Б.С.Ү. “Дүртаяклы дусларыбыз турында сөйләшү”., Г.Сәгыйров “Акбай”шигыре . Әдәби уку 2 нче сыйныф (татар төркеме)
план-конспект урока на тему

Этап

Укытучының эшчәнлеге

Укучының эшчәнлеге

Универсаль эшчәнлек

1. Эшчәнлеккә әзерлек

(Оештыру моменты)

Эш ритмына кертү.

1. Оештыру  моменты

- Исəнмесез, укучылар,

Дəрес бит һəрчак шулай башлана.

Сез алырсыз  дүртле, бишле генə,

Күңелем минем моңа ышана.

Укытучының сөйләме.

Сыйныфны эшкә әзерләү.

1. 1. Укучылар бер-берсенә,
2. укытучыга хәерле көн
3. теләп, дәрескә әзерләнә.

Шәхси: эшчәнлеккә әзерлек;

 регулятив: максат кую; коммуникатив: укытучы, укучыларның үз иптәшләре белән укыту планында хезмәттәшлеге.

2. Белемнәрне актуальләштерү

Белем дәрәҗәсен тикшерү .

-    Укучылар, әйдәгез алдагы дәресләрдә өйрәнгәнгәннәрне  искә төшерик.

Ә аны “МИКС-ПЭА-ШЭА”  аша кабатлыйк.

- Кыш турында нинди шигырьләр өйрәндек?

- Кыш көне кошларга ничек ярдәм итәбез?

- Нинди кышкы уеннар  беләсез?

- Молодцы,  укучылар.

Уку эшчәнлеген оештыру өчен, төрле типтагы биремнәрне үтәү.

• Р. Миңнуллинның  “Ак кыш”, Җ. Дәрзаманның  “Җепшек  көндә”, Г. Рәхимнең “Безнең тауда”...
•    -    Кошларга җимлекләр, оялар ясыйбыз.  Аларны  ярма, көнбагыш, ипи валчыклары белән сыйлыйбыз.  
•     -   Чанада шуу, тауда “Патша тавы” уенын уйнау, тимераякта шуу...

Коммуникатив: укучыларның  укытучы һәм үз иптәшләре белән укыту планында хезмәттәшлеге. Танып белү: билгеләрне аерып чыгару максаты белән объектларга логик анализ.

 3. Укыту максатын кую

Укучыларның белемнәрен актуальләштерү. Проблемалы ситуацияне китереп чыгару.

1.  Слайд.    Берсе өйне саклый, 
                     Берсе тышны саклый, 
                     Үзләре бер-берсенә кан дошман. 

- Бу табышмакта сүз  нәрсләр  турында  бара?

 - Алар безнең нинди дусларыбыз?

-   Димәк, бүгенге дәресебезнең темасы:  

Г.Сәгыйровның  “Акбай”шигыре белән танышу һәм  дүртаяклы дусларыбыз турында сөйләшү.

Максатлар куя, дәрес темасын  формалаштыра.

Песи  һәм эт.

Өйдә яшәүче хайваннар турында.

Алар безнең дүрт аяклы дусларыбыз.

Регулятив: максат кую; коммуникатив: сораулар кую; танып белү: гомумуку – танып белү максатын үзлектән билгеләү; логик-проблеманы билгеләү.

4. Авырлыкны җиңү һәм проектны төзү

Проблемалы ситуацияләрне эзләп табуны оештыру.

1.

-    Балалар сез барыгыз да хайваннар яратасызмы?

-    Ә сез нинди хайваннарны беләсез?

-   Нинди йорт  кошлары  беләсез?

• Хайваннарны ни өчен “ дүрт аяклы дусларыбыз”

дип йөртәләр?  

• Алар безгә ничек ярдәм итәләр?

-   Ә дуслар булгач, аларга нинди мөнәсәбәттә булырга кирәк?

2.  Ә хәзер  дәреслектәге  Г.Сәгыйровның  “Акбай” шигыре белән танышыйк.

- Барыбыз да бер кат укып  чыгыйк.

- Аңлашылмаган сүзләр бармы?

- Әйдәгез, сүзлек өстендә эш эшлик.

Маэмай – эт көчеге.

Ялыктырды – ардырды.

Өрә  - кычкыра.

Йөнтәс – йонлы, йомшак.

3. Сорауларга җавап бирү.

Сорауларга җавапны каршыгызда утыручы иптәшегезгә җавап бирәсез.(МЭНЭДЖ  МЭТ структурасы)

- Бу шигырьдә сүз нәрсә турында  бара?

- Акбай урамда ниләр эшли?

- Ни өчен Акбай кешеләргә өрә?

- 1 нче сыйныфта нинди хайваннар турында  шигырьләр өйрәндегез?

      -   Молодцы, укучылар.

Максатка ирешү планын төзиләр һәм чараларын билгелиләр ( алгоритм, модель һ.б.)

-    Әйе.

-    Аю, бүре, төлке, куян, керпе, тиен, сыер, сарык, кәҗә, ат, дуңгыз...

