Ирон æвзаджы урок 10 -æм къласы.
учебно-методический материал (10 класс)

Урочы  нысантæ.

1. Ног лексикæ бафидар кæнын, ныхасы мидæг дзы раст пайда кæнын. 
2.  Дарддæр зонгæ кæнын скъоладзауты Ирыстоны культурæйы минæвæрттимæ, аивады дæснытимæ – зындгонд нывгæнджытимæ.
3.  Зæрдыл æрлæууын кæнын цы сты антонимтæ, ног лексикæйæ ныхасы растæй пайда кæнынмæ арæхсын; скъоладзауты хи хъуыдытæ зæгъыныл фæцалх кæнын.
4.  Ахуырдзаутæм гуырын кæнын цымыдисдзинад Ирыстоны культурæмæ, нывгæнынадмæ, нывгæнджытæм

Урочы хуыз.

ног зонындзинæдтæ райсыны урок

Урочы ахуырадон фæстиуджытæ.

Предметон: текстæн йæ сæйраг хъуыды сбæрæг кæнын, анализ скæнын.

Коммуникативон: хи хъуыдытæ раст æмæ æххæстæй дзурын, алыхуызон хъуыдытæ хынцын æмæ сæ бæлвырд уагыл аразын.

Удгоймагон: иумæйаг хъуыддаджы бæрнондзинад æмбарын,ахуыр – рухс фидæнмæ фæндаг кæй у, уый æмбарын кæнын.

Ахуыры методтæ æмæ формæтæ.

Иртасæн метод, проектон метод, индивидуалон, къордгай куыст.

Æххуысгæнæг фæрæзтæ.

 Презентацитæ, интерактивон фæйнæг, магнитофон.

Урочы этаптæ

Ахуыргæнæджы архайд.

Скъоладзауты куыст.

УАА

Мотиваци.

(ахуыргæнæг дæтты ног темæ бамбарынæн æххуыс чи у ахæм æрмæг.)

- Бакæсут, байхъусут зарæджы скъуыддзагмæ æмæ зæгъут кæй тыххæй у?                                              (слайд 1)

- Чи уХохойты Аслæнджери?

- Кæй ма зонут Ирыстоны зындгонд  нывгæнджытæй?

- Æмæ цæмæй адæймаг зындгонд  суа, уый тыххæй та цы кæнын хъæуы?

хъусынц зарæгмæ æмæ кæсынц презентацимæ ( Зарæг æнусон рис )

дзуапп дæттынц

Регулятивон

(ахуырадон нысан æвæрын),  

удгоймагон

(иумæйаг хъуыддаджы бæрнондзинад æмбарын)

Актуализаци

(къуылымпытæ кæм æмæ цæмæн æййафдзысты, уый сбæрæг кæнын.)

              Зæгъут-ма уæдæ, сымахмæ гæсгæ цæуыл ныхас кæндзыстæм нæ абоны урочы?  

             - Тынг раст зæгъут. Дзурдзыстæм  ирон нывкæнынады тыххай.

(                 (слайд 2)

дзуапп дæттынц

дзуапп дæттынц

Зонадон

(зонындзинæдтæ æмæ арæхстдзи-нæдтæ иумæйаг кæнын, класифи-каци; проблемон фарст æвæрын, æнкъарын ирон æвзаджы ахадын-дзинад нæ адæмы царды)

коммуникативон

(алыхуызон хъуыдытæ хынцын æмæ координаци кæнын; быцæу фæрстытæ лыг кæнын)

Ног æрмæгыл куыст.

Чиныгимæ куыст

1.Текстыл бакусын.

Ирыстоны национ нывкæнынады райрæзт баст у ХХ æнусы 50-70-æм азтимæ. Уыцы рæстæг Ирыстонмæ  æрыздæхтысты, Мæскуы æмæ Ленинграды уæлдæр профессионалон ахуырад чи райста, уыцы æрыгон курдиатджын нывгæнджытæ. Национ нывгæнынады фыццаг минæвæрттæ уыдысты Тугъанты Махарбег, Хохты Аслæнджери, Дзанайты Азанбег,Дзантиаты Юри, Калманты Батыр.Уыдон систой ацы аивады хуыз бæрзонд æмвæзадмæ æмæ скодтой фæндаг, абон æнæхъæн дунейыл хъуыстгонд чи у ,уыцы нывгæнджытæн.Уыдон сты: Хетæгкаты Хъазыбег,Бедойты Шалва, Джыккайты Мурат, Челæхсаты Магрез,Дзиуаты Батрадз,Саккаты Эльбрус æмæ бирæ æндæртæ. Ацы нывгæнджытæ се сфæлдыстады сæйрагдæр нысаныл банымадтой адæймаджы æнкъарæнты рæсугъддзинад æмæ гармони равдисын, райгом кæнын дунейæн адæймаджы æнкъарæнты рæсугъддзинад æмæ гармони равдисын, райгом кæнын дунейæн адæймаджы миддунейы æцæг æнусон темæ.

а) дзырдуатон куыст: (слайд 3)

Æвирхъау -страшный  

Айвадиртасæг- исскуствовед.

