Методические разработки
методическая разработка по химии на тему

Эссе

Мин – укытучы.

Миңа copay бирсәләр:

- Сөенечең ни?- дисәләр,

Сөенечем - таңнан торып

 Эшкә килгән иртәләр.

Миңа сорау бирсәләр:

-Шатлыгың ни?-дисәләр,

Шушы мәктәп сукмаклары

Шатлыгыма илтәләр.

Миңа сорау бирсәләр:

-Бәхет ни ул?-дисәләр,

Бәхет-шушы укучылар

 Кеше булып үссәләр.

(Клара Булатова , "Укытучы бәхете")

Укытучы хезмәте авыр да, җаваплы да, кызыклы да. Укытучы һөнәрен сайлау - тынгысыз эзләнүләр юлын сайлау, үз-үзеңә искиткеч таләпчән булу, көндәлек тырыш һәм эзлекле хезмәт юлын  сайлау дигән сүз.

Бала күңеленә иң якын кеше - укытучы. Укучыларга белем бирүче, нинди дә булса фән алып баручы, фикерләүче, җәмәгать эшлеклесе, тормышта балаларга уз юлын табарга булышучы һәм аларда дөньяга караш, инанулар тәрбияләүче, узенең яшәу тәҗрибәсе белән аерым шәхес тәрбияләүдә тирән эз калдыручы - ул укытучы.

Педагогик эшчәнлек-иҗтимагый күренеш. Аның характерын һәм эчтәлеген билгели, максатын һәм шәхес тәрбияләүдәге бурычларын ачыклый торган төп үзенчәлек - укытучының жәмгыять ихтыяҗларын белүе, иҗтимагый үсеш юлларын сиземләве, җәмгыятьтә кешегә карата төп таләпләрне тоемлавы ул, дип уйлыйм мин.

Моның өчен без күпкырлы фәнни белемгә һәм күнекмәләргә ия булырга, кешелек тарихында эш-гамәл, мәдәни һәм иҗтимагый мөнәсәбәтләр аша туган тәҗрибәгә таянып, яшь буынга аларны гомумиләштереп тапшыра белергә тиешбез. Әлеге белем-тәҗрибәне үзләштерү нәтиҗәсендә, яшь кешедә тормышка һәм дөньяга аңлы караш тәрбияләнә.

Педагогик белем, тәрбия эшендәге тәҗрибә, осталык һәм күңел сизгерлеге бала күңеленә уңай йогынты ясау, аның, белән узара тәрбияви мөнәсәбәтләр урнаштыру, аны актив мөстәкыйльлеккә этәрүче шартлар булып тора.

Укытучы шәхси сыйфатлары, сәяси, әхлакый, эстетик йөзе белән дә аерылып торырга тиеш. Шул чакта инде бала куңеленә тәэсир итү дә уңышлы була.

Мин, химия һәм биология дәреслерен укытучы буларак, үз фәнемнең иң кызыклы, иң мавыктыргыч икәнлегенә басым ясап әйтергә телим. Чөнки бу фән балаларда тирә-юньгә мәхәббәт тәрбияли, матурлыкны күрә һәм тоя белергә, сине чолгап алган тирәлектә үз урыныңны табарга өйрәтә. Табигать һәм аньң серләре белән танышу балаларда кызыксынучанлык уята, табигать могҗизаларының серләренә төшенергә ярдәм итә.

Укытучы җәмгыять тормышындагы үсеш-үзгәрешләр, яңа төр ачышларның өстәлеп торуы,        белем         туплануы, җитештерү өлкәсендәге яңалыклар, социаль үсеш нәтиҗәләренең педагогик эшчәнлеккә йогынты ясавын аңлап эш итәргә тиеш. Ә бу уку-укытуның эчтәлеген яңарту, педагогик эшчәнлекнең ысулларын яхшырту буларак кабул ителә.

Барыбызга да мәгълүм, теләсә кайсы педагогик системаның үзәгенә балада шәхес тәрбияләү максаты куела. Педагогик максат исә фәлсәфи, икътисади, сәяси, хокукый, әхлакый, биологик һәм эстетик яктан формалашкан кешене, аның җәмгыятьтәге урынын күз алдында тота.        Тормыш        бездән кеше шәхесенең асылын тирән аңлап эш итүне, икътисади, сәяси, социаль һәм мәдәни процессларда актив катнашучы буларак күзаллауны таләп итә. Шул ук вакытта кеше шәхесен без рухи яктан да, гражданлык ягыннан да ирекле зат, үзенең эш-хәрәкәтләрен ирекле рәвештә сайлап алырга, тормышка ашырырга хокуклы зат итеп тәрбияләргә тиешбез.

Укытучы-төп юнәлеш бирүче буларак, милли аңны үстерү, туган телгә мәхәббәт тәрбияләү, милләтнең рухи байлыгын саклау,        аның тарихына һәм үткәненә кызыксыну уятуны төп бурыч итеп куя.

Бала тәрбияләү, аңа белем бирү – гомер буе бәхәсле мәсьәлә булып торган. Тәрбия һәм белем бирүнең мәңге, тутыкмас, мәңге күгәрмәс үз нигезләре бар. Алар - халык педагогикасы нигезләре. Югары әхлакка корылган шушы белемне нигез итеп алсак, камиллеккә ирешүдә зур адымнар ясар идек, тәрбия һәм белем бирү үз-үзен аклар иде дип уйлыйм мин.

Эш тәҗрибәсе белән уртаклашу.

  "Күп белүгә караганда да, аз белдереп, эзләнү орлыгын салу һәм                                                                                                   эзләрен табарга юллар күрсәтү – мөгаллим бирә торган  

хезмәтләрнең иң кадерлесе, иң зурысыдыр."                                          Галимҗан Ибраһимов.

      Бүгенге җәмгыятькә фәннәрне яхшы үзләштергән, иҗади фикерләүче һәм үз белемен мөстәкыйль рәвештә өзлексез күтәрә белүче, заман сулышын тоеп, алга атлаучы, уйлап табучан, югары әхлаклы, үз халкының тарихын, мәдәниятын белүче кешеләр кирәк. Заман мәктәпләр алдына түбәндәге бурычларны куя: катлаулы, һаман үзгәреп торучы шартларда яшәргә, эшләргә, социаль кыйммәтләр системасында үз урынын табарга сәләтле шәхес тәрбияләү.

       Кешелекнең киләчәге, Ватан язмышы, гаилә бәхете киләчәктә гражданин булачак баланың менә бүген нинди тәрбия һәм белем алуына бәйле. Бүгенге балаларыбыз тагын берничә елдан соң нинди кеше булыр, ата-бабаларының лаеклы дәвамчысы була алырмы?

        Минемчә, бу сораулар укытучыны уйландыра һәм һәрдаим күңел түрендә йөри.

      Мин Тукай районы Сәмәкәй төп гомуми белем бирү мәктәбендә химия, биология, география укытучысы булып эшлим. Максатым –  химия, биология, география дәресләрендә һәм класстан тыш чараларда экологик белем һәм тәрбия бирү.

