Татар әдәбиятыннан эш программасы 9 нчы сыйныф
календарно-тематическое планирование (9 класс) на тему
Предварительный просмотр:
Татар әдәбиятыннан эш программасы
9 нчы сыйныф
(68 сәг)
Аңлатма язуы
Эш программасы статусы
Программа нигезенә Россия Федерациясенең Конституциясе(26,68 м.);Татарстан Республикасының Конституциясе (8 м.) “ Россия Федерациясенең Мәгариф турында”гы Федераль Законы №273-ФЗ(Федераль закондагы үзгәрешләрне исәпкә алып, 3 февраль 2014 ел,№11-ФЗ,15-ФЗ), Татарстанның “Мәгариф турында”гы Законы, №68-3РТ22 июль,2013 ел, 8м., Татарстан Мәгариф һәм фән Министрлыгының рус мәктәпләрдәге татар төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты (2008) салынды ;”Россия Федерациясе халыкларының телләре турында”законы (24 июль ,1998 ел,№126-ФЗ;Россия Федерациясенең милли мәгариф сәяси концепциясе (3август,2006 ел, №201); ”Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында “ Татарстан Республикасы Законына (8июль 1992 ел №1560-XII (03.03.2012);”2014-2015 елларга Татарстан Республикасында мәгарифне үстерү стратегиясе “Киләчәк”-“Будущее);”2014-2024 елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау һәм үстерү” буенча программасы), “ Татарстан Республикасында 2014-2020 нче елларга мәгариф һәм фәнне үстерү” дәүләт программасына;“Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теле һәм әдәбиятыннан үрнәк программалар укыту программалар” га (төзүче авторлары: Ч.М.Харисова, К.С.Фәтхуллова, З.Н.Хәбибуллина, Казан:Татарстан китап нәшрияты, 2011), “Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар әдәбиятын укыту программасы (татар балалары өчен): Ф.Г.Галимуллин, З.Н.Хәбибуллина, Х.Г.Фәрдиева; Татарстан республикасы Әлмәт муниципаль районының муниципаль бюджет белем бирү учреждениесе “2 нче урта гомуми белем мәктәбе”нең укыту планына(2014-2015 уку елы өчен) һәм мәктәпнең «Положение о рабочей программе» локаль актына нигезләнеп төзедем.
Эш программасы структурасы.
Татар әдәбиятыннан эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
Эш программасының эчтәлеге.
Яңа стандарттагы иң мөһим таләп мондый: мәктәпне тәмамлаганда, «укучы үз алдына максат куярга һәм аны тормышка ашыру юлларын үзе таба алу дәрәҗәсенә күтәрелергә тиеш”. Бу – яңа стандартта эшлекле белем дип атала. Эшлекле белем – стандарт керткән яңалыкның әһәмиятле эчтәлеген ачып бирүче иң гомуми төшенчә. Белем алу гамәлләренең структурасын һәм принцибын стандарт үзе аңлата:
Структурасы – теория ярдәме белән, әдәби әсәрләргә анализ ясап, эчтәлек табу. Белем компонентлары өчәү: теория, өйрәнелә торган объект һәм алар арасындагы бәйләнеш – анализ гамәле.
Татар әдәбиятын укытуның максатлары:
матур әдәбият текстларын форма һәм эчтәлек берлегендә аңлап кабул итү, төп әдәби-тарихи мәгълүматларны һәм әдәби-теоретик төшенчәләрне белү;
дөньяга гуманлы караш, гражданлык тойгысы, патриотизм хисләре, әдәбиятка һәм халыкның мәдәни кыйммәтләренә ярату һәм хөрмәт булдыру, ягъни рухи дөньясы бай булган шәхес тәрбияләү;
әдәби текстны эмоциональ кабул итүне, образлы һәм аналитик фикерләүне, иҗади күзаллауны, китап укучы культурасын һәм автор позициясен аңлауны, сәнгать төрләре белән берлектә әдәбиятның сүз сәнгате буларак үзенчәлеге турында карашны; матур әдәбият әсәрләрен мөстәкыйль уку ихтыяҗын; укучыларның телдән һәм язма сөйләмен үстерү;
әдәбият белеменең нигез төшенчәләренә һәм әдәбият тарихының төп факторларына нигезләнеп, әдәби әсәрне уку һәм анализлау; әсәрләрдәге конкрет-тарихи һәм гомумкешелек эчтәлекне аерып ала белү; телдән һәм язма чыгышларда әдәби тел байлыгыннан дөрес файдалана белү күнекмәләре булдыру.
