Подражательные слова чувашского языка (Евĕрлев сăмахĕсем)
план-конспект занятия (7 класс) по теме

Васикова Ирина Севастьяновна

Разработка урока по теме "Подражательные слова" предназначена для 7 класса чувашской школы. материал дан в соответствии с программной национальной школы. Порядок и структура урока построены методически на среднего ученика с использованием этнокультурного и краеведческого материала. Особое внимание уделено в конспекте на орфографию и использование подражательных слов в устной речи.

 

Скачать:

ВложениеРазмер
Microsoft Office document icon Евĕрлев сăмахĕсем45.5 КБ

Предварительный просмотр:

Тема% Ев.рлев сёмах.сем =инчен в.реннине п.т.млетни

     (7-м.ш класри чёваш ч.лхи урок.)

Урок юмём.?

1? Класа й.ркелени?

  •  Сывлёх сунатёп! Ларёр?

Чёваш к.вви янёрать?

  •  Халёх юрринче епле сёмахсем пур-ха: астёватёр-и?

Сарё   кайёк пулёттём:

Турат =ине ларёттём?

Ч.в.л ч.ке= ч.лхипе

+еп.==.н кала=ёттём?

  •   Паян эпир «Халёх сёмахлёх т.пел.нче»? Урокра маларах ев.рлев сёмах.сем =инчен в.реннине п.т.млететп.р: халёх сёмахлёх.н жанр.сене т.пчесе ев.рлев сёмах.сен пуплеври вырённе: п.лтер.шне палёртатпёр: п.т.м.шле п.л.ве: пуплеве аталантарёпёр? Доска =инче урокра пурнё=ламалли .=сен план. пур? +ак плана пурнё=ласси эпир туслё .=леме п.лнинчен килет? Такёр =ул пурне те!

11? В.реннине аса илни?

1? П.р ушкён уйрём карточкёсемпе .=лесе т.рл. шайри .= пурнё=лать (4 Ес К);

2? Ыттисемпе сёмах в.==.н каласа в.рентекен ыйтёв.сем =ине хуравлатпёр?

  •  М.не ев.рлев сёмах. те==.?

(Таврара пулса иртекен шёв-шава: сас-ч.ве е хусканёва ев.рлесе кётартакан пуплев пайне ев.рлев сёмах. те==.? Унён ыйтёв.% М.нле? Т.сл.хрен% шёнкёр-шёнкёр шыв юхать (шыв м.нле юхать?)

  •  Ев.рлев сёмах.семпе хё=ан: м.нле т.ллевпе усё куратпёр?

(Сас-чу е хускану хёвёрт е тёсёлса пулнтне кётартма: сасёсем м.нле майпа пулнине палёртма усё куратпёр? Т.сл.хрен% В.лле хурч. мана =атёрт! сёхр.?)

  •  Ик. хут калакан ев.рлев сёмах.сем м.не-м.не п.лтере==.?

(Сасё е хускану нумая пынине: вёрёммён илт.ннине: теми=е хут пулнине п.лтере==.?)

  •  Мёшёр ев.рлев сёмах.семпе ви=-тёват т.сл.х тупса парёр?

(Тут-тут-тут! кёшкёртр. автомашина? Чирл. ача мёш-мёш сывлать? Шыври пулёсем шёмпёлт-шёмпёлт! тёва==.?)

  •  Сасё вёрёммён илт.ннине кётартма ев.рлев сёмах.сене м.нле =ырмалла? Доска =ине =ырса кётартёр-ха?

(Сасё вёрёммён илт.ннине палёртма ев.рлев сёмах.сем хушшине к.ске й.р(дефис) лартса =ыратпёр? Т.сл.хрен% Паян шухё =ил ши-и-и! шёхёрать?)

- Хал. карточкёпа .=лекенсен .=.сене т.р.слетп.р? 2 ача  юлташсен .=.сене вырёнта т.р.сле==.: хакла==.?

111? П.т.млет\ материал.?

  • Акё эпир «Халёх сёмахлёх т.пел.нче»? М.не халёх сёмахлёх. тетп.р? (Фольклор: сёмах в.==.н тата илемл. литературёна к.ртн. сёмахлёх?)

1? Чи малтан грамматика вёййи выляр? Кил.шет.р-и? Доска ум.нче «Салтак т\ми» пур? Унён п.р пайне тухса илет.р те илемл. вулатёр: предложени шухёшлатёр?

