Ачык дәрес
план-конспект урока (5 класс) на тему

                                                                                                                                                                            Укучылар эшчәнлеге

Дәреснең этаплары

Укытучы эшчәнлеге

Танып белү

Коммуникатив

Регулятив

Шәхси

Гамәлгә ашырылачак эшчәнлек

Эшчәнлекне формалашты-ру юллары

Гамәлгә ашырылачак эшчәнлек

Эшчән-лекне формалаштыру юллары

Гамәлгә ашырыла-чак эшчәнлек

Эшчән-лекне формалаштыру юллары

Гамәлгә ашырылачак эшчәнлек

Эшчәнлекне формалаштыру юллары

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1. Мотивлаштыру

1. Укучыларда уңай психологик халәт тудыру.

Барчабызга да хәерле көн теләп, дәресебезне башлыйбыз.

2. “Бүгенемдә –

Абый чагым.

Күңелемдә –

    Сабый чагым...” Ләбиб Лерон

 Үз фикереңне исбатлый һәм яклый алырга күнектерү;

Укытучыны сәламләү

 Иптәшеңне тыңлый, ишетә белү

 Фикер алышуда катнашу

 Дәреснең темасын, проблемасын, максатын мөстәкыйль таба белү;

 Тыңлау, кызыксыну

 Укуга карата теләк-омтылыш, җаваплы караш булдыру;

 Бер-берләренә карап елмаеп, яхшы кәеф һәм хәерле көн теләү

II.Актуальләштерү

1. Алдагы дәресләрдә үткән Фәнис Яруллин иҗатын һәм әсәрләрен искә төшерү:

• Алдагы дәресләрдә без сезнең белән кайсы язучының иҗатын өйрәндек?
• Фәнис Яруллин әсәрләренә нинди үзенчәлекләр хас?

2. Өйгә бирелгән эшне тикшерү

Фәнис Яруллин иҗаты буенча тест эшләү:

Тест сораулары.

1.Ф. Яруллинның туган районы:

а) Арча;

ә) Баулы;

б) Биектау;

в) Буа.

2.Язучының туган елы:

а) 1948;

ә) 1930;

б) 1938;

в) 1937.

3. Язучының беренче китабының исеме:

а) “Мин тормышка гашыйк”;

ә) “Аерылмас дустым”;

б) “Сулыш”;

в) “Җилкәннәр җилдә сынала”.

4. Кайсы әкиятне Ф. Яруллин язган?

а) “Сертотмас үрдәк”;

ә) “Нечкәбил”;

б) “Зәңгәр күлдә ай коена”;

в) “Чукмар белән Тукмар”.

5. Фәнис Яруллинга ничәнче елда Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе бирелә?

а) 1996;

ә) 1990;

б) 1995;

в) 1998

6. Фәнис Яруллинның хатынының исеме ничек?

а) Нурания;

ә) Илсөя;

б) Гөлсөя;

в) Нурсөя.

Җаваплар: 1-ә, 2-б, 3-а, 4-б, 5-б, 6-в.

Фәнис Яруллин әсәрләренә хас үзенчәлекләрне билгеләү;

Фәнис Яруллин иҗатын искә төшерү. Көтелгән җаваплар:

 -Алдагы дәресләрдә без Фәнис Яруллинның “Зәңгәр күлдә Ай коена” һәм “Кояштагы тап” әкиятләрен өйрәндек.

Бу әкиятләрдә уртак һәм аермалы яклары.

Иптәшеңне тыңлый белү, ишеткәнен үз фикере белән чагыштыру

Укучылар үзләре иҗат иткән яисә укыган мәзәкләрне сөйлиләр

Өй эшләренең башкарылу дәрәҗәсен ачыклау

Үзләре башкарган биремнәрне иптәшләренә тәкъдим итү

Фәнис Яруллин әсәрләренә карата кызыксыну уяту

Укучылар тест сорауларына җавап бирә, бер – берсенең җавапларын тикшерә

Фәнис Яруллин әсәрләренең кешене әдәп-әхлакка өйрәтүен ачыклау

III.Уку мәсьәләсен кую

1. Ләбиб Леронның тормыш юлы турында мәгълүмат бирү, презентация белән таныштыру.
2. Ләбиб Леронның шаян хикәяләре белән таныштыру. Укучыларның укып килгән хикәяләре белән танышу.
3. Дәрестә өйрәнәчәк мәсьәләне ачыклау, дәреснең темасын һәм максатларын билгеләү.

• Без сезнең белән Ләбиб Леронның кызыклы хикәяләрендә күтәрелгән темаларны барладык. Димәк, без бүген дәрестә нинди мәсьәләне хәл итәргә тиеш булабыз?

Бәетнең икеюллык строфалардан торуын билгеләү

1. Тыңлау, сорауларга җавап бирү.

Көтелгән җавап:

2нче төркем.

Аермасы: икеюллыклардан тора.

2. Көтелгән җавап:

 - Без бүген Ләбиб Лерон әсәрләренә хас үзенчәлекләрне билгеләргә тиешбез.