Атнага - 2 сәгать
Чиреккә - 16-16-20-16 сәгать
Елга - 68 сәгать
Программаның эчтәлек һәм гамәли өлешләре материалны берләштерү исәбенә үтәлә
№ | Бүлек исеме | Дәрес темасы | Дәрес саны |
1 | Халык авыз иҗаты. Риваятьләр һәм легендалар | Халык авыз иҗаты. Риваятьләр. Легендалар. | 2 |
Риваятьләр. Легендалар. | |||
2 | Шәриф Камал | Шәриф Камал. Тормыш юлы, иҗаты. | 2 |
Ш.Камал “Буранда” хикәясе. | |||
3 | Композитор Хөснулла Вәлиуллин. | Композитор Хөснулла Вәлиуллинның иҗаты турында белешмә.”Акчарлаклар җыры” | 1 |
4. | Һади Такташ | Һади Такташ.Шагыйрьнең татар поэзиясендә тоткан урыны. | 2 |
“Мокамай” шигыре. Лирик геройның Мокамайга мөнәсәбәте | |||
5 | Хәсән Туфан. | Хәсән Туфан.Иҗатына күзәтү. | 3 |
“Туган тел турында җырлар”, “Кайсыгызның кулы җылы?”?” шигырьләре. Аларның темаларын билгеләү, идеясен ачу | |||
“Кемнәр сез?” шигыре. | |||
6 | Мирсәй Әмир | Мирсәй Әмир. Тормыш юлы, иҗады турында белешмә | 5 |
М,Әмирнең “Агыйдел” повесте.Әсәрдәге табигать күренешләренең бирелеше. | |||
“Агыйдел” повесте. | |||
Табигать һәм без . | |||
Агыйдел” повесте. Повесьта табигать күренешенең бирелеше. Пейзаж, аның әһәмияте. | |||
7. | Җырчы Фәхри Насретдинов. | Җырчы Фәхри Насретдинов.Аның опера сәнгате үстерүдәге эшчәнлеге. | 1 |
7 | Шамил Усманов | Тормыш юлы. Иҗаты. | 2 |
“ Әптри агай” хикәясе. Әсәрнең идеясе, төп герой образы | |||
8 | Театр артистлары Фатыйма Ильская, Гөлсем Камская | Театр артистлары Фатыйма Ильская, Гөлсем Камская | 1 |
9 | Шәриф Еникеев | Шәриф Еникеев. Тормыш юлы иҗаты. | 4 |
“Солтангәрәйнең язмышы” . 2 нче бүлек | |||
“Солтангәрәнең язмышы” 3 нче бүлек. | |||
“Солтангәрәнең язмышы” .Йомгаклау. | |||
10 | Самат Шакир | Самат Шакир.Тормыш юлы һәм иҗаты. | 4 |
“Үлемнән көчлерәк” очеркы. | |||
Патриот шагыйрь образы һәм аның батырлыгы. | |||
Очерк турында төшенчә. | |||
12 | Аяз Гыйләҗев | Аяз Гыйләҗев Тормыш юлы иҗаты. | 5 |
А.Гыйләҗев “Җомга көн кич белән...” әсәре . | |||
“Җомга көн кич белән...”әсәре. Тормыш авырлыгын җиңүгә ярдәм иткән сыйфатлар | |||
“Җомга көн кич белән...” | |||
“Җомга көн кич белән...”дәвамы | |||
13 | Илдар Юзеев | Илдар Юзеев. Тормыш юлы иҗаты | 4 |
Гашыйклар тавы” әсәре | |||
“Гашыйклар тавы” әсәрен дәвам итү. | |||
“Гашыйклар тавы” әсәрен йомгаклау. | |||
14 | Рәссам Лотфулла Фәттахов. | Рәссам Лотфулла Фәттахов.”Игеннәр өлгерде” картинасы. | 1 |
15 | Фәнис Яруллин | Фәнис Яруллин. Тормыш юлы, иҗаты | 5 |
“ Җилкәннәр җилдә сынала” повесте. | |||
Ф.Яруллин “Ана “балладасы | |||
Ф.Яруллин “Ана “балладасы | |||
Ф.Яруллин “Иң гүзәл кеше икәнсез” шигыре. | |||
16 | Миргазыян Юныс | Миргазиян Юныс. Тормыш юлы, иҗаты | 5 |
