дигәнне аңлата. Урта Азиядә, Иранда, Әфганстанда Яңа елны каршылау бәйрәме итеп үткәрелә. (Нәүрүз) 3. Үзенә генә хас булган йола, атрибутларын һәм күңел ачу төрләрен үз эченә алган Казан татарлары бәйрәме. (Сабантуй) 4. Рамазан бәйрәме. (ураза) 5. Игеннәр амбарларга кереп тулгач үткәрелә. (Сөмбелә) 6. Кызлар осталыкта сынала торган бәйрәм. (каз өмәсе) 7. Сабантуй бәйрәмендә халыктан җыела. (бирнә) 8. Июнь аеның беренче җомгасында үткәрелә торган дини бәйрәм. (әләшә) 9. 25 декабрьдән алып 5 январьга кадәрге чорда үткәрелгән бәйрәм. Бәйрәмнең төп мизгелләре түбәндәгеләр: кеше танымаслык итеп киенеп, йорттан йортка керү, йөзек салып багу, кызларның язмышы турында, кияү булачак кеше турында төрлечә багулар. (Нардуган) | Сорауларга җаваплар эзлиләр, җавап бирәләр. . | Регулятив. Конфликтны һәм каршылыкларны чишү максатында ихтыяр көчен үстерү Коммуникатив. Төрле ситуациядән чыга белү юлларына өйрәнү Таныпа белү Иҗади сәләтләрен таба белү Төрки халыкның культурасы һәм традицияләре белән таныштыру | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Йомгак ясау. Рефлексия.
| “Канат сызыру” йоласын бергәләп башкару. Түгәрәкләп уртага утыру, җыр җырлап канат сызыру һәм бәйләү. Укытучы: Халыкны тәрбия итүдә бәйрәмнәр, йолалар һәм төрле тәртип кагыйдәләре (ритуаллар) бик зур урын алып тора. Аларда тупланган тирән кешелекле идеяләр, халыкның яшәү рәвеше белән тыгыз бәйләнгәнлек кешенең рухи баюына ярдәм итә, аның рухын һәм хезмәткә дәртен күтәрә. Һәр халыкның да рухи мәдәниятендә туган тел төп урынны алып тора. Халыкның милли йөзе, гореф-гадәтләре йолалары,туган тел,үз ана теле саклаган очракта гына саклана. -Укучылар, бүгенге дәресебез ошадымы? -Үз ягыбызның сәнгатен, фольклорын белүгә ирештекме? -Туган авылыбызның фольклорын барларга. Дәфтәрләргә такмак, җырлар язып килергә.
| Кызыксыну, шатлык. | Бергәләп канат сызыралар. | Шәхескә юнәлтелгән э. Тәрбия эшчәлегенә үзбәя куя белү |
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Модульная технология. Технологическая карта. Раздел "План и карта", тема "Координаты".
Особенности модульной технологии. Добивается желаемого результата. Происходит коррекция (разного уровня задания) на “3” справляются все. При желании можно получить положительную и хор...
![](/sites/default/files/pictures/2013/05/31/picture-261170-1369999733.jpg)
Технологическая карта урока по теме "Свободное время. Каникулы" (6 класс). Технологическая карта урока "Еда. Кафе"
В технологической карте урока представлена разработка урока по теме"Свободное время. Каникулы." и разработка урока по теме "Еда.Кафе" для 6 класса....
Методическая разработка "От технологической карты раздела к технологической карте урока"
Уровень образования: основное общее образованиеКласс: 5 классПредмет: биологияТип ресурса: технологические картыКраткое описание ресурса: технологические карты разделов по темам: "Введение в биологию"...
Технологическая карта мастер-класса по теме « Использование современных информационных технологий (МТК- мастер технологических карт) в обучении школьников в условиях внедрения ФГОС второго поколения НОО».
Технологическая карта мастер-класса по теме « Использование современных информационных технологий (МТК- мастер технологических карт) в обучении школьников в условиях внедрения ФГОС вто...
![](/sites/default/files/pictures/2015/11/23/picture-125657-1448269129.jpg)
«Технологическая карта - элемент современного урока. Виды универсальных технологических карт». Реферат на конференцию
«Технологическая карта - элемент современного урока. Виды универсальных технологических карт». Реферат на региональную конференцию "Актуальные проблемы преподавания математики"...
![](/sites/default/files/pictures/2016/09/20/picture-818360-1474369883.jpg)
Технологическая карта "Технологическая карта урока биологии в 6 классе по теме «Передвижение веществ в растении»
Цели урока: сформировать представление о передвижении веществ по растениюЗадачи урока:Предметные: на основе знаний о строении стебля, сформировать представление о процессе транспорта вещес...
![](/sites/default/files/pictures/2014/01/31/picture-395650-1391192351.jpg)
Технологическая карта урока по географии "Карта и её математическая основа. Практическая работа №1. Определение на основе иллюстраций учебни-ка и карт атласа территорий России с наибольшими искажениями на различных картографических проекциях"
Учебное занятие по изучению и первичному закреплению новых знаний и способов деятельности...