     Химия, биология, география дәресләрендә проблемалы укыту методын кулланам. Башкача уйларга өйрәнү (ягъни иҗади фикерләү) — белем нигезендәге ташларның иң мөһиме. Уку эшчәнлеге ул баланың үзенчәлекле формадагы активлыгы. Укучының активлыгы дәрестә өйрәнә торган төшенчәләр белән эш итүнең гомум принципларын ачуга һәм куллануга юнәлтелгән була. Шулай эшләгәндә укучының мөмкинлекләре киңәя, ул чын мәгънәсендә уку эшчәнлегенең субъектына әйләнә. Уку эшчәнлегенең актив субъектына әйләнүе укучының танып-белүгә омтылышын арттыра, фикерләү, иҗат итү сәләтен активлаштыра, хәтерләү, күзаллау сәләтен яңарта, аңарда һәр яктан камил шәхес сыйфатлары тәрбияләргә ярдәм итә. Бала үз-үзен үзгәртә, үстерә.

      Эш тәҗрибәмдә өйрәнелә торган темага һәм укучыларның яшь үзенчәлекләренә бәйле рәвештә эшчәнлекле, проблемалы-эзләнү, информацион-коммуникатив, сәламәтлекне саклау технологияләрен кулланам.

      Димәк, укытучының бурычы, укыту процессын, укучыларның алган белемнәре үз эзләнүләренең нәтиҗәсе булырлык итеп оештыру. Ләкин бу эзләнүләрне, укчыларның танып – белү активлыгын үстерерлек итеп дөрес  оештыра белергә кирәк.

          Минем фикеремчә, фәнне югары дәрәҗәдә үзләштерү, максатка омтылучанлык, информацион технологияләр дөньясында яңалыклар белән кызыксыну теләге уяту -  компьютер технологияләрен кулланганда  бик уңышлы килеп чыга. Химия, биология, география дәресләрендә информацион технологияләрне куллануның өстенлекле яклары күп:

 - дәрес материалы югары күрсәтмәле дәрәҗәдә була;

- укучының шәхси сыйфатын ачыкларга мөмкинлек бар;

 -контроль һәм үзконтроль дәрәҗәсе югары;

 -төрле дәресләрнең үзара бәйләнешен булдыру;

 -дәрес укыту формаларын һәм ысулларын төрләндерү дәрес эчтәлеген баерак һәм кызыграк итә.

      Болар барысы да компьютер технологияләрен кулланганда, укытучы өчен алыштыргысыз ярдәм итүче сыйфатлар.

      Эшчәнлекле  һәм проблема-эзләнүле якын килү дәрестә укучыларны "ачыш"лар ясарга этәрүче проблемалы ситуацияләр тудыру белән бәйле.

      Проблемалы ситуация тудыру өчен капма-каршы сөйләшүләр кулланырга яки яңа материалга нигезләнеп кенә үтәлергә мөмкин эш тәкъдим итәм. Дәрестә хезмәттәшлек, проблемалы сорауга бергәләп җавап эзләү атмосферасы туа.

      Бу инде, һичшиксез,  химия, биология, географияне әйләнә-тирәбездәге чынбарлыкка бәйләргә, шул мохитта шәхеснең үзенең урынын билгеләргә ярдәм итә. Бу очракта төп максат – укучыларда фәнни фикерләү, иҗади эшләү сәләтен үстерү, тәрбия эшендә югары нәтиҗәләргә ирешү, җәмгыятьтә үз урынын таба алырлык толерант шәхес тәрбияләү.

       Мәктәп шартлары миңа дәресләрдә төрле компьютер техникасын уңышлы кулланырга мөмкинлек бирә. Кабинетым интернет челтәренә тоташтырылган, компьютер, проектор белән җиһазландырылган. Ә бу мөмкинлекләр мине даими рәвештә укытуның яңадан-яңа алымнарын эзләргә этәрә. Химия, биология, география   дәресләрендә төрле презентацияләр кулланабыз. Укытуны интенсивлаштыру максатыннан, тестларны нәтиҗәле кулланам. Укучыларның теманы үзләштерү дәрәҗәсен тикшерү, белемнәрен бәяләү, ялгышларын ачыклау, аларны анализлау һәм төзәтү юлларын билгеләү өчен тестлар бик уңайлы.  Укучылар үзләре дә төрле презентацияләр ясыйлар. Үзләре тырыша- тырыша эзләп тапкан материалны балалар ныграк истә калдыралар.             

         "Ишеткәнемне онытам, күргәнемне истә калдырам, ә эшләп өйрәнгәнемне үзләштерәм,"- диелә кытай мәкалендә. Чөнки ишетү белән күрү бер хәл, үз башын эшләтеп, эзләп тапкан гомергә башка уелып кала.

      Проектлар методы уку процессын кызыграк итәргә, укучыга үз эшен мөстәкыйль рәвештә  оештырырга мөмкинлек бирә. Укучылар  алган мәгълүматны кулланырга өйрәнәләр, информацияне җыялар, системага салалар, таныш булмаган проблеманы мөстәкыйль хәл итәргә омтылалар, проектның нәтиҗәләре дә “күзгә күренә”. Проект эше барышында укучыларда проблемаларны чишү, аралашу мохите формалаша.

      Проектлар методы проблемалы эзләнү методы белән үрелеп китә.Үз эшемдә информацион технология  юнәлешен  кулланам. Бу юнәлешләр укыту процессын кызыклы, мавыктыргыч итә, күрсәтмәлелек проблемасын чишә, һәр укучыга индивидуаль якын килергә, үзконтроль күнекмәләрен камилләштерергә мөмкинлек бирә.

       Белем һәм тәрбия бирү процессының сәламәтлекне саклау принципларына нигезләнеп төзелергә тиешлеге бәхәссез.

      Укытучы буларак мин дәресләрдә сәламәтлекне саклау өчен шартлар тудырырга, сәламәт яшәү рәвеше буенча тиешле белем һәм күнекмәләрне формалаштырырга тиеш. Шуңа күрә, дәресләрдә  СанПиН таләпләрен үтәргә, уңай эмоциональ кәеф, уңыш ситуациясе тудырырга тырышам.

  Фән буенча белем сыйфатын күтәрүгә төрледән-төрле формада оештырылган класстан тыш чаралар да зур өлеш кертәдер дип уйлыйм.

  Мәсәлән фән атналыкларында:

  “Биеклекне алу” (сәләтле балалар белән интельлектуаль уен),“Бердәмлектә көч”, ”Фәнни тренинг”,”Көчсез буын”,”Гаҗәеп төркемнәр”,экологик,сәламәтлек турында кичәләр һ.б.үткәрелә.Видеодискалар. Экзаменнарга әзерлек буенеча түгәрәкләр.Электив курслар”Кеше һәм аның сәламәтлеге”.

        "Укытучының шундые булыр, алтын булачак бер шәкертне туфрак итеп җирдә калдырыр. Укытучының тагын шундые да булыр, туфрак булачак бер баланы алтын итә белер," – дигән Риза Фәхреддин. Без үзебезгә ышанып тапшырылган шушы балаларның һәммәсен алтын итә белсәк иде.

       "Балалар - тормыш чәчәкләре" - дигән фикерне еш ишетергә туры килә. Бу сүзләрдә тирән мәгънә ята. Чәчәкнең матур, хуш исле булып үсүендә бакчачының авыр хезмәте ятканы берәүгә дә сер түгел. Нәкъ шуның кебек, баланың рухи дөньясы да укытучының һәрдаим күзәтүе астында тора. Шатлыгым да, куанычым да - укучыларымда.