Шәмдәлләрдә генә утлар яна” повесте. | |||
“Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повесте. “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повесте | |||
“Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повесте. Йомгаклау | |||
17 | Мәдинә Маликова | Мәдинә Маликованың тормыш юлы һәм иҗаты. | 4 |
“Чәчкә балы”повесте. | |||
“Чәчкә балы”повесте.(дәвамы) | |||
“Чәчкә балы”повесте | |||
18 | Наҗар Нәҗми | Наҗар Нәҗми.”Татар теле” шигыре. | 2 |
19 | Бәйләнешле сөйләм үстерү | Тел тарихы-халык тарихы. | 10 |
Контроль сочинение: 1 вар. “Театр яктылыкка, нурга илтә” 2 вар.”Әби-бабам- сугыш чоры баласы | |||
Яшьлек-кеше гомеренең чәчәкле чагы | |||
Икмәк-ил тоткасы | |||
БСү.Батырлыкны син ничек аңлыйсың ? | |||
Милли бәйрәмнәр турында сөйләшү | |||
Казанда яшәгән бөек кешеләрдигән темага сөйләшү. | |||
БСҮ.Яраткагн язучыларым | |||
БСҮ.Кабатлау. | |||
Табигать | |||
20 | Класстан тыш уку | Ш.Камал.Акчарлаклар | 4 |
Хәсән Туфан.Гүзәл гамь | |||
А.Гыйләҗев “Күзгә-күз” | |||
Ф.Яруллин.Яши белү | |||
Гомумиләштереп кабатлау | 1 |
Укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләр:
сүз сәнгатенең образлы табигате;
өйрәнгән әдәби әсәрнең эчтәлеге;
классик әдипләрнең тормыш һәм иҗат юлларының төп факторлары;
өйрәнгән әдәби-теоретик төшенчәләр;
әдәби текстны кабул итү һәм анализлау;
әдәби текстның мәгънәви өлешләрен аерып чыгару, укыган буенча тезислар һәм план төзү;
әдәби әсәрнең төрен һәм жанрын ачыклау;
укыган әсәрнең темасын, проблемасын, идеясын ачыклау;
геройларга характеристика бирү;
сюжет, композиция үзенчәлекләрен, махсус сурәтләү чараларының ролен ачу;
әдәби әсәрдәге эпизодларны һәм геройларны чагыштыру;
автор позициясен ачыклау;
укыганга үзеңнең мөнәсәбәтеңне белдерү;
әсәрне (өзекне) сәнгатьле итеп уку;
кабатлап сөйләүнең төрләреннән файдалану;
өйрәнелгән әсәргә бәйле телдән һәм язмача фикерне белдерү;
укыган әсәр буенча фикер алышуда катнашу, фикерләреңне дәлилли белү;
укыган әсәрләргә бәяләмә (отзыв) язу;
татар әдәби теленең нормаларына нигезләнеп, кирәкле темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү;
эстетик зәвыкка туры килә торган әдәби әсәрләрне сайлау һәм аларны бәяләү.
Укыту – методик комплекты
- “Рус телендә урта(тулы) гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теле һәм әдәбиятыннан үрнәк программалар”(2011ел) (Ч.М..Харисова, С.Фәтхуллова,З.Н.Хәбибуллина)
- Рус мәктәпләрендәге татар балаларына татар әдәбиятыннан гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты.,(2008ел.)
- Дәреслек. 9 нчы сыйныфта татар әдәбияты дәреслеге. (З.Н Хәбибуллина, Х.Г.Фәрдиева, Ә.Н. Хуҗиәхмәтов. - Казан: “Мәгариф”, 2011.)
