"Тɵрскән Харсгч Алдр дәәнә баатрмуд"
презентация к уроку (8 класс)

Слайд 1

« Т ɵрскән Харсгч Алдр дәәнә баатрмуд » 8 класс Багш – Лиҗин Л .Н.

Слайд 2

Андһар («Җаңһрас» ) Җил насн хойран Җидин үзүрт өлгий, Җилв бах хойран Һанцхн Җаңһртан өгий. Эзн деерән эргәд, Эңгин олн-әмтнәннь төлә Байн эмҗл нертә Элкән йүүләд өгий. Бух нигт гиҗ , Хәрү хәләгсн бодң манд уга . Уул өндр гиҗ, Өргл өөднь эс һаргсн күлг манд уга .

Слайд 3

1941– 1945-гч җ 4 җил 1943 җ 22 баатр

Слайд 4

Алдр Т өрскән харсгч Алдр дәәнә баатрмуд

Слайд 5

Эн кемб ? Салдсас командармд күрсн хальмг улсин ачта нег үрнь . Хойр дәәнд орлцсмн . Теегин үрн оньдинд юмна түрүнд йовдг билә. Дәәлдәнд орхларн хойр үлдәр дегц чавчлддг бәәсмн . Харцх шовуна хәләцтә , харадан җивр сахлта йоста хальмг баатр !

Слайд 6

Эн кемб ? Хальмгуд Сиврәс ирснә хөөн Хальмг Таңһчин һардач болв . Энүнә нилчәр аэропорт, төмр хаалһ, гермүд тосхгдв . Хальмг теегин өслт эклв . Мана ээҗ-аавнр эн күүнә тускар оньдин магтҗ келнә. Энүнә хальмг баатр керг кезә чигн мартгдшго . Уульнцс , школмуд , Хальмг Таңһчин ик сурһуль энүнә нер зүүнә.

Слайд 7

Эн кемб ? Хальмгуд дундас т ү рүн болҗ Советск Союзин баатр нер зүүсмн .

Слайд 8

Найнтахна Т ɵ рскән Харсачнр

Слайд 9

Цүгәтин Були Мана бичкн селǝнǝс зун йирн шаху кγн дǝǝнд орлцсмн . Телнǝ дунд арвн йистǝ Цүгәтин Були. Були 1923 җилд Найнтахн селәнд төрсмн . Арвтаднь экнь өӊгрәд , эцкдән дүүнрән асрхд нөкд болдг бәәсмн . Школан төгсәһәд , Элстд Пальмовин нертә музейд көдлсмн . Хальмг ВЛКСМ-ин обкомин халхар 1940 җ Тбилиси балһснд радистнрин курст орсмн . Дән эклхлә, Әәдрхнә партизанмудын девсңгиг төгсәһәд , Яковлев һардҗасн багд орад , (11 орс , 8 хальмг күүкд-көвүд , комиссар Убушиев ) хортнла зөрмг кевәр дәөллдсмн . Хулһн сарин 22-т Көглт селәнд эдн румына гарнизон уга кецхәв . Немшнр тедниг бәрҗ авхар , дөрвн холва ик салдсмудан тәвцхәв . Ỵлдсн багин өрәлнь хәрәд , гертән әмтнлә күүндәд , дәкәдчн талдан улс багдан орулх санатаһар неҗәдәр тарад йовцхав . Були харӊһу сөөһәр , әсвксн сальк өрәд , һурвдгч хонгтан хәрҗ ирв . Зуг тер сө – гертксән дәкҗ үзшго сө болҗ һарв . « Партизанк энд бәәнә » - гиһәд нег күн келҗ өгсәр , немшнр Булиг Элстүр гестапод авч одад , кесгтән зоваһад , зуг арвн йистә күүкнәс партизанмудын тускар юм эс соӊгслго , терүг хаҗ алсмн . Булин нерн мана балһсна тал дунд бәәсн бумблвд бичәтә , дәкәд Найнтахнд Були Цюгатиеван нертә уульнц бәәнә . Жил болһн Найнтахнас мана школд көдлҗәх зе күүкнь Аслга Татьяна нань чигн әмтн одцхана .

