Мастер-класс “Матурлык – ул бар җирдә”
материал

 Мастер-класс “Матурлык – ул бар җирдә”

Максат: 

1. “матурлык” төшенчәсен ачыклау, төрле аспектлардан күзаллау;

2. матурлыкка омтылу, гаделлек, тыйнаклылык, эчкерсезлек кебек югары сыйфатлар тәрбияләү.

Сагындырды авылым (Г.Уразова)балалар кунакларны каршы ала «Матурлык доньясына рэхим итегез»дип)

 «Матурлык дөньяны коткарыр», – дип язган бөек рус язучысы Ф.М.Достоевский.

 Матурлыкны күрә, аны тудыра белгән кеше беркайчан да җинаять кылмас, кеше хезмәтен бәяли, хөрмәт итә белер.

Хәерле көн, хөрмәтле коллегалар һэм балалар ! Аңлавыгызча, безнен мастер-класс матурлык төшенчәсе белән бәйле – “Матурлык – ул бар җирдә” дип атала.

Тикмэгэ генэ бу теманы алмадык ,без биология.география укытучылары балаларны матурлыкны курэ белергэ ойрэтэбез.

Давайте мы с вами познакомимся.Я предлагаю назвать свое имя и красивое качество вашего характера,которое начинается на первую букву вашего имени:

- ТВОРЧЕСКАЯ, терпеливая…..

А.А.Матурлык тирән мәгънәле төшенчэ.Аны хэр кеше узенчэ курэ,узенчэ анлата.

Сезненчэ,нэрсэ ул матурлык?Сез аны нэрсэдэ курэсез?

(балалар эйтэ)

1.Ул-матур,гузэл.кунелгэ рэхэтлек,лэззэт бирэ торган нэрсэ.

2.Матурлыкны курэ белергэ кирэк.Матурлык караучынын кузендэ.

3.Э минемчэ матурлык тургай кебек матур кошларда,матур куктэ,жирдэ тугел.Кешенен эчке матурлыгы мохим.

Э сез хормэтле кунаклар ничек уйлыйсыз ?

(1. Матур, ягымлы, сөйкемле, үзенә нык җәлеп итә торган тышкы кыяфәт,чибәрлек;
2.Кешенең характерындагы, эшчәнлегендәге уңай, хуплана торган сыйфат, кешенең эчке матурлыгы.)

Без  биология,география укытучылары матурлыкны табигать белэн бэйлэмичэ булдыра алмыйбыз,балаларны табигатьне сакларга ойрэтэбез.

Безнен очен табигатне саклау бик житди сорау булып тора хэм булдыра алганча балалар белэн узебезнен олешебезне кертергэ тырышабыз:

-Хэр елны мэктэп экопатрулендэ катнашабыз

-Табигатьтэге тиеш булмаган урыннардагы чуп-чарны фотосурэткэ тошереп кэрэзле телефон аша экологик узэккэ жибэрдек.

-баллар туплап.зур унышларга ирештек хэм куп призлар ,грамоталар алдык.

Климат узгэру. Ребята давайте вспомним в каком климатическом поясе мы живем? Опишите  наш климат и погоду. Посмотрите какия аномальная  погода у нас в этом году, в Москве даже начали распускаться почки и появляться первые поснежники.

(ишек шакыйлар.Бер кыз керэ)

-кем бар анда,керегез

-исэнмесез хормэтле кунаклар,укытучылар,кадерле балалар.

-Син кем буласын?сина кем кирэк?исемен ничек?

-Мин Альмира .Мина умырзая чэчэклэре кирэк.

-Кыш уртасындамы?

-Тышта аклык.сафлык.чисталык билгесен белгерткэн январь ае.Кар бортеклэре алар узлэре дэ чэчэклэр,лэкин без аларны кулга тотып,кэрзингэ дэ сала алмыйбыз,хэм кунакларыбызга да булэк итэ алмыйбыз.......

Э белэсенме Альмира,чэчэклэргэ килгэндэ,

 табигатьнен бер почмагы булып алар тора…… Чэчэклэр  шатлык һәм матурлык чыганагы. Алар безнең тормышыбызны бизи, рухыбызны күтәрә, кешеләр арасында эчкерсез дуслык билгесе булып та хезмәт итә.

Син утыр балам,без сина ярдэм итэрбез.

.Матурлыгы, тыйнаклыгы белән күңелләрне җылыткан  чәчәкләребез  бихисап.