- Әдәби әсәргә анализ ясау: Урта гомуми белем бирү мәктәбе укучылары, укытучылар, педагогика
колледжлары һәм югары уку йортлары студентлары өчен кулланма/Д.Ф.Заһидуллина,
М.И.Ибраһимов,В.Р.Әминева.-Казан:Мәгариф,2005
5. Әдәбият дәресләрендә бәйләнешле сөйләм үстерү: Татар урта гомуми белем бирү мәктәбенең 5-6нчы
сыйныфларында эшләүче укытучылар өчен кулланма /Я.Х.Абдрәхимова.-Казан: Мәгариф, 2007
- Урта мәктәптә татар әдәбиятын укыту методикасы. /Д.Ф. Заһидуллина. – Казан: Мәгариф, 2000
Тематик план
№ | Дәрес темасы | Дәрестибы | Сәгать саны | Көтелгән нәтиҗә.Эчтәлекнең мәҗбүри элементы. | Эш төре.Укучыларның әзерлегенә таләпләр.(Көтелгән нәтиҗә) | Контроль төре | Укыту эчтәлегенә характеристика | Үткәрү вакыты | ||||||
План. | Факт. | |||||||||||||
1 | Халык авыз иҗаты. Риваятьләр. Легендалар. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку | Халык авыз иҗаты әсәрләрен искә төшерү. Риваятьләрнең үзенчәлекләрен аңлату , китаплар тәкъдим итү. Риваять , легендаларның аермалы һәм охшаш якларын күрсәтү. | Әңгәмә, уку, анализлау, дәфтәрдә эш. | 02.09 | |||||||
2 | Риваятьләр. Легендалар. | Кат наш | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку | “Телләрдән төшмәс Казан” , Казан, 1992 һәм “Казан ” журналы китапханәсе китабында басылган риваятьләр һәм легендалар белән таныштыру | риваять яки легендаларны сөйләү. | Сөйләү, анализлау. | 05.09 | ||||||
3 | Шәриф Камал. Тормыш юлы, иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләп сөйләү. | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында белешмә бирү.Хикәя жанры белән танышу. | Әңгәмә, уку, мультимедия белән презентаөия карау, дәфтәрдә эш. | 09.09 | |||||||
4 | Ш.Камал “Буранда” хикәясе. | Уку-анализлау | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Әсәрдә күтәрелгән төп мәсьәләләрне билгеләү, образларга характеристика бирү. | Сөйләү, анализлау. | 12.09 | |||||||
5 | Дәрестән тыш уку.Ш.Камал.Акчар лаклар. | Кат наш | 1 | Мөстәкыйль фикер йөртүгә,акыл һәм рухи эшчәнлеккә өйрәнү | Бәйләнешле сөйләм телен үстерү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 16.09 | |||||||
6 | Композитор Х.Вәлиуллин . “Акчарлаклар”җыры. | Яңа мате риал белән таныштыру | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Композиторның иҗаты турында белешмә бирү. | Сәнгатьле уку | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, җыр тыңлау. | 19.09 | ||||||
7 | Һади Такташ. Шагыйрьнең татар поэзиясендә тоткан урыны. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Һ.Такташның тормыш юлы иҗаты турында мәгълүмат бирү; Илсөяр Ихсанова – Саралан кызы. “Такташка хат” поэмасы белән таныштыру | Әңгәмә, мультимедия белән презентаөия карау, дәфтәрдә эш. | 23.09 | |||||||
8 | Һ.Такташның “Мокамай” поэмасы. Лирик геройның Мокамайга мөнәсәбәте. | Сәнгатьле сөйләм үстерү | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Лирик геройның Мокамайга мөнәсәбәтен ачыклау,әсәрдәге тел-сурәтләү чараларын тикшерү. | Яттан сөйләү | Яттан сөйләү, әңгәмә, уку, анализлау, дәфтәрдә эш. | 26.09 | ||||||
9 | Хәсән Туфан.Иҗатына күзәтү. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Х.Туфанның тормыш юлы иҗаты турында мәгълүмат бирү. | Сәнгатьле уку | Әңгәмә, мультимедия белән презентаөия карау, дәфтәрдә эш. | 30.09 | ||||||
10 | “Туган тел турында җырлар” “Кайсыгызның кулы җылы?” шигырьләре. | Уку – анализ ясау; Сәнгатьле сөйләм үстерү | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Шигырьнең эчтәлеген укучыларга төшендерү,темасын, идеясен ачыклау. | Сәнгатьле уку | Әңгәмә, образларга характеристика бирү. | 03.10 | ||||||
11 | “Кемнәр сез?” шигыре. | БСҮ | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Җыентыктагы әсәрләр белән танышу. | “Туган тел турында җырлар” яттан сөйләү. | Әңгәмә, уку, анализлау. | 07.10 | ||||||