      Укытучы эшчәнлеген мин баскычтан менүгә тиңлим. Үзеңнең укучыларың белән шушы баскычтан менәсең дә менәсең. Менгән саен эшлисе эшләрнең күплелеген, алга куйган максатларның чиксез икәнлегенә инанасың. Талантлы балаларны ачыклау һәм аларны төрле бәйгеләрдә катнаштыру юллары. Минем эш девизым – һәр бала талант иясе. Кечкенә генә сәләтләрен күрсәм дә, мин аларны үстерергә омтылам. Чөнки бала, үз уңышын күргән саен, сөенә-сөенә тагын да тырышыбрак эшли башлый. Ирешелгән кайбер уңышлар белән таныштырып китәм.

  Бүгенге укучыларның гыйлем, яхшы тәрбия алырга тулы мөмкинлекләре бар. Безгә бары тик гыйлем алуга тырышлык, теләк һәм омтылыш тәрбияләргә кирәк. Безнең кулларда балалар язмышы. Безнең укучыларыбыз,  бөтен яктан да үрнәк балалар булып үссеннәр һәм милләтебез горурланырлык шәхесләр булсыннар иде.

“Су-син үзең тереклек”.

Химия атналыклары үткәрү укучыларга дәрестә үтелгән материалны үзләштерергә ярдәм итү белән бергә, укучыларда бу фән белән кызыксыну һәм аңа карата сөю уятуда зур роль уйный.

    Химик кичәләрдә шул ук вакытта тәрбия бирү мәсьәләләре дә күз алдында тотыла. Кичәләрне әзерләү, үткәрү укучылар арасында дуслык, хезмәттәшлек, бердәмлек тәрбияләүдә зур чара булып тора.

1. Кереш сүз.

     1. “Су-син үзең тереклек”.

Су матдәсе барыбызгада билгеле һәм искитәрлек бернәрсә дә юк кебек. Ә чынында суның үзлекләре, әһәмияте, составы турында ныграк игътибар белән уйлансак, бу матдәнең күп кенә үзлекләрен без белмәгәнбез яки игътибарсыз калдырганбыз.

   Су белән кеше тормышының беренче көнендә үк очраша һәм сусыз бер көндә яши алмый. “Су” сүзе “әни, әти”сүзе кебек үк кеше тормышына бала вакыттан ук сеңеп кала. Су чынбарлыкта алай ук очсыз һәм кадерсез матдә түгел. Табигатьнең бу продуктының гаять зур әһәмияте бар, Судан башка фән, техника, культура өлкәсендә зур эшләр мөмкин булмас иде.

    Су водород һәм кислород элементларыннан тора.

    Ирекле хәлдә водород иң җиңел һәм яхшы янучан газ, ә кислород януга ярдәм итә, ә водород белән кислород катнашмасы көчле шартлау бирә торган катнашма.

    Ләкин барыбызга да таныш күренеш-яна торган предметны су белән сүндерәбез.(Яна торган матдә сыек хәлдә һәм судан җиңел булса, су белән сүндереп булмый).

  H2O-җирдә иң киң таралган матдә, судан башка тереклек юк, ул табигатьне яшәртүче матдә. Су кешегә хезмәт итә.

      Авыл хуҗалыкында, промышленностьның һәр тармагында су хәлиткеч роль уйный. Ә су медицинада, кешенең сәламәтлеге сагында, спортта, транспортта нинди зур роль уйный. Менә шуңа күрә дә без “Су-H2O”га багышланган химик кичә үткәрергә булдык.

      2. “Януга су кайчан ярдәм итә башлый.”

  Водород белән кислород булган һәр җирдә су булмый. Кояш атмосферасында водород белән кислород, ләкин температура югары булу сәбәпле алар бер-берсе белән кушыла алмый. 10000С та ук инде су пары водород һәм кислородка таркала башлый.

    Су парын нык җылытканга кадәр, аның молекулалары шактый әкрен хәрәкәт итәләр. Ә җылыткан чакта иң җитез молекулалар бәрелешеп таркала башлыйлар. Бу вакытта водород һәм кислород барлыкка килә, ләкин алар бәрелешеп яңадан су молекулалары төзиләр. Шуның аркасында су парының водород һәм кислородка таркалуы бик төгәл чикләнгән була алмый.

     Ут сүндергәндә су ике төрле роль уйный: ул әлегә кабынып китмәгән янучан материалны һавадан аера һәм, кабынып киткән материалга орынып, парга әйләнә. Бу вакытта янып торучы әйбер суына, ә күпләп хасил булган су парлары һаваны әйбердән читкә кысрыклыйлар.

      Ләкин янган вакытта  10000С тан югарырак t0 хасил итә торган материал белән эш иткәндә инде картина үзгәрә.

      Моннан югарырак t0 дан су пары водород һәм кислородка таркала. Шулай итепул, үзендә кислород булу сәбәпле, януга ярдәм итә торган булып китә. Иреккә чыккан водород һава белән бергә шартлаучан катнашма хасил итүен дә исәпкә алсак, биредә нинди зур катострофа килеп чыгачагын күз алдына китерү кыен түгел.

       Тимер кою заводында мондый хәлләр чынлап та булгалап торган. Алар эретелгән тимергә ялгыш су сибүдән яки тизрәк суытырга теләп тимергә су кою сәбәпле килеп чыкканнар.

        Бервакытны Англиядәге тимер эретү заводында домна миченең төбе яргаланган. Ап-ак төскә кергәнче кызган сыек чуен, шул ярыклар аша агып чыгып, бер су агучы канауга агып төшкән. Су күз ачып йомганчы таркалган һәм бик күп шартлаучан газ барлыкка килгән. Коточкыч көчле шартлау килеп чыккан. Мичнең төбе тәмам җимерелгән һәм эрегән хәлдәге 25 т. металл агып беткән. Шартлау көче күрше биналарны да нигезләренә кадәр ишкән, якын-тирәдә булган эшчеләрне кайнаган су һәм эрегән корыч тамчыларыннан, кирпеч ватыкларыннан һәм тузаннан торган болыт чолгап алган. Эшчеләрнең тәннәре пешеп беткән, алар читкә йөгереп китеп кенә исән калганнар. Магний күп катнашкан эретмәләр бик җиңел булу сәбәпле, аларны соңгы елларда авиациядә төзү материалы итеп файдалана башладылар. Авиация заводларында янгын чыккан очракларда суның бик куркыныч булуы беленде.

      3. “Сез беләсезме?”

   Галимнәр әйткәнчә, безнең өчен гади судан да әһәмиятлерәк матдә юк. Планетаның ¾ өлешен океан һәм диңгезләр алып тора. “Каты су”-боз белән кар җир өстенең 20% ын капланган. Җирне су җылытып тора, чөнки суның җылысыйдырышлылыгы бик зур һәм ул Җирне җылытып тора.

       Кеше тәненең-гәүдәсенең 63-68% судан тора. Кеше үз гомерендә уртача 60 мең л. су куллана. Яңа туган бала тәнендә 77%, ирләрдә 61%, хатын-кызларда 54%.Һәр күзәнәк сулы тирәлектә генә яши ала. Химия промышленносте, азык промышленносте, металлургия предприятиеләре, дару ясау һ.б. эремәләрдән-судан башка мөмкин түгел.

