дәрес конспекты
план-конспект урока (6 класс)

Тема :Күрсәтү алмашлыклары.                                                      6 класс

Максат: 1. Укучыларның күрсәтү алмашлыклары турындагы белемнәрен тулыландыру.

2. Аларны сөйләмдә дөрес куллана белүгә ирешү.

3. Татар телен өйрәнүгә омтылыш тәрбияләү.

Җиһазлау: компьютер, проектор, карточкалар, таблицалар.

Дәреснең тибы: яңа материал аңлату.

Методлар: әңгәмә, укытучының сөйләве, укучыларның мөстәкыйль эшләве, анализ, синтез методлары.

Яңа педагогик технологияләр: проблемалы укыту технологиясе, компьютер технологиясе.

Дәрес барышы.

I. Оештыру өлеше.

Исәнмесез, укучылар.

II. Актуальләштерү.Үткән дәрестә без сезнең белән алмашлыклар темасына тукталдык.

Без сезнең белән нинди тема өйрәнәбез? (алмашлыклар)

Искә төшерик әле, нәрсә ул алмашлык? (башка сүз төркемнәрен алыштырып килүче мөстәкыйль сүз төркеме)

III. Оештыру.

Без нинди алмашлык төркемчәләрен беләбез? Без аларның кайсыларын өйрәндек? (зат алмашлыгын)

Бүген нинди төркемчәне өйрәнәбез? (күрсәтү алмашлыкларын) Дәфтәрләрне ачтык. Число, теманы язабыз.

Зат , я предметка күрсәтә торган алмашлыкларны табыгыз. Сез күрсәткән предмет якынмы, ерак урнашканмы?

Күрсәтү алмашлыклары затка, предметка һәм шулай ук предмет яки эш-хәл билгеләренә күрсәтә.

1. Бу, ул, шул, шушы, әнә, менә, теге - затка яки предметка күрсәтә торган алмашлыклар.

2. Андый, мондый, шундый алмашлыклары предмет билгесенә ишарә итәләр.

3. Алай, болай, шулай, шушылай һ.б. алмашлыклары эш-хәл биллгесенә күрсәтәләр.

Ул - зат алмашлыгы да, күрсәтү алмашлыгы да була ала. Кайсы очракта зат, кайсы очракта күрсәтү алмашлыгы булуын карап үтик.

Нәтиҗә. Ул алмашлыгы предметның билгесенә күрсәтсә, күрсәтү алмашлыгы була . (укучылар мисаллар әйтә).

Игътибар итегез, кайсы очракта күрсәтү алмашлыклары килешләр белән төрләнә?

Әйе, үзе ачыклаган исем төшеп калганда, күрсәтү алмашлыклары , исем кебек, килеш, тартым, сан белән төрләнәләр.

IV. Ныгыту.

Дәфтәрләрдә күнегүләр эшләү.

Тәрҗемә итегез. Тактада.Телдән.

1.Татарчадан русчага.

Теге биек тауда; шушында үстем; моннан алдыңмы; шуңа шатланам; моны беләсезме; шушының тавышы; тегендә уйнадылар; әйтмә шуңа; тегене күрдек; кит аннан; тегендә укыганнар; шуннан кайтам; шуның абыйсы; монда торма; моннан элек; шуннан иртәрәк.

2.Русчадан татарчага

Иди сюда; там не играй; здесь холодно; беги отсюда; того не трогайте; отдай әтому; здесь невесело; звоним туда; этого боишься; спросите у того; оттуда пишут? этот отсюда? там отдохнем; ответ того, а не этого.

V. Рефлексия. Без буген дәрестә ниләр белдек?

1. Күрсәтү алмашлыклары затка, предметка һәм шулай ук предмет яки эш-хәлнең билгесенә күрсәтә.

2. Зат һәм предметка күрсәтә торган алмашлыклар якын, уртачы, ерак аралыкка күрсәтәләр.

3. Зат һәм предметка күрсәтүче (исемне алыштырган) алмашлыклар сан, тартым, килеш белән төрләнәләр.

4. Төрләнгән вакытта кайберләренең тамырлары үзгәрә.

VI. Йомгаклау.

Без бүген дәрестә, күрсәтү алмашлыкларын уздык.

Күрсәтү алмашлыклары затка, предметка һәм шулай ук предмет яки эш-хәл билгеләренә күрсәтә.

Бу, ул, шул, шушы, әнә, менә, теге - затка яки предметка күрсәтә торган алмашлыклар.

VII. Өй эше. Билгеләр куела.

1. 9 нче күнегү. Күп нокталар урынына тиешле алмашлыкларны куеп күчереп языгыз.

2. “Сыерчыклар кайткач” темасына мәгънә ягыннан бәйләнгән , күрсәтү алмашлыклары кертеп, 6-7 җөмлә төзеп языгыз, яисә шигырь языгыз.

3. Рәсем буенча 5-6 җөмлә төзеп языгыз.