 Аккаг- достойный.

         Æбуалгъ – чудовищный.

Сурæт – образ.

 æ)  - Байхъусæм текстмæ

Тугъанты Махарбег, Хохты Аслæнджери, Дзанайты Азанбег, Дзантиаты Юри, Калманты Батыр. Национ нывкæнынады фыццаг минæвæрттæ:

Цавæр темæтыл фыста нывгæнæг? Цавæр символ æмбæлы арæх Дзантиаты Юрийы нывты? Цы нысан кæны? Цæуыл дзурæг у «цъиуты къалатиты» темæ нывгæнæджы сфæлдыстады? Бабæттут урокмæ лæвæрд цитатæ тексты мидисимæ

- Кæй æмæ цæй кой цæуы тексты?

- Цы дзы ис цымыдисагæй?

- Цавæр сæргонд ма ис раттæн текстæн? (слайд 4 )

б) - Кæсæм текст абзацгай æмæ æххæст кæнæм хæслæвæрдтæ ( фарс 161 , 4 хæслæвæрд)

- Алы абзац кæсгæйæ аразæм текстæн пълан.

- Ракæсут фæйнæгмæ. Æркæсут Калманты Батыры ныв «Мад» -мæ.

                    Пълан – хуызæг         (слайд 5)

1Саударæг ус.

2Баззадис иунæгæй.

3Макуы рох кæнæм йæ цард чи  радта уыдон.  

хъусынц

кæсынц

хæслæвæрд æххæст кæнынц

æвзарынц дзырдтæ æмæ сæ тæлмац

хъусынц аудиоæрмæгмæ

дзуапп дæттынц

кæсынц æмæ æххæст кæнынц хæслæвæрдтæ

кæсынц æмæ алы абзацæн дæттынц сæргонд.

кæсынц пълан.

Зонадон

(хи ныхас раст рацаразын зонын; хъæугæ информаци ссарын зонын),

коммуникативон

(фæрстытæ æвæрын,

хи хъуыдытæ æргом кæнын)

удгоймагон

(этикон æмæ моралон домæнтæ æххæст кæнын хъуыды бавæрын; иумæйаг хъуыддаджы бæрнондзинад æмбарын).

Регулятивон

(ахуырадон нысан æвæрын, ахуырадон архæйдтытæ сбæрæг кæнын,

ахуыры фæстиу-джытæ рагацау сбæрæг кæнын),

Ног зонындзинæдтæ дзургæйæ фидар кæнын.

Къордты куыст:

  - Текстмæ гæсгæ дзуапп раттын фæрстытæн.  (слайд 6)

1. Цæвæр трагикон цауты кой цæуы тексты?

3. Цавæр зынгæ цау æрцыдис Ирыстоны историйы 1942  азы?

- Ныртæккæ та бакæсæм æмæ байхъусæм къордтæ цы проектон куыстытæ бацæттæ кодтой, уыдонмæ.

Фыццаг къорд: презентаци «Фыдыбæстæйы  Стыр хасты темæ ирон  нывкæнынады ».

Дыккаг къорд:  презентаци  «Нырыккон  нывкæнынады минæвæрттæ»

дзуапп дæттынц, текстæй пайдагæнгæйæ

æвдисынц æмæ дзурынц сæ презентациты æрмæг

Зонадон

(хи ныхас раст рацаразын зонын; хъæугæ информаци ссарын зонын),

коммуникативон

( æмгуыстдзинад аразын ахуыргæнæг æмæ æгæрттимæ),

удгоймагон

(мадæлон  æвзаджы аивдзинад;

Фыдыбæстæм æмæ мадæлон æвзагмæ уарзондзинад гуырын кæнын)

Рефлекси.

Æрмæг бафидар кæныныл куыст.

Хатдзæгтæ скæнын.

– Цавæр  хъуыдытæ уæм сæвзæрын кодта нæ абоны урок?

– Цавæр  хатдзæгтæ скодтат?

– Бæрæггæнæнтæ сæвæрут уæхицæн ацы дыууæ хъуыдыйадæй иуæй пайда

кæнгæйæ:

   Æз ацы урочы бакуыстон хорз.  

  Æз ацы урочы бакуыстон тынг хорз.

дзуапп дæттынц

аргъ кæнынц сæ куыстæн

Зонадон

(анализ,алыхуызон хъуыдытæ ныма-йын æмæ афтæ-мæй æмгуыст кæнын),

коммуникативон

(бæлвырд æмæ биноныг дзурын хи хъуыдытæ; иумæйаг уынаф-фæмæ æрцæуын иумæйаг хъуыддаг аразгæйæ)

удгоймагон

(хи бæрнондзинад æмбарын иумæйаг хъуыддаджы; моралон æмæ этикон домæнтæ æххæст кæнын)

Хæдзармæ куыст.

1. Ног дзырдтæ сахуыр кæнын.

2. Пъланмæ гæсгæ цыбыр нывæцæн ныффыссын.

Бæрæг кæнынц сæхимæ хæслæвæрд.