       Организмга тәүлегенә 2-2,5 л. су кирәк, сусыз организм берничә көн генә яши ала. Хайваннар организмнарындагы суның 10-20% югалтсалар үләләр.

       1 тонна ашлык җитештерү өчен уртача 500 т., 1 т. корыч җитештерү өчен 50 т., 1 т. капрон җитештерү өчен 2500 т. су кирәк.

       Әгәр краннан тамчылап кына тамса да тәүлегенә 60 л. су әрәм була.

       Галимнәр исәпләвенчә җирдәге барлык авыруларның 80% пычырак  су куллану һәм элементарь гигиена шартлары булмау аркасында килеп чыга һәм 2 млд. кеше төче суны туйганчы эчә алмый.

      Байкал күле, 31,5 мең км2, дөнья күләмендәге тәче суның 1/5 өлешен, ә Россиядагы төче суның 80% ын үзендә тота. Аңа 336 елга коя, Ангара агып чыга. Байкал күле буенда целлюлоза-кәгазь предприятииесе төзелгән, аның ташландыклары хайван һәм үсемлек дөньясына тискәре йогынты ясый, шуңа күрә Байкал күле суын рациональ файдалану турында карар кабул ителде.

      4. Су турында алдынгы француз язучысы болай дип яза: “Су, синең төсең дә, тәмең дә, исең дә юк: сине сүрәтләп язу мөмкин түгел, синең белән кеше рәхәтләнә, синең турыда уйлап та карамасада. Сине тереклек өчен кирәк дип кенә әйтеп булмый, син үзең-тереклек, тормыш. Син безгә сүзләр белән аңлатып бирмәслек рәхәтлек бирәсең, син безгә арыган вакытта көч бирәсең, синең мәрхәмәтеңнән безнең йөрәктә яңадан көч арта.”

2. Тәҗрибәләр.

     Химия дөньяга материалистик караш нигезләрен формалаштыру өчен бик бай материал бирә. Химик тәҗрибәләр “могҗизаларның” сереначарга ярдәм итә. Химик күренешләр атом-молекуляр тәгълимат нигезендә аңлатыла.

     Газлардан-май, пычкы чүбеннән-каучук, ефәктән-ясалма күн, агачтан азык әзерләнә.

1. “Тылсымлы таякчык”.

   Мамык кисәген спиртка манчып куярга. Пыяла савыт төбендәге куе сульфат кислотасын һәм төелгән марганцовканы таякчык белән болгатырга да мамыкка тидерергә.

2. “Янмый торган кулъяулык.”

Юка һәм җөйсез кулъяулыкны башта суда чылатырга, аннан соң спиртка яки ацетонга манчып алырга сыгарга. Аннан элеп куярга һәм ут төртергә. Ацетон тиз янып бетә һәм кулъяулык янарга өлгерми.

3. Гаҗәп “буяу”.

   Крахмал эремәсе + берничә тамчы хлорид кислотасы = зәңгәр төс, җылыткач бетә; суынгач шул ук төс хасил була. ( Җавап: крахмал белән хлорид кислотасы катлаулы матдәләр хасил итәләр, җылыткач бу матдә җимерелә.)

4. “Вулкан атылу”.

“Двухромовокислый аммоний” ны төеп калайга салырга һәм өстен ком белән каплап астан спиртовка ярдәмендә кыздырырга.

                КВН.

1. Танышу.

   1 нче команданың исеме: “Алмаз”.

1. Әйдәгез, дуслар, алмашка.

2. Без бит алмаз, су түгел.

    Безнең девиз: “Алмаз кебек каты, нык, чиста булыйк”.

    Команда җыры: “Нефтьчеләр маршы”.

    2 нче команданың исеме:”Су”.

Ә без дуслар, су-эретүче, бәлки без булырбыз җиңүче.

    Безнең девиз: “Су кебек саф, чиста булырга, хәтта алмазны да эретергә ”.

Команда җыры: “Эх, су агулары”.

2. Бүләкләр алмашу:

“Алмаз” командасы: “Кара мәче химик Куртуага йодны ачарга ярдәм иткән. Бу бүләк сезгә күп яңалыклар ачарга ярдәм итсен”. ( савыты белән йода бирә).

“Су” командасы: “Халык телендә бер әйтем бар: бер-береңне белү өчен бер пот тоз ашарга кирәк ди. Бу бүләк ике команданы якынайтсын иде”. ( пачка белән тоз бирә).

Ике командир да жюрига көзге бүләк итә: “ Кадерле жюри членнары, командирлар сезгә көзге бүләк итә, бу көзге аша сезнең чын йөзегез чагылыр”.

3.Төп өлеш. Сорауларга җавап бирү.

1. Янмый торган нинди матдәне сүндерәләр? ( сүндерелмәгән известь).
2. Тавык йомыркасын ватмыйча ничек әрчеп була? ( кабык составында CaCO3 күп, ул HCl белән реакциягә керә һәм берничә минуттан әрчелә).
3. Ак майны озак саклаганда нинди органик кислота хасил була? (май кислотасы).
4. Йомырканы утсыз ничек пешереп була? (банкадагы CaO эченә батырырга һәм өстенә су сибәргә).
5. Янатарларны без көлдерә алмасак, нинди газ көлдерер? ( N2O-агулы газ, кеше агуланса көлеп кенә тора).
6. Ике хайван исеменнән торган элемент? ( мышьяк).
7. 3 хәрефтән торган элементларны әйтергә.(бор, йод).
8. Керосинны суга әйләндереп буламы? (була, янганда CO2 һәм H2O табыла, суык яссы әйбер өстенә җыела, 1кг. керосиннан 1л. су табыла).
9. Нинди элементның исеме кухня өчен кирәкле предмт исеме белән берүк? (титан).
10. Нинди элементның исеме бөек галим фамилиясе белән туры килә? (Бор, Дания галиме).
11. Кайсы элемент башта кояшта, аннары җирдә табылган? (гелий).
12.  Нинди элемент исемнәре планета исемнәре белән бердәй? (уран, плутоний, нептуний).
13. Эретелгән нинди металл белән суны туңдырып була? (Hg, -390С).
14. Нинди элемент хәтта кулда да эри? (цезий, калий).

4.Нәтиҗә чыгару, жюрига сүз бирү. Бүләкләү.

Укытучы: Шулай итеп, укучылар, без бүген “Су” темасы буенча химик кичә үткәрдек. Кичәне йомгаклап, шуны әйтәсе килә: су кешегә тормыш алып бару өчен генә кирәк түгел.Аңарда-рухи көч, дәрт чыганагы. Шуңа да төрле милләт халыкларында гомер-гомердән шагыйрьләр, рәссамнәр, композиторлар өчен илһам чишмәсе булып хезмәт иткән. Татар халкында да бу шулай.Сибгат Хәким, Гомәр бәширов, Илдар Юзеев, Таҗи Гыйззәт, Рәдиф Гаташ сүзләренә язылган “Бер тауда ун чишмә”, “Сусау”, “Фазыл чишмәсе”, “Җидегән чишмә”, “Балачак чишмәсе” җырлары гына да ни тора! Әнә күренекле язучы Мөхәммәт Мәһдиев тә үзенең бер әсәрендә: “Шәрык илләрендә эссе ак кояш астында йөреп тәмам күзәнәкләрең кипкәч, җиләс ресторанга кереп утыруга, иң беренче сый итеп, су бирәләр. Гап-гади су, гап-гади шешәләрдә... Безнең Татарстан чишмәләренең суы кебек үтә күренмәле чиста һәм тешеңне сындырылык салкын да түгел ул. Бераз гына болганчык һәм җылымса. Ләкин-су. Тереклек итү өчен кирәк булган һава, яктылык, җылылык һәм азык кебек үк әһәмиятле ул су.