• Тавык, каз, әтәч, тавык.
• Алар кешеләргә ярдәм итәләр.

• Этләр өй саклый, армиядә, милициядә хезмәт итә.

Песиләр өйне тычканнан саклый, кешегә иптәш булып яши. Сыерлар сөт, ит, май бирә. Һ.б.

 -Аларны яратырга, якларга, сакларга, аларга ярдәм итәргә кирәк.

       Укучылар җавабы.

Акбай исемле  маэмай  (эт)  турында.

Ул урамда кешеләргә өреп йөри.

Аның  кешеләр белән дуслашып, уйныйсы килә.  

Г.Тукайның “Кызыклы шәкерт”...

Регулятив: планлаштыру, прогноз ясау; танып белү: модельләштерү, логик- проблемаларны чишү, логик фикерләү чылбырын төзү, дәлилләү, гипотеза һәм аның нигезен күрсәтү; коммуникатив: мәгълүматны эзләүдә һәм сайлауда инициатив хезмәттәшлек.

5. Беренче кат ныгыту

Аңлап кабул итүне тәэмин итү. Беренчел йомгаклау (гомумиләштерү)

1) – Әйдәгез, шигырьне сәнгатьле итеп укып карыйк.

Эшебезне дәвам итик.

  Физкультминутка.  

- Укучылар, әйдәгез, бераз ял итеп, уйнап  алый әле.

Бар минем көчегем,

Шаяным, бөтерчегем ( кулларны төрле юнәлештә хәрәкәтләндерәләр),

Сикергәли ул, уйный ( сикерәләр, кулларын чабалар),

Койрыгын болгап туймый ( әйләнәләр).

Йөзә белә ул суда (йөзү хәрәкәтләре ясала)

Чупырдый ул, я чума (чүгәлиләр, торалар).

Бергәләп йөзик диеп

Минем артымнан чаба ( йөгерү хәрәкәтләре ясала).

-Рәхмәт, молодцы.

Алгоритмнарны телдән кабатлап,типик биремнәрне чишәләр.

Укучылар шигырьне чылбырлап  укыйлар.

Регулятив: контроль, бәяләү, төзәтмә кертү. Танып белү: гомумуку- бе-лемнәрне структуралаштыра белү, мәсьәләләрне чишү буенча нәтиҗәле ысуллар сайлау, сөйләмне аңлап төзи белү, рефлексия чаралары һәм шартлары; коммуникатив:  хезмәттәшеңнең үз-үзен тотышын контрольдә тоту, төзәтмә кертү, аны бәяләү.

6. Эталон буенча үз-үзеңне мөстәкыйль тикшерү эшчәнлеге.

Яңа белемнәрне куллану эшен оештыру.

 “МОДЕЛЬ ФРЕЙЕР”структурасы  аша ныгытырбыз.

-Мин сезгә дүрт  өлешкә бүленгән кәгазь бите өләшәм. Аны 2гә, аннан тагы 2гә бөклисез, йомык почмагын бөклисез. Ә хәзер килеп чыккан сызыкларны ручка белән кабатлап  чыгасыз. һәр килеп чыккан өлешкә номер сугасыз.Уртага  яраткан хайваныгызның исемен  язып куясыз.  Ә калган 4 шакмагына (яныгыздагы иптәшегез белән) дүрт аяклы хайваннарыгызга  гына хас булган рәсемнәрегезне ясыйсыз. 

Укучылар парлап үз эшләрен эшлиләр.

•  Илфар, син нинди рәсемнәр ясадың?

-    Зәлия, ә син нәрсәләр ясадың?

- Молодцы, бик яхшы.

  Эшләрне бәяләү.

Мөстәкыйль эш.  Эталон буенча үзтикшерү адым-нарын чагыштыру.

Мин эт оясы, сөяк, чылбыр, “Чаппи” ашавы...н  ясадым.

Мин йомшак песиемнең  уенчык йомгагын, тычкан, “Вискас” ашавы, сөт рәсемнәрен ясадым.

Регулятив: контроль, төзәтмә кертү; алган бе-лемнәрне аңлап барлау һәм үзләштерәсе белемнәрнең сыйфатының дәрәҗәсен билгеләү; шәхси: эшчәнлек.

7. Рефлексия эшчәнлеге (эш нәтиҗәләре)

1)  Рефлексияне оештыру.

-   Бүген без сезнең белән нәрсәләр  белдек?

-   Нәрсәләр турында сөйләштек?      

2)  Өй эше бирү.

Дүрт аяклы дустыгызның рәсемен ясарга.

Үз уку эшчәнлеген бәяләү-не, максат һәм нәтиҗәләрне, үзләштерү дәрәҗәсен оештыру.

Без дүрт аяклы дусларыбыз турында сөйләштек.

 Г.Сәгыйровның  “Акбай” шигыре белән танышыйк.

Коммуникатив: үз фикереңне төгәл  һәм тулы итеп әйтә белү; танып белү: рефлексия; шәхси: нәтиҗәәр чыгару