12 | БСҮ.Тел тарихы-халык тарихы. | БСҮ | 1 | Укучыларның бәйләнешле сөйләм телен үстерү. | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 10.10 | |||||||
13 | Дәрестән тыш уку.Хәсән Туфан.Гүзәл гамь. | БСҮ | 1 | Укучыларның бәйләнешле сөйләм телен үстерү. | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 14.10 | |||||||
14 | Мирсәй Әмир. Тормыш юлы иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә бирү. | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш. | 17.10 | |||||||
15 | М.Әмирнең “Агыйдел” повесте.Әсәрдәге табигать күренешләренең бирелеше. | Уку дәресе | 1 | Мөстәкыйль фикер йөртүгә.акыл һәм рухи эшчәнлеккә өйрәнү. | Әсәрдәге табигать күренешләренә игътибар итү, пейзаж һәм аның әһәмиятен ачыклау. | Әңгәмә, уку, анализлау, дәфтәрдә эш. | 21.10 | |||||||
16 | “Агыйдел” повесте. | Йомгаклау дәресе, анализ ясау дәресе | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдә бирелгән 30 нчы еллар башындагы вакыйгалар белән танышу, язучының тел стилен һәм сурәтләү чараларын тикшерү | “Агыйдел” повестеннән бер өлешне яттан сөйләү. | Әңгәмә, уку, анализлау, дәфтәрдә эш. | 24.10 | ||||||
17 | Табигать һәм без . | Бсү | 1 | Мөстәкыйль фикер йөртүгә.акыл һәм рухи эшчәнлеккә өйрәнү | “Агыйдел повестенә бәйләп, табигать турында фикер алышу, сочинение язарга әзерләнү. | сочинение язу | Әңгәмә, кечкенә сочинение язу. | 28.10 | ||||||
18 | “Агыйдел” повесте. Повесьта табигать күренешенең бирелеше. Пейзаж, аның әһәмияте | Бсү | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 31.10 | |||||||
19 | Җырчы Фәхри Насретдинов | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре формалашу | Җырчының опера сәнгатен үстерүдәге эшчәнлеге | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш. | 11.11 | |||||||
20 | Шамил Усманов.Тормыш юлы иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре формалашу | Ш.Усмановның тормыш юлы, иҗаты турында белешмә, “Әптери агай” хикәясе. | Әңгәмә, образларга характеристика бирү. | 14.11 | |||||||
21 | “Әптери агай” хикәясе. | Уку – анализ ясау | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрнең идеясе, төп геройга характеристика бирү. | Әңгәмә , төп геройга характеристика бирү. дәфтәрдә эш. | 18.11 | |||||||
22 | Театр артистлары Фатыйма Ильская һәм Гөлсем Камская. | Күзәтү ясау дәресе | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре формалашу | Артистар турында белешмә Якташ артисткалар Наилә Ибраһимова,Фирдәвес Хәйруллина, Фирдәвес Әхтәмова иҗатлары белән танышу,читтән торып Г.Камал театрына сәяхәт итү. | Әңгәмә, мультимедия белән презентация карау, дәфтәрдә эш | 21.11 | |||||||
23 | Контроль сочинение: 1 вар. “Театр яктылыкка, нурга илтә” 2 вар.”Әби-бабам- сугыш чоры баласы” | Бсү | 1 | Укучыларның бәйләнешле сөйләм телен үстерү. | Теманы ачып язу. | Сочинение язу | әңгәмә, тема буенча сөйләшү, сочинение язу. | 25.11 | ||||||
24 | Шәриф Еникеев. Тормыш юлы иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Тормыш юлы,иҗаты турында белешмә. “Солтангәрәйнең язмышы” әсәре белән танышу. | Әңгәмә сорауларга җавап бирү. | 28.11 | |||||||
25 | “Солтангәрәйнең язмышы” . 2 нче бүлек | Уку дәресе | 1 | Белем һәм күнекмәләрне тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү,тормышта үз урыныңны күзаллый башлау | Әсәрдәге вакыйгалар барышы бирелеше; начар күрүче балалар өчен Лаеш интернат- мәктәбендә тәрбияләнүчеләр турында мәгълүмат бирү. | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш. | 02.12 | |||||||
26 | “Солтангәрәйнең язмышы” 3 нче бүлек. | Образлар аша анализ ясау, йомгаклау дәресе | 1 | Белем һәм күнекмәләрне тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү,тормышта үз урыныңны күзаллый башлау | Тормыштагы авырлыкларны җиңә алуның сурәтләнеше. | анализ ясау | Әңгәмә, эчтәлек сөйләү, образларга характеристика бирү ,сорауларга җавап бирү | 05.12 | ||||||