    Судан башка тереклек юк. Әнә шул тереклек суын Шәрык илләренең бик күбесендә үлчәп, җан башына исәпләп тоталар. Шуларны күргәч, үзебезнең туган ягыбызда челтерәп аккан чишмәләрнең гасырлар буена никадәр игелекле эш эшләүләрен; кешеләргә никадәр сәламәтлек алып килеп, гасырлар буена шифаханә, аптека, поликлиника хезмәтен үтәгәннәрен уйлап куясың. Читкә китеп гомер уздырган кешеләрнең олыгаеп, тән-сөякләре, кан тамырлары таушалып тузгач: “Үз чишмәмнең суын эчсәм, тәнем сихәтләнер”,- дип ерактан йөрәк авазларын салуы бер ддә гаҗәп түгел...

                    Тау астында салкын чишмә

                     Челтер-челтер агадыр,-

Дип җырлаган халыкта чишмә инде, әлбәттә, матди байлык, эчәр өчен су чыганагы гына түгел, ә рухи , поэтик байлык чыганагы да”,- дип язуы белән бик тә хаклы. Сез дә әнә шулай Гали, Сафый, Фазыл...чишмәләреннән аерылмасагыз иде.

                                                                              Сагитова Ляйсан Рахимовна

учитель биологии и химии

высшей квалификационной категории

МБОУ «Семекеевская ООШ»

Система работы МБОУ «Семекеевская ООШ» по подготовке учащихся к ОГЭ по химии.

Каждый учитель хочет, чтобы его предмет вызывал глубокий интерес у школьников, чтобы ученики умели не только писать химические формулы и уравнения реакций, но и понимать химическую картину мира, умели логически мыслить, чтобы каждый урок был праздником, маленьким представлением, доставляющим радость и ученикам и учителю. Мы привыкли, что на уроке учитель рассказывает, а ученик слушает и усваивает. Слушать готовую информацию – один из самых неэффективных способов учения. Знания не могут быть перенесены из головы в голову механически (услышал – усвоил). Многим кажется, что нужно только заставить слушать ученика и дело тут же пойдет на лад. Однако ученик, как любая личность, наделен свободой воли, с которой нельзя не считаться. Поэтому нарушить этот природный закон и подчинить их себе даже ради благих целей невозможно. Желательного результата на этом пути добиться нельзя.

Отсюда следует, что необходимо сделать из ученика активного соучастника учебного процесса. Ученик может усвоить информацию только в собственной деятельности при заинтересованности предметом. Поэтому учителю нужно забыть о роли информатора, он должен исполнять роль организатора познавательной деятельности ученика.

Можно выделить различные виды деятельности по освоению нового материала учеником: материальную, материализованную и интеллектуальную. Под материальной деятельностью понимают деятельность с объектом изучения. Для химии таким объектом является вещество, т.е. материальной деятельностью на уроках химии является проведение опытов. Опыты могут проводить ученики или демонстрироваться учителем.

Материализованная деятельность – это деятельность с материальными моделями, формулами, табличным, цифровым, графическим материалом и т.д. В химии – это деятельность с материальными моделями молекул, кристаллическими решетками, химическими формулами, решение химических задач, сопоставление физических величин, характеризующих изучаемые вещества. Любая внешняя деятельность (деятельность руками) отражается в мозге, т.е. переходит во внутренний план, в интеллектуальную деятельность. Проводя опыты, составляя химические формулы и уравнения, сопоставляя цифровой материал, ученик делает выводы, систематизирует факты, устанавливает определенные взаимосвязи, проводит аналогии и т.д.

Итак, учитель должен организовать на уроке для ученика все виды учебно-познавательной деятельности. Необходимо, чтобы учебно-познавательная деятельность ученика соответствовала тому учебному материалу, который должен быть усвоен. Необходимо, чтобы в результате деятельности, ученик самостоятельно приходил к каким-либо выводам, чтобы сам для себя созидал знание.

Важнейшим принципом дидактики, является принцип самостоятельного созидания знаний, который заключается в том, что знание учеником не получается в готовом виде, а созидается им самим в результате организованной учителем определенной познавательной деятельности.

Самостоятельное открытие малейшей крупицы знания учеником доставляет ему огромное удовольствие, позволяет ощутить свои возможности, возвышает его в собственных глазах. Ученик самоутверждается как личность. Эту положительную гамму эмоций школьник хранит в памяти, стремится пережить еще и еще раз. Так возникает интерес не просто к предмету, а что более ценно – к самому процессу познания – познавательный интерес. Развитию познавательных и творческих интересов у учащихся способствуют различные виды технологий: компьютерные технологии, технология проблемного и исследовательского обучения, технология игрового обучения, использование тестов.

1. Компьютерная технология

Использование компьютера и мультимедийных технологий дают положительные результаты при объяснении нового материала, моделировании различных ситуаций, при сборе нужной информации, при оценке ЗУН и т. д., а также позволяют на практике реализовать такие методы обучения, как: деловые игры, упражнения по решению проблем, презентации и прочее. Компьютерная технология дает возможность располагать таким объемом информации, которым не владеют учителя, опирающиеся на традиционные методы обучения. В мультимедийных обучающих программах используются анимации и звуковое сопровождение, которые, воздействуя сразу на несколько информационных каналов обучаемого, усиливают восприятие, облегчают усвоение и запоминание материала. На своих уроках использую различные программы на компакт дисках, которые помогают мне для объяснения новых или повторения старых тем, закрепить и систематизировать полученные знания. Пример одного урока. Тема: “Подгруппа кислорода, характеристика. Получение кислорода”. В процессе урока использовался мультимедиа проектор, где на экране демонстрировались опыты, которые в школьной лаборатории продемонстрировать невозможно. Так же на экране проектировались несколько таблиц. Ребятам предлагалось проанализировать, сравнить и сделать вывод. Из вышесказанного приходим к выводу, что компьютерная технология повышает уровень обучения и вызывает интерес учащихся к предмету.

2. Технология проблемного обучения

Технология проблемного обучения предполагает создание под руководством учителя проблемных ситуаций и активную самостоятельную деятельность учащихся по их разрешению, в результате чего и происходит творческое овладение знаниями, навыками, умениями и развитием мыслительных способностей. Проблемные ситуации на уроке могут возникать самым неожиданным образом. Например, в 8-ом классе при изучении темы “Электроотрицательность” ученик задал вопрос: “Водород отдает электроны литию или наоборот?” Одноклассники ответили, что электроны отдает литий, так как у него радиус атома больше. Тут же другой ученик спросил: “А во что превратится тогда водород?” Мнения разделились: одни посчитали, что атом водорода, присоединяя электрон, превратился в атом гелия, так как у него стало два электрона, а другие не согласились с этим, возразив, что у гелия заряд ядра +2, а у данной частицы +1. Так что же это за частица? Возникла проблемная ситуация, которую можно разрешить, ознакомившись с понятием об ионах. Проблемную ситуацию на уроке может создать и сам учитель. Пример урока. Тема: “Простые и сложные вещества”. Учитель предоставляет ученику широкое поле деятельности: задает проблемные вопросы, предлагает из перечня различных веществ выписать отдельно простые и сложные вещества и подводит к тому, чтобы ученик сам, используя свой жизненный опыт, знания предыдущих уроков, попытался сформулировать понятие простого и сложного вещества. Ученик сам для себя созидает знания, так возникает интерес не просто к предмету, а к самому процессу познания.