 Мәсәлән, Миләүшә яки фиалка чәчәге әнә шундыйлардан. Фәндә аны фиалка дип, ә безнең телдә миләүшә дип, русларда Иван да "Марья", "Анютины глазки" дип йөртәләр. Ул халыкның яраткан чәчәге, яз килүен, табигать уянуын хәбәр итә.

Карагыз эле бу матурлыкка! Нинди матурлар!хэзер без сезнен белэн шушы матурлыкны урчетэбез.

Сезнең алда төрле-төрле фиалка чәчәкләре.Сезнең күңелегезгә нинди төс охшый,шуларны сайлап алырсыз һәм бергәләшеп  шуларны утыртырбыз.

Чэчэк утыртканчы Самира син безне кагыйдэлэр белэн таныштырып кит эле :

-Милэушэ чэчэге яфрактан урчи.

-Утыртыр очен аскы яфраклар ярамый.яфракны уртадан алабыз.

-Яфракны чэчэктэн кисеп алып.тамырландырырга момкин.яисэшул килеш.алдан эзерлэнгэн туфракка.бик тирэнгэ жибэрмичэ утыртабыз.

-Су сипкэндэ остэн тугел.э тэлинкэсенэ генэ суны салабыз.

-Милэушэ жылы хэм якты ярата,лэкин туры кояш нурларын яратмый.

-суны атнага 2 тапкыр сибэбез.

Рэхмэт Самира,молодец

Э хэзер без бергэлэшеп милэушэ чэчэген утыртабыз

(Чәчәк утырту)

Альмира сина шушы салкын кыш аенда миләүшә чэчэген бүләк итәбез,рәхим итеп ал .

-Бик зур рәхмәт сезгә,сау булыгыз.

Континент, где впервые был найден этот цветок – Африка (территория современной Кении и Танзании), значение цветка фиалки в разных странах разное,

в Германии -  это символ верности и любви.

 Французы во времена поэтичных состязаний, высшей наградой за победу служила золотая фиалка. Считая фиалку символом чистоты и невинности.

В Англии этот цветок дарили в Валентинов день, со значением – если в Валентинов день вам подарили анютины глазки, то это равносильно признанию в любви.

Бу доньяда фиалкаларнын нинди генэ тослэре юк.Хэрбер тос узенчэ нэрсэдер анлата.

Балалар сез нинди милэушэ чэчэклэрен уттыртыгыз?

-Минем фиалка АК тостэ. Ак төс рухи чисталыкны аңлата. Ул гаилэ бәхетен саклый. Шулай  ук ак фиалкалар күңел яраларын дәвалыйлар. Кешелэргә шатлык., яхшы кәеф тараталар.

-Ә минеке кызыл фиалка -ойгэ байлык китерэ, диләр. Анын матурлыгы, кешеләрнен йорәклэрендә көч һәм дәрт уята. Шулай ук дөньяга ярату хисен тудыра.

-Алсу төстэге фиалка иң матуры,әмма шул ук вакытта ул кешенен сәламәтлеген саклый торган чәчәк анын янында аз гына вакыт дәвамында торгач, ул баш авыртуларын тиз арада бетерергэ мөмкин.

-Зэңгэр-су фиалкаларнын файдасы бик көчле.Алар,күп очракта, иҗат кешелэренә туры килэ. Анын назлы төсе кешелэрдә илһам тудыра. Шулай ук монсу уйлардан коткара.

-Шәмэһэ төстәге фиалка кешегэ психологик яктан булыша. Ул барлык куңел авыртуларын, борчуларын бетерә. Йөрәк тынычлыгын саклый, рухи үсеш бирэ. Ойдә булган начарлыкны юкка чыгара.

Матурлыкны күрә белү, тоя белү барыбызга да бик кирәк. Матурлыкны һәрбер күренештән, әйләнә-тирәбездән, кешеләрнең эчке дөньсыннан таба белергә кирәк. Бүгенге көндә җәмгыятебездә болай да күңелсез хәлләр, ямьсез күренешләр җитәрлек. Шуны истә тотып, матурлыкны таба белүче, матурлыкны өләшүче кешеләр булыйк. Бер-беребезнең күңелен күтәрерлек матур сүзләр әйтик, мөлаем, ягымлы булыйк.

Һэм без сезгэ үзегез утырткан миләүшә чәчәкләрен бүләк итэбез.

Рәхим итеп алыгыз.

Бу чэчәкләр сезгэ бәхет,уңыш китерсен.