Шәжәрә байрамы
методическая разработка

    Хәйерле көн, ҡәҙерле уҡыусылар, уҡытыусылар, ҡунаҡтар.

“Милләт-ара татыулыҡты нығытыу” йылына арналған “Шәжәрә байрамы” н башлайбыҙ. Байрамыбыҙҙың маҡсаты уҡыусыларыбыҙҙы берҙәмлеккә, милләт-ара татыулыҡҡа, толерантлыҡҡа саҡырыу. Бөгөнгө байрам ошо ерҙә быуаттар буйы бер-береһе менән аралашып күрше йәшәгән өс  милләтте сағылдырған өс төркөмдөң ярышы рәүешендә үтәсәк. Улар башҡорт, татар, удмурт халыҡтарының ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары, туғанлыҡҡа, нәҫел ептәренә мөнөсөбәтен күрһәтер.

    Ә хәҙер бәйгелә ҡатнашыусы командаларҙы сәхнәгә саҡырабыҙ.

 Бер үк күк аҫтында тыуғанбыҙ беҙ,

Бер төйәктә ғүмер итәбеҙ.

Бер тупраҡтың ризығын ашап,

Бер йылғаның һыуын эсәбеҙ.

Нисә ҡара – бер үк йондоҙ яна,

Бер үк Сулпан балҡый һәр иртә,

Хозурланып бер үк ай йылмая,

Бер үк ҡояш беҙгә нур бөркә.

Бер тупраҡҡа тамған күҙ йәшебеҙ,

Бер тупраҡҡ тамған тиребеҙ.

Ҡан тамыры менән мәңгелеккә

Ҡушылып үҫкән тыуған еребеҙ.

Милләт менән милләт һайрашҡанда

Күңелләргә шатлыҡ сорнала.

Әйтегеҙсе, дуҫтар, әйтегеҙсе,

Татыулыҡ һәм тоғро дуҫлыҡтан да,

Тыныслыҡ һәм имен тормоштан да

Ҡәҙерлерәк ни бар донъяла?!

    Бәйгебеҙҙе башлағансы һәр команда үҙе менән таныштырып китһен (исеме, дивизы).

    Шулай итеп

командалары бәйгене башлап ебәрә. Беренсе ярыш төрө:

    I “Иң яҡшы йөкмәткеле туғра (эмблема)”

Музыкаль номер?

II “Мәҡәлдәрҙә - халыҡ тапҡырлығы” тиҙәр, ә һеҙ халыҡтың аҡылын, тапҡырлығын, тормош тәжрибәһен сағылдырған “аҡыллы һүҙҙәрҙе” беләһегеҙме?

Мәҡәлде дауам итеп тамамла:

III “Ырыулының уғы юғалмаҫ” ти халыҡ. 

Киләһе бәйгелә һәр команданың бер ағзаһы нәҫел-нәҫәбен барлап, шәжәрәһе менән таныштырып китһен.

Шәжәрә - ул йәшәү тантанаһы,

Һулар һауа, тупраҡ, ғәзиз ер,

Ул тамырым буйлап аҡҡан ал ҡан,

Боронғо ла, йәш тә, хәҙерге лә.

Шәжәрә - ул бөйөк, изге йортоң

Уға тейеш һин бер ҡайтырға.

Унда һине туғаның да, Ер ҙә,

Йән дә, ҡан да тейеш тартырға!

Ырыу ағасым һин, әй шәжәрәм!

Һин үҫкәндә донъя йәшәрә.

Күкрәк киреп олон тарбайтҡанда,

Күкте терәп ерҙә һин торғанда

Йәшәргә лә, әле йәшәргә!

    Бер милләтте икенсеһенән нимә айыра? Әлбиттә, уның ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары. Уларҙа күпмелер оҡшашлыҡ булһа ла, айырмаһы ла күҙгә салына.

                                         Кешелектең үҙе шикелле үк,

                                         Боронғонан килгән йолалар.

    Шатлыҡтарын байрам итә кеше,

                                         Йолаларҙа оло йәм дә бар!

Киләһе бәйгебеҙҙе IV “Беҙҙә шулай, ә һеҙҙә…?” тип атаныҡ. Һәр команда берәй халыҡ йолаһы менән таныштырып китәсәк.

      Шундай йөкмәткеле сығыштарығыҙ өсөн ҙур рәхәмт.

Әлбиттә, йолаларҙың күпселеге тәмле һый-хөрмәтле табын менән тамамланған, ә нимәләр менән һыйланырға яраттылар икән беҙҙең ата-бабалар?

    Киләһе  

V “Тәмле” бәйгеһенә рәхим итегеҙ.

 Әйтеүебеҙсә, беҙҙең халыҡтар быуаттар буйы бергә йәшәгән, бала-саға, йәштәр уйын-көлкө яратҡан: аулаҡ өйҙәр, киске уйындар, йыйындар уйынһыҙ үтмәгән. Киләһе бәйгебеҙ халыҡ уйындары менән таныштыра.

     VI “Етеҙҙәр һәм отҡорҙар” бәйгеһе.  

    Халыҡтарының берҙәм булыуы бөгөнгө сәйәсәттә бигерәк мөһим бурыс. Тормош ауырлығынан беҙҙе берҙәмлек, татыулыҡ ҡына ҡотҡарып алып ҡалыр. Һәр милләттең үткәне, тарихы һәм ошо милләт үткән юлды сағылдырған йолаларҙы, тел-ауыҙ ижады ҡомартҡылары бөгөнгәсә һаҡланған; быуындан-быуынға халыҡ шәжәрәһен аманат итеп тапшырып килгән.

    Үҙебеҙҙең яҡшы эштәребеҙ менән милләтебеҙгә тоғролоҡ һаҡлап, быуындарыбыҙҙы барлап нәҫел шәжәрәләрен өйрәнеүҙе яңы кимәлгә күтәреп, уларҙы документтарға нигеҙләнеп эшләүҙе дауам итәйек.