3. Технология исследовательского обучения

Исследовательская деятельность школьников – это совокупность действий поискового характера, ведущих к открытию неизвестных фактов, теоретических знаний и способов деятельности. Таким путем учащиеся знакомятся с основными методами исследования в химии, овладевают умениями самостоятельно добыть новые знания, постоянно обращаясь к теории. Привлечение опорных знаний для решения проблемных ситуаций предполагает формирование и совершенствование как общеучебных, так и специальных умений учащихся (проводить химические опыты, соотносить наблюдаемые явления с изменениями состояния молекул, атомов, ионов, проводить мысленный химический эксперимент, моделировать сущность процессов и т. п.). Исследование может проводиться с целью получения новых знаний, обобщения, приобретения умений, применять полученные знания, изучения конкретных веществ, явлений, процессов. Так, при изучении темы “Соли азотной кислоты” в 9-ом классе использую элементы исследовательской работы. Исследование включает: проведение теоретического анализа; прогнозирование способов получения веществ и их свойств; составление плана экспериментальной проверки и его выполнение; формулирование вывода. Получается логическая цепочка: теоретический анализ – прогнозирование – эксперимент. Майкл Фарадей говорил: “Ни одна наука не нуждается в эксперименте в такой степени как химия. Ее основные законы, теории и выводы опираются на факты. Поэтому постоянный контроль опытом необходим.” Для систематизации получаемых знаний учащиеся заполняют таблицу:

Соли азотной кислоты

Исследовательская работа учащихся занимает на уроке больше времени, чем выполнение заданий по образцу. Однако затраты времени впоследствии компенсируются тем, что учащиеся быстро и правильно выполняют задания, могут самостоятельно изучать новый материал. Кроме того, повышается осознанность и прочность их знаний, появляется устойчивый интерес к предмету.

4. Технология игрового обучения

Интеллектуально-творческие игры (ИТИ) стимулируют развитие познавательных интересов учащихся, способствуют развитию их интеллектуально-творческих способностей, дают возможность ребятам самоутвердиться и реализовать себя в интеллектуально-творческой сфере через игру, помогают восполнить дефицит общения. ИТИ могут быть использованы не только во внеклассной и внеурочной работе, но и на уроках (при изучении нового материала, повторении пройденного, контроля знаний учащихся и т. д.)

Наиболее сложны и трудоемки деловые и ролевые игры. Проведение подобных игр позволяет достигать следующих целей: научить учащихся выделять главное в содержании учебного материала, излагать его в краткой форме; развивать навыки анализа текста, ассоциативное мышление, самостоятельность суждений, способствовать самоопределению учащихся, развивать коммуникативные способности, расширить кругозор, повторять и обобщать изученный материал. В своей практике я систематически использую игровые формы организации контроля знаний и постоянно замечаю, как это повышает интерес учащихся к изучаемому материалу и предмету в целом, как учащиеся, которые в последнее время так мало читают, вдруг начинают листать книги, справочники, энциклопедии. Так на уроках, при изучении тем, связанных с экологией, например по теме “Природные источники углеводородов и их переработка”, применяю ролевые игры с применением экспертных групп. Класс разбивается на две группы: “специалистов” и “журналистов”. Первые подбирают материал и подготавливают наглядное пособие. Вторые готовят вопросы, которые они должны задавать во время игры.

Для закрепления материалов в 8 – 9 классах использую дидактические игры: “Химические кубики”, “Химическое лото”, “Крестики-нолики”, “Найди ошибку”, “Химический бой”. Так же на внеклассных занятиях провожу зрелищные интеллектуально-творческие игры: “КВН”, “Что, где, когда”, “Звездный час”.

5. Использование тестов на уроках химии

Использование тестов на уроках химии также занимает видное место в процессе внедрения новых технологий. Что дает возможность массовой проверки знаний учащихся. Тестовая методика – универсальное средство проверки знаний, умений. Тесты являются экономной целенаправленной и индивидуальной формой контроля. Систематическая проверка знаний в виде тестов способствует прочному усвоению учебного предмета, воспитывает сознательное отношение к учебе, формирует аккуратность, трудолюбие, целеустремленность, активизирует внимание, развивает способность к анализу. При тестовом контроле обеспечиваются равные для всех обучаемых условия проверки, то есть повышается объективность проверки знаний. Этот метод вносит разнообразие в учебную работу, повышает интерес к предмету. Итоговые контрольные работы в 8 – 9 классах провожу в форме теста.

ОГЭ по химии – экзамен по выбору выпускников. И  те учащиеся, которые выбирают этот экзамен,  должны пройти соответствующую подготовку.

Государственная итоговая аттестация (в новой форме) выпускников

IХ класса по химии проводится с использованием контрольных

измерительных материалов (КИМ), стандартизированных по форме, уровню

сложности и способам оценки их выполнения.

Контрольные измерительные материалы призваны оценить подготовку

по химии выпускников IХ классов общеобразовательных учреждений в целях

их государственной (итоговой) аттестации. Результаты ГИА могут быть

приняты во внимание при приеме учащихся в профильные классы средней

(полной) школы и учреждения среднего профессионального образования.
На экзамене по химии участнику ОГЭ разрешается иметь при себе и пользоваться непрограммируемым калькулятором. Периодическую систему химических элементов Д.И Менделеева, таблицу растворимости солей, кислот и оснований в воде и электрохимический ряд напряжений металлов участник ОГЭ получит вместе с экзаменационными материалами.

Организация работы по подготовке к ОГЭ предполагает серьезное изучение таких документов, как кодификатор и спецификация.

Кодификатор – специальный документ, который дает представление о содержательной основе контрольно-измерительных материалов  по химии. Он  представляет собой перечень основных элементов содержания, выносимых на проверку, а потому является для учителя ориентиром в период подготовки учащихся к единому государственному экзамену.

Особенности экзаменационной работы находят свое отражение в спецификации и демоверсии. В спецификации подробно описана структура работы, а также типы заданий, система оценивания. В состав спецификации включен план экзаменационной работы с указанием соответствия всех заданий элементам содержания, предполагаемое время на выполнение каждого задания той или иной части экзаменационной работы.

Каждый вариант экзаменационной работы состоит из 3 частей.

Одинаковые по форме представления и уровню сложности задания

сгруппированы в определенной части работы.

Часть 1 содержит 15 заданий с выбором ответа (базового уровня

сложности). Их обозначение в работе: А1, А2, А3,А15.

Часть 2 содержит 4 задания с кратким ответом (повышенного уровня

сложности). Их обозначение в работе: В1, В2,В3,В4.