Текст буенча сораулар бирә белү

Әңгәмәдә катнашу

Төрле жанрдагы әсәрләрне чагыштыра белү

Хикәя, әкият, шигырьләргә хас уртак һәм аермалы якларны билгеләү

Автор иҗатына карата кызыксыну уяту

Автор иҗатының нигезендә тәрбия ятуына төшенү

IV. Уку мәсьәләсен өлешләп чишү

 1.Төркемнәрдә эш. Танышкан әсәрләрендәге иң кирәкле өлешләрен билгеләп бару һәм таныштыру.

Билгеләгән төп фикерләре белән таныштыру.

 (ФИНК-РАЙТ-РАУНД РОБИН структурасы файдаланыла, авторның хикәяләренә хас мөһим сыйфатлар, мөһим булмаган сыйфатлар, мисаллар һәм капма-каршы мисаллар языла). Укытучы сорау бирә һәм вакыт бирә. Укучылар үзләренең җавапларын кәгазь битенә язалар. Аннары  җавапларын чиратлашып укыйлар.

Әдәби әсәрне дөрес аңлап уку һәм анализлау;

әсәр хакында дөрес фикер йөртә алу.

1. Тыңлау, үз фикерләрен җиткерү.
2. Үзләренә кирәкле фикерләрне билгеләү.
3. Әсәрләрне анализлауда катнашу.

Көтелгән җаваплар:  

Ләбиб Леронның иҗат өлкәсе – юмор һәм сатира. Ул ипле, ләкин килешүчән булмаган көлү, итрән мәгънә салынган эчке елмаю булып тора.

Төркемнәргә берләшү, бер фикергә килә белү;

килеп чыккан проблемаларны уртага салып хәл итү;

Әңгәмәдә катнашу, бер-берләренә сораулар бирү, үз җавапларын дәлилләү.

Укыту проблемасын чишү;

Сорауларга җавап бирү.

Көтелгән җаваплар:  

Кешеләргә игътибарлы, ихтирамлы, шәфкатьле булырга кирәк!

Өлкәннәрне хөрмәт итәргә кирәк!

Әсәрләрнең нигезендә:

Өлкәннәргә, кечкенәләргә, җан ияләренә  һәрвакыт мәрхәмәтле булырга тиешбез. Аларны рәнҗетергә ярамый. Әсәрләр безне шуңа өйрәтә.

V. Мөстәкыйль эш

1. Танышкан хикәяләрдәге һәм шигырьләрдәге образлар белән танышу. .
2. Авторның әйтергә теләгән фикерен билгеләү.
3. Авторның хикәяләрендә күтәрелгән проблемаларны билгеләү.

Образларга характеристика бирү. Төркемнәрдә эш.

Балалар өчен дә, олылар өчен дә язылган әсәрләре турында сөйләшү.

үз фикереңне телдән һәм язма формада башкаларга җиткерә белү;

Әдәби әсәр герое белән эшләү күнекмәләре булдыру

Әсәр героена характеристика бирә белү; үз фикерләреңне мөстәкыйль дәлилләү;

Уңай һәм тискәре сыйфатларны билгеләү

Алган белем һәм осталыкны тормышта максатчан кулланырга өйрәнү.

Әсәрләрдән чыгып тиеш һәм тиеш булмаган эш-гамәлләрне билгеләү.

VI. Рефлек-сия, өйгә эш бирү

1. Дәрестәге эшчәнлеккә нәтиҗә ясау:

• Бүгенге дәрескә нинди максат куйган идек?
• Максатыбызга ирештекме?
• Максатка ирешү өчен нәрсәләр эшләдек?
• Сезнеңчә, бүгенге дәрестә алган белемнәр тормышта кирәк булачакмы?
• Сез бүгенге эштән канәгатьме?
• Кемнәр нинди авырлыклар белән очрашты?
• Бу авырлыкларны җиңәргә нәрсә ярдәм итте?
• Бүгенге дәрестәге үз белемнәрегезне ничек бәяләр идегез?

1. Өй эше бирү.
2. Йомгаклау.

Дөрес нәтиҗәләр чыгару, гомумиләштерү;

1.Үзбәядән чыгып, катлаулылыгы буенча өйгә эшне сайлап алу:

1)Ләбиб Лерон иҗаты белән танышуны дәвам итәргә..

(Рәмзил, Алена)

2)Укыган әсәрләрдән үзегезгә ошаган образларның рәсемен ясарга.(Данил)

3)“Минем әбием” дигән темага хикәя язарга. (Рәзилә, Зәлинә, Рәзил)

Нәтиҗәгә килгәнче, төрле карашларны өйрәнү һәм дөрес юлны сайлау;

Максатка ирешүдә очраган кыенлыкларны ачыклау; аларны дөрес итеп чишү юлларын билгеләү

Укытучы белән берлектә, үз эшен һәм иптәшләренең эшен бәяли белү; үзанализ һәм үзбәя булдыру

Үзләренең дәрестәге эшчәнлекләрен бәялиләр, ни өчен шундый билге куюларын дәлиллиләр

Үзеңдәге уңай һәм тискәре сыйфатларны ачыклау

Үзләренең уңай һәм тискәре якларын билгелиләр