  • Панё ев.рлев сёмах.сем м.нле п.лтер.шл.?

Ж Айтёр-ха: юлашки предложение членсем тёрёх тишкер.р?

 (Т.сл.хрен% Паян х.вел йёл-йёл кулать? Ку предложени хутсёр: анлё: тулли: ик. т.п членлё: калуллё: кёшкёруллё мар?)

ж Ев.рлев сёмахне морфологи тишкер.в. тёвар?

 (Т.сл.х% Йёл-йёл – ев.рлев сёмах.: хусканёва п.лтерет: .=-х.лпе =ыхённё: предложенире обстоятельство пулать?)

                   

  • ку= валли зарядка туни Х

2? Теп.р .= тапхёр. кёшт йывёртарах пулать? Ик. ушкёна пайланатпёр?

1-м.ш вариант – т.пчев=.сем

2-м.ш вариант – журналистсем

  • Кам вёл журналист? (+ыру специалисч.: ха=ат-журналта .=лет? Пурнё=ран т.рл. ен.сене курса-хакласа халёха =ырса п.лтерет?)
  • Журналиста ё=та в.ренте==.? (ЧПУ журналистикёпа стилистика факультеч. пур: унта =ак специально=а алла илме пулать?)
  • Эсир к.некери  хёнёхтарёва пурнё=латёр? /керч.ке сёнаса: ев.рлев сёмах.семпе усё курса калав =ыратёр?
  • Т.пчев=. тесе кама калатпёр? (П.р-п.р .=е е пулёма тишкерекене-т.пчекене калатпёр? Историе: литературёна: тавралёха тата ыттине те т.пчеме май пур?)
  • Хал. =ак вулав к.некисене у=са халёх сёмахлёхне т.пчетп.р? Ев.рлев сёмах.семпе м.нле жанрта: еплерех усё курнё-ши: 3-4 т.сл.х =ырса илет.р: ёнлантарма хат.рленет.р% тупмалли юмахсем (тупсёмне п.л.р: ыйтма хат.р пулёр): сёпка юррисем: халап-юмах? Ваттисен сёмах.сенче те ев.рлев сёмах.сем пур-ши? Паллах: т.л пула==.?

    +ини м.ш.л-м.ш.л пулсан: .=ре те м.ш.л-м.ш.л?

  • М.нш.н =апла кала==.? Ёнлантарёр? М.не п.лтерет? (,=е ев.рлет)?

3? Кану саманч.? Вёйё-ку=ару .=. пулать: =.н. вырён йышёнатпёр?

  • Ев.рлев сёмах.сем вырёс ч.лхинче т.л пула==.-и? В.сене м.н те==.?

(Пула==.: кала=ура: литературёра: в.сене «подражательные слова» те==.?)

йёпёр-япёр ут – бысро: скоро идти

вёрт-варт =аврёнкала – быстро: проворно: поворачивайся

хёр-хар кала= - грубо: резко: не учтиво говорить

пёшёл-пёшёл кала= - говорить шепотом

кёчёрт-кёчёрт тёвать – скритит

лёй-лай тур. – залаял

ха-ха-ха тер. – захохотал

  • Ев.рлев сёмах.сем вырёс ч.лхинчи м.нле пуплев пай.пе п.р киле==. (наречи: глагол)? Тархасшён: пурте вырёнёра ларёр? Маттур эсир: вырёсла та аван п.лет.р иккен?

4? – Ка=арёр-ха: ачасем: такам алёка шаккар.? П.лет.р-и хёнана кам килн.? Пукане пире хёй юмахне каласа парасшён: ир.к паратёр-и? Анчах та эсир те .=с.р лармастёр: тимл. итлесе ев.рлев сёмах.сене суйласа диктант =ыратёр? Васикова М? «Пукане» юмах сыпёкне каласа парать? Ачасем =ыра==.% вёр-вёр: шёнкёр-шёнкёр: шётёрт-шётёрт: тёрёст: чирлик-чирлик: пёр!) Тавта пу=!

  • Пур ев.рлев сёмах.сем м.не п.лтере==.?

(хусканёва е сас-ч.ве ев.рле==.)

_ «Пукане» юмах м.нпе в.=ленетч.? Вулав к.некинчи юмах в.=не итл.р?