27 | Солтангәрәйнең язмышы” йомгаклау. | Бсү | 1 | Белем һәм күнекмәләрне тормышның төрле шартларында куллана белергә өйрәнү,тормышта үз урыныңны күзаллый башлау | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 09.12 | |||||||
28 | Самат Шакир.Тормыш юлы һәм иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында белешмә, “Үлемнән көчлерәк” очеркында фашистлар ерткычлыгы тасвирланышы; Совет солдатларының батырлыгы турында әңгәмә. | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 12.12 | |||||||
29 | “Үлемнән көчлерәк” очеркы. | Уку-анализ ясау | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Патриот шагыйръ Хәйретдин Мө-җәй образы, аның батырлыгы. “Сөт” очеркы һәм шигырьләрен уку | Әңгәмә, образларга характеристика бирү, эчтәлек сөйләү, сорауларга җавап бирү. | 16.12 | |||||||
30 | Патриот шагыйрь образы һәм аның батырлыгы. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | “Үлемнән көчлерәк” әсәренең очерк булуын раслау.Әдәби һәм публицистик очерк турында мәгълүмат бирү. | Әңгәмә, образларга характеристика бирү, эчтәлек сөйләү, сорауларга җавап бирү. | 19.12 | |||||||
31 | Очерк турында төшенчә. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | “Үлемнән көчлерәк” әсәренең очерк булуын раслау.Әдәби һәм публицистик очерк турында мәгълүмат бирү. | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 23.12 | |||||||
32 | Аяз Гыйләҗев Тормыш юлы иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында белешмә | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 26.12 | |||||||
33 | А.Гыйләҗев “Җомга көн кич белән...” әсәре . | Уку дәресе | 1 | Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм сәнгатьле уку ,аларга карата мөстәкыйль мөнәсәбәтеңне булдыру | Бибинурдагы кешелеклелек сыйфатлары, әсәрдәге тел-сурәтләү чаралары. | Сәнгатьле уку, әңгәмә ,сорауларга җавап бирү. | 13.01 | |||||||
34 | “Җомга көн кич белән...”әсәре. | Уку – анализ ясау, (образлар аша анализ) | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдә Бибинурның тормыш авырлыгын җиңүгә ярдәм иткән сыйфатлары | Әңгәмә, образларга характеристика бирү, эчтәлек сөйләү, сорауларга җавап бирү. | 16.01 | |||||||
35 | “Җомга көн кич белән...” дәвамы | Бсү | 1 | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Авторның кешеләрдә кешелеклелек сыйфатлары кими баруына борчылуын әйтә белү. | Уку,сорауларга җавап бирү | Сәнгатьле уку, әңгәмә ,сорауларга җавап бирү. | 20.01 | ||||||
36 | “Җомга көн кич белән...” | Йомгаклау дәресе | 1 | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Авторның кешеләрдә кешелеклелек сыйфатлары кими баруына борчылуын әйтә белү. | Уку,сорауларга җавап бирү | Сәнгатьле уку, әңгәмә ,сорауларга җавап бирү. | 23.01 | ||||||
37 | Дәрестән тыш уку.А.Гыйләҗев.Күз гә-күз. | Бсү | 1 | Бәйләнешле сөйләм телен үстерү | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Уку,сорауларга җавап бирү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 27.01 | ||||||
38 | Илдар Юзеев. Тормыш юлы иҗаты | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Илдар Юзеевның тормыш юлы ,иҗаты турында белешмә. “Таныш моңнар” .поэмасы | Уку,сорауларга җавап бирү | Әңгәмә, уку, дәфтәрдә эш, сораулар төзү. | 30.01 | ||||||
39 | Гашыйклар тавы” әсәре | Бсү | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Сөйләм үстерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 03.02 | ||||||
40 | “Гашыйклар тавы” әсәрен дәвам итү. | Уку дәресе | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Туган ягыннан, сөйгәненнән аерылу кешегә нинди газаплар китерүен ачыклау | Әңгәмә, сәнгатьле уку, образларга характеристика бирү. | 06.02 | |||||||
41 | “Гашыйклар тавы” әсәрен йомгаклау. | Образлар аша анализ ясау, йомгаклау дәресе | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдә күтәрелгән төп проблемалар. | Әңгәмә, сәнгатьле уку, образларга характеристика бирү. | 10.02 | |||||||