Часть 3 содержит 3 или 4 задания с развернутым ответом (высокого

уровня сложности). Их обозначения в экзаменационной работе 1: С1–С3;в работе 2: С1–С4.

Задания расположены по принципу постепенного нарастания уровня их

сложности.

Лёгких путей в науку нет. Но необходимо использовать все возможности для того, чтобы дети учились с интересом, чтобы большинство подростков испытали и осознали притягательные стороны химии, её возможности в совершенствовании умственных способностей, в преодолении трудностей и успешно сдали экзамен..

ПОЯСНИТЕЛЬНАЯ ЗАПИСКА

       Данная Рабочая программа  по химии за курс 8  класса  составлена на основании следующих документов:

- Конституции Российской Федерации

-Конституции Республики Татарстан

-« Закона об образовании» Российской Федерации (в действующей редакции)

-«Закона об образовании»  Республики Татарстан (в действующей редакции)

- Программы общеобразовательных учреждений химия 8-9 классы

- Федерального компонента государственного Стандарта основного общего образования  

- Основной образовательной программы основного общего образования МБОУ «Семекеевская ООШ»

- Учебного плана МБОУ «Семекеевская ООШ» Тукаевского муниципального района РТ на 2014 – 2015 учебный год, утвержденного  решением педагогического совета  ( Протокол №1 от 28 августа 2014года, приказ №_26__ от 28.08.2014

Программа рассчитана на 68 часов, в том числе на контрольные (4часа) и практические работы – (6 часов ).

Для реализации  рабочей программы используется учебно-методический комплект, включающий:

Рудзитис, Г. Е. Химия: учебник для 8 класса общеобразовательных учреждений / Г. Е. Рудзитис, Ф. Г. Фельдман. - М.: Просвещение, 2009.

Программы общеобразовательных учреждений химия 8-9 классы Издательство «Просвещение » 2008.

Радецкий, А. М. Дидактический материал по химии / А. М. Радецкий, В. П. Горшкова. - М: Просвещение, 2010.

Т.А.Боровских  Тесты по химии к учебнику Г. Е. Рудзитис, Ф. Г. Фельдман. - М.: Просвещение, 2009.

5.М.Ю.Горковенко Поурочные разработки по химии.

6.Т.А.Боровских Тетрадь для практических и лабораторных работ по химии

Курс химии 8 класса предполагает изучение двух разделов. Первый посвящен теоретическим объяснением химических явлений на основе атомно-молекулярного учения и создает прочную базу для дальнейшего изучения химии. Особое внимание уделено формированию системы основных химических понятий  и языку науки: жизненно важным веществам и явлениям, химическим реакциям, которые рассматриваются как на атомно-молекулярном , так и на электронном уровне. Второй раздел  посвящен изучению электронной теории  ина ее основе –рассмотрению периодического закона и Периодической системы Д.И.Менделеева ,строения и свойств веществ, сущности химических реакций.

Значительное место в содержании данного курса отводится химическому эксперименту, который формирует учащихся не только навыки правильного обращения с веществами, но и исследовательские умения. Изучение тем сопровождается проведением практических работ,так как теорию необходимо подтверждать практикой. Также предусмотрено изучение правил техники безопасности и охраны труда, вопросов  охраны окружающей среды, бережного отношения к природе и здоровью человека.

Содержание предмета в VIII классе  включает общие вопросы: классы неорганических веществ, периодическая система, строение атома и химическая связь, закономерности химических реакций.

  Преобладающей формой текущего контроля выступает письменный (самостоятельные и контрольные работы, тесты) и устный опрос (собеседование), практические  работы.

Изучение химии на ступени основного общего образования направлено на достижение следующих целей:

•        освоение важнейших знаний об основных понятиях и законах химии, химической символике;

•        овладение умениями наблюдать химические явления, проводить химический эксперимент, производить расчеты на основе химических формул веществ и уравнений химических реакций;

•        развитие познавательных интересов и интеллектуальных способностей в процессе проведения химического эксперимента, самостоятельного приобретения знаний в соответствии с возникающими жизненными потребностями;

•        воспитание отношения к химии как к одному из фундаментальных компонентов естествознания и элементу общечеловеческой культуры;

•        применение полученных знаний и умений для безопасного использования веществ и материалов в быту, сельском хозяйстве и на производстве, решения практических задач в повседневной жизни, предупреждения явлений, наносящих вред здоровью человека и окружающей среде.

Задачи программы обучения:

-        освоение теории химических элементов и их соединений;

-        овладение    умением    устанавливать    причинно-следственные    связи    между составом, свойствами и применением веществ;

-        применение на практике теории химических элементов и их соединений для объяснения и прогнозирования протекания химических процессов;

-        осмысление собственной деятельности в контексте законов природы.

Содержание программы учебного курса

МЕТОДЫ ПОЗНАНИЯ ВЕЩЕСТВ И ХИМИЧЕСКИХ ЯВЛЕНИЙ(4 часа)

Химия как часть естествознания. Химия – наука о веществах, их строении, свойствах и превращениях.

Наблюдение, описание, измерение, эксперимент, моделирование. Понятие о химическом анализе и синтезе.

Экспериментальное изучение химических свойств неорганических  веществ.

Проведение расчетов на основе формул и уравнений реакций: 1) массовой доли химического элемента в веществе; 2) массовой доли растворенного вещества в растворе; 3) количества вещества, массы или объема по количеству вещества, массе или объему одного из реагентов или продуктов реакции.

ВЕЩЕСТВО(25 часов)

Атомы и молекулы. Химический элемент. Языкхимии. Знаки химических элементов, химические формулы. Закон постоянства состава.

Относительные атомная и молекулярная массы. Атомная единица массы. Количество вещества, моль. Молярная масса. Молярный объем.

Чистые вещества и смеси веществ.Природные смеси: воздух, природный газ, нефть, природные воды.

Качественный и количественный состав вещества. Простые и сложные вещества. Основные классы неорганических веществ.

Периодический закон и периодическая система химических элементов Д.И. Менделеева. Группы и периоды периодической системы.

Строение атома. Ядро (протоны, нейтроны) и электроны. Изотопы. Строение электронных оболочек атомов первых 20 элементов периодической системы Д.И. Менделеева.

Строение молекул. Химическая связь. Типы химических связей: ковалентная (полярная и неполярная), ионная, металлическая. Понятие о валентности и степени окисления.

Вещества в твердом, жидком и газообразном состоянии. Кристаллические и аморфные вещества. Типы кристаллических решеток (атомная, молекулярная, ионная и металлическая).

ХИМИЧЕСКАЯ РЕАКЦИЯ (6часов)

Химическая реакция. Условия и признаки химических реакций. Сохранение массы веществ при химических реакциях.

Классификация химических реакций по различным признакам: числу и составу исходных и полученных веществ; изменению степеней окисления химических элементов; поглощению или выделению энергии. Понятие о скорости химических реакций. Катализаторы.

ЭЛЕМЕНТАРНЫЕ ОСНОВЫ НЕОРГАНИЧЕСКОЙ ХИМИИ(27 часов)

Свойства простых веществ (металлов и неметаллов), оксидов, оснований, кислот, солей.

Водород. Водородные соединения неметаллов. Кислород. Вода.

Галогены. Галогеноводородные кислоты и их соли.

ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНЫЕ ОСНОВЫ ХИМИИ(6 часов)

Правила работы в школьной лаборатории. Лабораторная посуда и оборудование. Правила безопасности.

Разделение смесей. Очистка веществ. Фильтрование.

Взвешивание. Приготовление растворов. Получение кристаллов солей. Проведение химических реакций в растворах.

Нагревательные устройства. Проведение химических реакций при нагревании.

ТРЕБОВАНИЯ К УРОВНЮ
ПОДГОТОВКИ ВЫПУСКНИКОВ

В результате изучения химии ученик должен

знать/понимать

• химическую символику: знаки химических элементов, формулы химических веществ и уравнения химических реакций;
• важнейшие химические понятия: химический элемент, атом, молекула, относительные атомная и молекулярная массы, ион, химическая связь, вещество, классификация веществ, моль, молярная масса, молярный объем, химическая реакция, классификация реакций, окислитель и восстановитель, окисление и восстановление;
• основные законы химии: сохранения массы веществ, постоянства состава, периодический закон;

уметь

• называть: химические элементы, соединения изученных классов;
• объяснять: физический смысл атомного (порядкового) номера химического элемента, номеров группы и периода, к которым элемент принадлежит в периодической системе Д.И. Менделеева; закономерности изменения свойств элементов в пределах малых периодов и главных подгрупп;
• характеризовать: химические элементы (от водорода до кальция) на основе их положения в периодической системе Д. И .Менделеева и особенностей строения их атомов; связь между составом, строением и свойствами веществ; химические свойства основных классов неорганических веществ;
• определять: состав веществ по их формулам, принадлежность веществ к определенному классу соединений, типы химических реакций, валентность и степень окисления элемента в соединениях, тип химической связи в соединениях.
• составлять: формулы неорганических соединений изученных классов; схемы строения атомов первых 20 элементов периодической системы Д. И. Менделеева; уравнения химических реакций;
• обращаться с химической посудой и лабораторным оборудованием;
• распознавать опытным путем: кислород, водород, растворы кислот и щелочей.
• вычислять: массовую долю химического элемента по формуле соединения; массовую долю вещества в растворе; количество вещества, объем или массу по количеству вещества, объему или массе реагентов или продуктов реакции;

использовать приобретенные знания и умения в практической деятельности и повседневной жизни для:

• безопасного обращения с веществами и материалами;
• экологически грамотного поведения в окружающей среде;
• оценки влияния химического загрязнения окружающей среды на организм человека;
• критической оценки информации о веществах, используемых в быту;
• приготовления растворов заданной концентрации.

Нормы оценок по химии

Оценка устного ответа:

Отметка «5»:  ответ полный и правильный на основании изученных теорий;   материал изложен в определенной последовательности,  литературным языком; ответ самостоятельный.

Отметка «4»:  ответ полный и правильный на основании изученных теорий;

материал изложен в определенной последовательности,

при этом допущены две-три несущественные ошибки,

исправленные по требованию учителя.

Отметка «3»:  ответ полный, но при этом допущена существенная ошибка

или ответ неполный, несвязанный.

Отметка «2»:  при ответе обнаружено непонимание учащимся основного

содержания учебного материала или допущены

существенные  ошибки, которые учащийся не может

исправить при наводящих вопросах.

Оценка умений решать экспериментальные задачи:

Отметка «5»:  план решения составлен правильно;

                           осуществлен подбор химических реактивов и оборудования;

                            дано полное объяснение и сделаны  выводы.

Отметка «4»:  план решения составлен правильно; правильно осуществлен подбор

 химических реактивов и оборудования, но при этом допущено не

 более двух несущественных ошибок в объяснении и выводах.

Отметка «3»:  план решения составлен правильно; правильно осуществлен подбор

 химических реактивов и оборудования, но при этом допущена

 существенная ошибка в объяснении и выводах.

Отметка «2»:  допущено две и более ошибки в плане решения, в подборе химических

реактивов и оборудования, в объяснении и выводах.

Оценка письменных контрольных работ:

Отметка «5»:  ответ полный и правильный, возможна несущественная ошибка.

Отметка «4»:  ответ полный или допущено не более двух несущественных ошибок.

Отметка «3»:  работа выполнена не менее чем на половину, допущена существенная

 ошибка и при этом две-три несущественные.

Отметка «2»:  работа выполнена менее чем на половину или содержит несколько

 существенных ошибок.

При выполнении письменной контрольной работы необходимо учитывать требования единого орфографического режима.  

Оценка умений решать расчетные задачи:

Отметка «5»:  в логическом рассуждении и решении нет ошибок, задача решена рациональным способом.

Отметка «4»:  в логическом рассуждении и решении нет существенных ошибок, но задача решена      нерациональным способом или допущено не более двух несущественных ошибок.

Отметка «3»:  в логическом рассуждении нет существенных ошибок, но допущена

существенная ошибка в математических расчетах.

Отметка «2»:  имеется существенная ошибка в логическом рассуждении и в решении задачи.

Оценка экспериментальных умений:

Отметка «5»:  работа выполнена полностью и правильно; сделаны правильные

наблюдения и выводы; эксперимент осуществлен по плану с учетом

техники безопасности и правил работы с веществами и

 оборудованием; проявлены организационно-трудовые умения

 (поддерживается чистота рабочего места и порядок на столе,

 экономно используются реактивы).   

Отметка «4»:  работа выполнена полностью и правильно; сделаны правильные

наблюдения и выводы, но при этом эксперимент проведен не

полностью или допущены несущественные ошибки в работе  с веществами и оборудованием.

Отметка «3»:  работа выполнена правильно не менее чем на половину или допущена

 существенная ошибка в ходе эксперимента, в объяснении,

 в оформлении работы, в соблюдении правил техники безопасности

при работе с веществами и оборудованием, которая исправляется

 по требованию учителя.

Отметка «2»: допущены две и более существенные ошибки в ходе эксперимента,

в объяснении, в оформлении работы, в соблюдении правил техники

 безопасности при работе с веществами и оборудованием, которые

учащийся не может исправить по требованию учителя.

ГРАФИК  ПРОВЕДЕНИЯ   КОНТРОЛЬНЫХ   РАБОТ   ЗА    2014-2015 учебный год.

Предмет:   химия     Учитель : Сагитова Л.Р.

ГРАФИК  ПРОВЕДЕНИЯ   ПРАКТИЧЕСКИХ  РАБОТ   ЗА    2014-2015 учебный год.

Предмет: химия     Учитель : Сагитова Л.Р.

Учебно-методический комплект:

1.Рудзитис, Г. Е. Химия: учебник для 8 класса общеобразовательных учреждений / Г. Е. Рудзитис, Ф. Г. Фельдман. - М.: Просвещение, 2009.

2.Программы общеобразовательных учреждений химия 8-9 классы

3.Радецкий, А. М. Дидактический материал по химии / А. М. Радецкий, В. П. Горшкова. - М: Просвещение, 2010.

4.Т.А.Боровских  Тесты по химии к учебнику Г. Е. Рудзитис, Ф. Г. Фельдман. - М.: Просвещение, 2009.

5.М.Ю.Горковенко Поурочные разработки по химии.

6.Т.А.Боровских Тетрадь для практических и лабораторных работ по химии