Методическая копилка
учебно-методический материал
5-11 класс
Скачать:
| Вложение | Размер |
|---|---|
| 68.35 КБ | |
| 28.45 КБ | |
| 24.68 КБ | |
| 1.17 МБ | |
| 98.78 КБ | |
| 20.36 КБ | |
| 23.74 КБ | |
| 20.78 КБ | |
| 1.62 МБ |
Предварительный просмотр:
Муниципальное автономное образовательное учреждение
«Хуртагинская средняя общеобразовательная школа»
«Рассмотрено» | « Согласовано» | « Утверждено» |
Руководитель МО ________/Дарижапова С.Н./ Протокол №___ от «__»__________2021г. | Зам. директора по УВР МАОУ «Хуртагинская СОШ ________ Хандуев С.Б. «___»___________2021 г. | Директор МАОУ «Хуртагинская СОШ _____________Намдакова Б.Г. Приказ №__от «__»_______2021 г. |
Рабочая программа
Дарижаповой Сэрэгмы Николаевны
Бурятская литература
5 класс
2021-2022 учебный год
1.Тайлбари бэшэг
Тус хүдэлмэри Россиин Федерациин Һуралсалай стандартда үндэһэлжэ, С.Д Будаев, Ц.С.Жанчипова, Д.Х.Митупова гэгшэдэй зохёоһон «Буряад литература» хрестомати, методическа дурадхалнууд, ажалай дэбтэр баримталан, 5-дахи класста ажалай программа зохёогдобо. Литература үзэлгэдэ 34 час үгтэнэ.
Уран hайханай литература гү, али уран зохеол хүнэй, хүн түрэлтэнэй ажамидаралда тусхай hуури эзэлдэг, тэдэнэй хүгжэлтэдэ айхабтар ехэ удха шанартай. Уран hайханай литертура шудалан үзэлгэ хадаа түрэл арадайнгаа ба бэшэшье арадуудай соел болбосорол, еhо заншал ойлгожо абалгын тусгаар арга болоно ха юм.
Буряад литературын дээжэ болоһон, үхибүүдэй наһанда таарамжатай һонин зохёолнууд программада оруулагдажа, буряад хэлэндээ, уран зохёолдо дурлал татаха, һайн уншагшые, һайхан сэдьхэлтэй хүниие хүмүүжүүлхэ гол шухала зорилго табигдана. Программын онсо илгаань гэхэдэ, ганса арадай болон уран зохёолшодой зохёолнуудые үзэхэ бэшэ, харин һурагшадые өөһэдыень зохёохы ажалда ехээр хабаадуулан, тэдэнэрэй бэлиг шадабари хүгжөөхэ зохёохы хэшээлнүүд, һурагшадай мэдэсэ шалгаха тестнүүд, һонирхолтой наадан- хэшээлнүүд зохёол бүхэндэ шахуу үгтэнэ.
Уран уншагшые хүмүүжүүлхын тула иимэнүүд зорилгонуудые бэелүүлхэ ёһотой болоно: зохёолдо авторай ба уншагшын хараса байдаг гэжэ ойлгохо, һурагша бүхэн автор, уншагша, шүүмжэлэгшэ, теоретик болон хүдэлжэ һураха.
Уншагша зохёол уншахадаа, өөрын һанамжатай, харасатай байдаг, тиимэһээ уншаншын ажал шүүмжэлэгшын ажалтай холбоотой болоно. Хэрбэеэ уншагшын зохёол тухай тодорхой өөрын һанамжатай болбол, тэрэнь авторай харасатай тааралдабал, уншагша авторай позици хаража шадаа болоно.
Уншагшын ажал гурбан янза байдаг:
- Сэдьхэлээ хүдэлгэн шагналга
- Түүн уншалга хэрэглэжэ, зохёолой удха дээрэ хүдэлнэд, тиихэдээ һурагшад ганса уншагша бэшэ, харин «критик-шүүмжэлэгшэ» болон хүдэлнэ.
Түүн уншалга хоёр янза байдаг:
а) идеальна уншалга-текст һайн ойлгон, зохёолой ажабайдалай зураг бии болгон уншалга.Энэ хүдэлмэри хэхэдээ, һурагша «уншагша-шүүмжэлэгшэ» болон хүдэлнэ.
б) акцентнэ уншалга-багшын табиһан зорилгодо харюу түүн уншалга. Энэ уншалгада һурагша «уншагша-шүүмжэлэгшэ» болон хүдэлхэ болоно.
3. Уран уншалга-һурагшад багшада, класстаа болон өөртөө шалгалта барина. Энэ хэшээлые конкурс шэнгеэр үнгэргэбэл таарамжатай байха. Энэ хүдэлмэри хэхэдээ, һурагша ехэнхидээ «уншагша» болон хүдэлнэ.
Программа бэелүүлхын тула неделидэ 2 час, жэлдэ 68 час үгтэнэ.