42 | БСҮ.Яшьлек-кеше гомеренең чәчәкле чагы. | Бсү | 1 | Бәйләнешле сөйләм телен үстерү | Укучыларның белемнәрен камилләштерү | Сөйләм үстерү | 13.02 | |||||||
43 | Рәссам Лотфулла Фәттахов. “Игеннәр өлгерде” картинасы | Бсү | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре уяту | Рәссам Л.Фәттаховның иҗаты турында белешмә. “Игеннәр өлгерде” картинасын аңларга өйрәнү; картина геройларының икмәккә карата мөнәсәбәтен билгеләү, игенче хезмәтенең иң борынгы ,иң гүзәл хезмәт икәнен искәртү. Якташ рәссам Искәндәр Рафыйков һәм Рәшит Фәйзерахманов белән таныштыру | Картинага анализ. | Картина буенча эш. | 17.02 | ||||||
44 | “Икмәк-ил тоткасы”БСҮ | Бсү | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре уяту | Казан шәһәре тарихы, бөек кешеләр | Реферат сөйләү. | 20.02 | |||||||
45 | Фәнис Яруллин. Тормыш юлы, иҗаты | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Ф.Яруллинның тормыш юлы, иҗаты турында белешмә. “Җилкәннәр җилдә сынала “ повесте. Фәниярга тирә-юньдәге кешеләрнең ярдәме. | Әңгәмә, мультимедия белән презентаөия карау, дәфтәрдә эш. | 24.02 | |||||||
46 | “ Җилкәннәр җилдә сынала” повесте. | Уку; дәрес - әңгәмә | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдәге образларны бәяләү. Автобиографик әсәрләрнең үзенчәлеге. | Әңгәмә, сәнгатьле уку, образларга характеристика бирү. | 27.02 | |||||||
47 | Ф.Яруллин “Ана “балладасы | Сәнгатьле уку дәресе | 1 | Әдәбият теороиясе. Баллада жанры | “Ана балладасы белән танышу,эчтәлегекнә төшенү,ана образын бәяләү. Әдәбият теороиясе. Баллада жанры. | Сәнгатьле уку | Сәнгатьле уку Әңгәмә | 03.03 | ||||||
48 | Ф.Яруллин “Ана “балладасы | Сәнгатьле уку дәресе | 1 | Әдәбият теороиясе. Баллада жанры | “Ана балладасы белән танышу,эчтәлегекнә төшенү,ана образын бәяләү. Әдәбият теороиясе. Баллада жанры. | Сәнгатьле уку | Сәнгатьле уку Әңгәмә | 06.03 | ||||||
49 | Ф.Яруллин “Иң гүзәл кеше икәнсез” шигыре. | Кат наш | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре уяту | Җырның тарихы эчтәлеге белән танышу, көен тыңлау . | “Ана” балладасын | Сәнгатьле уку Әңгәмә | 10.03 | ||||||
50 | Дәрестән тыш уку.Ф.Яруллин.Яши белү. | Кат наш | 1 | Милли горурлык һәм гражданлык хисләре уяту | Рус әдәбиятындагы тематик яктан якын әсәрләрне чагыштырып өйрәнү | яттан сөйләү. | 13.03 | |||||||
51 | Миргазиян Юныс. Тормыш юлы, иҗаты | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | М.Юнысның тормыш юлы, иҗаты турында белешмә. “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повестенда Бөек Ватан сугышы чагылышы. | Әңгәмә, мультимедия белән презентаөия карау, дәфтәрдә эш. | 17.03 | |||||||
52 | Шәмдәлләрдә генә утлар яна” повесте. | Уку-анализ ясау | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Персонажларның эчке кичерешләре сурәтләнүе. | Әңгәмә, сәнгатьле уку, образларга характеристика бирү. | 20.03 | |||||||
53 | “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повесте. | Йомгаклау дәресе | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдә татар халкының гореф-гадәт- йолаларының тасвирлануы. | Әңгәмә, сәнгатьле уку, образларга характеристика бирү. | 03.04 | |||||||
54 | “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повесте. | Кат наш | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдә татар халкының гореф-гадәт- йолаларының тасвирлануы. | Әңгәмә, сәнгатьле уку, образларга характеристика бирү. | 07.04 | |||||||
55 | “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повесте. Йомгаклау | Кат наш | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Әсәрдәге образларны бәяләү. | 10.04 | ||||||||
56 | БСҮ.Батырлыкны син ничек аңлыйсың? | Кат наш | 1 | Шәхес буларак формалашу | Әсәрдәге образларны бәяләү. Автобиографик әсәрләрнең үзенчәлеге. | 14.04 | ||||||||