Слайд 10

Хавсрлтд бәәх үгмүдиг текстлә ирлцүлҗ хүврүлтн ( Элст ) тал дунд Баатрмудын аллейд Басан Бадьминович Городовиковд нерәдсн бумб бәәнә . Эн хальмг ачта үрн, (олн-әмтн ) баатр . Б.Б. Городовиков 1910-гч җилд Тең ( һол ) ɵɵ р бәәсн Мокрая Эльмута гидг ( селән ) төрлә . Бичкндән эк- эцк уга үлдв . 1927 җиләс авн 1961-гч җил күртл ( церг ) халхар көдлв . Төрскән харсгч Алдр дәәнә эклцд Б.Б. Городовиков мөрн цергин полк һардҗ йовсмн . Дәәнә түрүн өдрәс авн сүл өдр күртл баатр кевәр дәәллдв. Дәәчнр эн ( медрл , зөрг ) генералыг икәр тевчдг билә. 1945-гч җилд Б.Б. Городовиков Советск Союзин Геройин нер зүүв .

Слайд 11

Б.Б. Городовиковин җирһлин хаалһ Даалhвр : ирлцүлтн . 1.1910 а) Советск Союзин Геройин нер зүүх 2. 1927 ә ) сәәhән хәәх 3. 1945 б) төрх 4. 1961 в) цергин халхар көдлх 5. 1983 г) Хальмг Таӊhчин hардач болх

Слайд 12

Чик эс ги җ буру : а) Сержант Деликовин зөрмг йовдлын тускар әмтн медсн уга . ә ) Эрднь Деликов 1922-гч җилд Салын Тугтн әәмгт төрв . б) Эн дәәчнртәһән Иҗл һолын көвәд кесг дәәлдәнд орлцв . в) Були Цюгатиева 1923 җилд Найнтахн хотнд төрсмн . г) Були партизанмудын тускар фашистнрт келҗ өгв . һ) Булин нерәр Элстд болн Найнтахнд уульнцс нер әдгдв .

Слайд 13

Хардаев Вячеслав Зурганович, Эрдниев Борис Бадмаевич - Афганистанд интерациональн керг күцәһәд, Әрәсән һашгудар, медальмудар ачлгдсмн (зург).

Слайд 14

Цандга Бадм Цандга Бадм – мана школ чиләсн сурһульч. Чеченск дәәнд орлцад, Өмн үзгин Осетин болсн бәрлдәнд зөрмг йовдл һарһад, “Георгиевск кирсин” кавалер гидг цол зүүсмн (зург).

Слайд 15

Очр -Окна Виктор Эн сарин 18-д 3 җил хооран Украинд болҗах дәөнд мана школ төгсөсн Очр-Окна Виктор зөрмг кевәр дәәллдҗ йовад әмнәсн хаһцв.

Слайд 16

Картан Абуш Одахн Картан Онтин (мини өвк эцкин ах) - мана Найнтахна Төрскән Харсгч Алдр дәәнә орлцачин, фашистнрин бүслврт авгдад, бәрәнәс орһад, югославск партизанмудын взводын һардачнь болад, кесг медаль, орденәр ачлгдсн ветерана ач көвүнь (мини авһ) Картан Обуш бас Украинд әмнәсн хаһцв. Энүнд Әрәсән Герой цол зүүгдҗәнә, болв цогцинь авч ирәд уга.

Слайд 17

Залу к ү үнә магтал Ө нчн гиҗ өөлдго, Өнр гиҗ әәдго, Күүнә гиҗ һазалдго, К ү чт ә гиҗ доталдго , Байн гиҗ зуһуддго, Баатр гиҗ сүрдгго, Усн угаһар цаңһдго, Угатя гиҗ уйддго , Харңһу болвчн төөрдго, Харһнад ирхләрн сурддго , « Yкл » гих үгиг Утхин дүңгәр тоолдг … … Хальмг тохмта улмхддг Улан залата хальмг !

Слайд 18

РЕФЛЕКСИЙ Рефлексий ( кичәлин тускар эврәннь санан-ухаһан медүлх ) …….. нанд таасгдв . Би ……. медҗ авув . Би……. тодлҗ авув