_ М.нш.н =ак п\рнеске пек пуканен кун-=ул. синкерл. пулч.? (Пукане шыва путр.: ёна вёхётлё =ер=и те: курак та пулёшмар.=? Вёл мён кёмёллё пулч.?)

_ +ак юмахпа халёх м.н каласшён пулнё? (Пурнё=ра мёнкёмёллё: тиркевл. пулмалла мар: хамёршён =е= тёрёшни те лайёх мар иккен? +ынна ёнланни кирл.?)

_Аса ил.р-ха: ваттисем кайёк хитре т.к.пе: этем ырё ёс.пе тен.?

-Акё эпир халёх сёмахлёх т.пел.нче пултёмёр? Калёр-ха: сасса е хусканёва ев.рлени пуплеве еплерех тёвать?

 (Пуплев стиль т.л.ш.нчен илемленет: сёнарлёрах: вит.мл.рех пулать: ев.рлев с.м. к.рет?)

-Ев.рлев сёмах.сем халёхён хёш жанр.сенче пуррине п.лт.р?

 (Ваттисен сёмах.сенче: тупмалли юмахсенче: юмах-халапра: юрёсенче т.л пула==.?)

4? Киле .= пани?

  • Килте т.рл. ев.рлев сёмах.семпе усё курса сёвё е калав =ыратёр: теми «+урхи вёрманта»?

 Кая юлса пыракан ик. ача уйрём карточка илет: =ырса пурнё=латёр?

5? П.т.млет\ тесч.?

  • Хал. компьютерпа тест тёватпёр? Ик. шайри .=: 4 е 5 паллёлёх: хёвёр суйлёр?

Карточка-хурав тёрёх т.р.слетп.р?

(П.рисем .=лен. хушёра ыттисем учебникпа .=летп.р: .=е кашни харпёр хёй т.лл.н пурнё=лать)?

 Ачасене урокра .=лен.ш.н оценка иле==.?

6? Урока п.т.млетни?

  • Акё урока п.т.млетмелли тапхёр та =итр.? Ев.рлев сёмах.сем м.нш.н кирл.? В.сем аффикссем йышёнма пултара==.-и? Урокра м.н =.ннине п.лт.р? М.н кёмёла кайр.?

Вёштёр-вёштёр =ил в.рет: ай: =ил в.рет

Й.т.н чечексене =ав тёкать?

Шёнкёр та шёнкёр: ай: шёнкёрав.

Урокран тухма =ав васкатать?

-+акёнпа паянхи .= вёхёч. иртр.? Сир.нпе .=леме пит. кил.шр.? Тавта пу=! Тепре куриччен?  

                   


По теме: методические разработки, презентации и конспекты

Послание Главы Чувашии Государственному Совету Чувашской Республики (на чувашском языке)

26 января в Чувашском государственном театре оперы и балета состоялось оглашение ежегодного Послания Главы республики....

План работы ШМО учителей родного (чувашского) языка и литературы, родного (башкирского) языка, башкирского языка (государственного), истории и культуры Башкортостана МОБУ СОШ с.Ефремкино

Задачи ШМО:1. Повышения качества знаний по родному языку и литературе (чувашскому), башкирскому языку и истории и культуре Башкортостана.2.      Выработать орфоэпические, инто...

Внеклассное мероприятие по чувашскому языку и литературе "Родной язык - душа народа"

21 февраля весь мир отмечает Международный день родного языка.   В этот день  МБОУ  « Староильмовская СОШ»  совместно с  сельской библиотекой провели день зан...

Материалы на Всероссийский конкурс мастер-класса учителей родного языка и литературы "Туган тел" учителя родного( чувашского) языка и литературы МБОУ "Альшеевская средняя общеобразовательная школа Буинского муниципального района РТ" Зайцевой А.П.

Заявка для участия в заочном туре Всероссийского конкурса Туган тел.Согласие на бработку персональных данных.Сочинение - эссе "Мои методические находки".Портфолио. Материалы по воспитат...

Методическое пособие учебного курса родной (чувашский ) язык «Исследователи чувашского языка"

Чăваш чĕлхи – чăваш халăхĕн наци чĕлхи. Вăл кулленхи калаçу чĕлхи çеç мар – радиопа телевидени, чăвашла хаçатсемпе журналсен, чăваш театрĕсен т. ыт. чĕлхи те. В.И.Ленин чĕлхе çинчен çапла ...