57 | Мәдинә Маликованың тормыш юлы һәм иҗаты. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | М.Маликованың тормыш юлы ,иҗаты турында белешмә. Шиырьне сәнгатьле уку, лирик геройның хисләрен ачыклау, әсәрнең сәнгатьчә эшләнешен тикшерү. | Сәнгатьле уку Әңгәмә | 17.04 | |||||||
58 | “Чәчкә балы”повесте. | Катнаш | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Повестьнең эчтәлегенә төшенү. “ | Сәнгатьле уку | Сәнгатьле уку Әңгәмә | 21.04 | ||||||
59 | “Чәчкә балы”повесте. | Бсү | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Сөйләм үстерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 24.04 | ||||||
60 | “Чәчкә балы”повесте. | Бсү | 1 | Әсәрне сюжет-композиция ,тел-стиль ягыннан анализлау | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Сөйләм үстерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 28.04 | ||||||
61 | Наҗар Нәҗми.”Татар теле” шигыре. | Сәнгатьле уку дәресе | 1 | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Н.Нәҗминең тормыш юлы,иҗаты турында белешмә. Татар теле “ шигырен анализлау. | Сәнгатьле уку Әңгәмә | 01.05 | |||||||
62 | Милли бәйрәмнәр турында сөйләшүБсү | Бсү | 1 | Укучыларның бәйләнешле сөйләмен үстерү | Яңа материал белән таныштыру | “Татар теле” шигырен яттан сөйләү. | Милли бәйрәмнәр турында сөйли белү, тарихка күзәтү язау. | 05.05 | ||||||
63 | Мәчетләр тарихыннан. Казан мәчетләре. | Яңа материал белән таныштыру | 1 | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Казан мәчетләре турында сөйли белү. Шәһәребез мәчетләренә күзәтү ясау. | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 08.05 | |||||||
64 | Казанда яшәгән бөек кешеләр” дигән темага сөйләшү. | Катнаш | 1 | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 12.05 | |||||||
65 | БСҮ.Яраткан язучыларым. | Кат наш | 1 | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Язучының тормыш юлын,иҗатын үз карашыңа нигезләнеп сөйләү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 15.05 | |||||||
66 | БСҮ.Кабатлау. | Кат наш | 1 | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 19.05 | |||||||
67 | БСҮ.Табигать һәм без | Кат наш | 1 | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 22.05 | |||||||
68 | Ел буена өйрәнгәннәрне гомумиләштереп кабатлау. | Ел буена өйрәнгәннәрне кабатлау | 1 | Укучыларның белемнәрен гомумиләштерү | Укучыларның белемнәрен гомумиләштерү | Әңгәмә, сорауларга җавап бирү. | 26.05 | |||||||
Кулланылган әдәбият
1.Татар әдәбияты:рус телендә төп гомуми белем бирү мәкт.9 нчы сыйныфы өчен дәреслек.(татар балалары өчен)З.Н.Хәбибуллина,Х.Г.Фәрдиева,Ә.Н.Хуҗиәхмәтова.-5 нче басма.-казан:Татар.кит.нәшр.,2011.-239б.:рәс.б-н.
2.Рус мәктәпләрендәге татар балаларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандартлары (2008ел) 3“Рус телендә урта(тулы) гомуми белем бирү мәктәпләре өчен татар теле һәм әдәбиятыннан үрнәк программалар”(2011 ел)
4.Чыгарылыш сыйныф укучыларының имтиханда язган сочинениеләре.-Казан РИЦ “Школа”,2003.-296 с
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
11нче сыйныф (татар төркеме) татар әдәбиятыннан эш программасы.
11нче сыйныфның татар төркеме өчен татар әдәбиятыннан эш программасы....
Рус мәктәпләренең 5 нче сыйныфы өчен татар әдәбиятыннан эш программасы
Рус мәктәпләренең 5 нче сыйныфы өчен татар әдәбиятыннан эш программасы....
Рус мәктәпләренең 5 сыйныф укучылары өчен татар әдәбиятыннан эш программасы
атнага 1 сәг. исәбеннән...
4 нче сыйныф өчен татар әдәбиятыннан эш программасы
Рус мәктәпләрендә 4 нче сыйныфының татар төркемнәре өчен татар әдәбиятыннан эш программасы...
татар мәктәбенең 9 сыйныфы өчен татар әдәбиятыннан эш программасы
9 нчы сыйныф өчен татар әдәбиятыннан эш программасы...
Татар әдәбиятыннан эш программасы 5 сыйныф
Рус мәктәбенең татар төркемендә белем алучы 5 нче сыйныф укучылары өчен татар әдәбиятыннан эш программасы. Авторлары: Ф.Ф.Хәсәнова, Г.М.Сафиуллина, М.Я.Гарифуллина, 2014...