2.Һуралсалай сэдэбүүдэй түсэб
№ | Темэнүүд | Үгтэһэн саг | теори | практика | шалгалта |
1 | Оршол. Литература-уран үгын искусство | 1 | |||
2 | Уран зохёолой нюусанууд | 2 | 2 | ||
3 | Арадай аман зохёолой бага жанрнууд | 8 | 4 | 1 | |
4 | Буддын шажанай зохёолнууд | 1 | 1 | 1 | 1 |
4 | Арадай онтохонууд | 6 | 1 | 1 | 1 |
5 | Литературна онтохонууд | 4 | 1 | 1 | |
6 | Хөөрөөн | 13 | 1 | 4 | 1 |
7 | Туужа | 14 | 3 | 3 | 1 |
8 | Шүлэглэмэл зохёолнууд | 10 | 3 | 2 | |
9 | Басни | 2 | 1 | 1 | |
10 | Зүжэглэмэл зохёолнууд | 7 | 1 | 1 | 1 |
Хамта | 68 | 15 | 15 | 5 |
3. Һуралсалай сэдэбүүдэй гаршаг
- Оршол. Литература- уран үгын искусство
- Уран зохёолой нюусанууд
- Фольклор тухай ойлгосо, бага жанрнууд. Тоолуурнууд, буряад арадай нааданууд
- Сэсэ буляалдаан, буряад нааданууд
- Жороо үгэнүүд
- Таабаринууд
- Оньһон ба хошоо үгэнүүд
- Буддын шажанай зохёолнууд
- Арадай онтохонууд. «Сэсэн хүүхэн»
- «Үнэгэн, буга, хирээ гурбан»
- «Зол Шор хоёр»
- Буряад арадай онтохошод. Ондоо арадай онтохонууд
- Литературна онтохонууд. Ш.Нимбуев «Тархайн хүбүүн Зархай»
- Классһаа гадуур уншаха литературна онтохонууд
- Хөөрөөн. Б-Б.Намсарайн «Алтаргана»
- Х.Намсараев «Үри нэхэбэри»
- Ц. Номтоев «Хилээмэн»
- Д. Сультимов «Өөрыгөө хэһээбэ»
- Минии түрүүшын рассказ
- Ц.-Б. Бадмаев «Будамшуугай орон нютагаар Серёжын аяншалһан тухай»
- Классһаа гадуур үгтэһэн туужанууд
- Ирагуу шүлэгэй жанр тухай ойлгосо
- Шүлэглэмэл зохёолой нюусанууд
- Ч.Цыдендамбаев «Ургыхан», «Сэсэгхэн»
- Ц. Зарбуев «Буряад орон»
- А.Жамбалон «Талын хүнби»
- Классһаа гадуур үгтэһэн шүлэгүүд
- Басни. Г.Чимитов «Эрэ тахяа»
- Зүжэглэмэл зохёолнуудай шэнжэ. М.Батоин «Шэдитэ тулам»
- Классһаа гадуур уншаха зүжэгүүд
- Сценари тухай
- Конференци
4.Һурагшадай мэдэсэ, шадабарида табигдаха гол эрилтэнүүд
Һурагшад 5-дахи класс дүүргэхэдээ иимэнүүд шадабаритай болон дадалтай болохоһоо гадна, һураха арга боломжотой болоно.
Буряад литератураар шадабари (предметные УУД):
- уран зохеолшын зохеол соогоо бэшэhэн уран зураглалые хөөрэжэ;
- уран зохеолшын зураглаhан зурагые ухаан бодолдоо, сэдьхэлдээ бии болгожо;
- үзэжэ байhан зохеолой гол шухала үйлэнүүдые (эпизодуудые), үйлэдэгшэ нюурай хэлэhэн үгэ, хэрэг г.м. бусад олон юрын үйлэнүүдhээ илгажа;
- зохеол соохи үйлэнүүдэй болоhон шалтагааниие, сагые, тэрэнэй хойшолонгые элирүүлжэ;
- үзэжэ байhан зохеолой геройнууд тухай, тэдэндэ авторай ямараар хандажа байhые хараадаа абан, hурагша бэшэмэл өөрын бодомжолго зохеожо;
- Уран зохёолой сэдэб ойлгожо, уншаһан текстынгээ гол удха хөөрэжэ;
- Текст соохи уран аргануудые оложо;
- Уншаһан зохёолойнгоо жанр элирүүлжэ шадаха.
Метапредметнэ компетенци:
- шухала хэрэгтэй мэдээсэлнүүдые бэдэржэ, компьютер болон интернедэй хүсөөр мэдээнүүдые оложо, хэрэглэжэ шадаха;
- шүүмжэлэл, шэнжэлэл хэжэ, дутаг дундануудые элирүүлжэ; хэһэн ажалдаа арга боломжонуудые тааруулжа, шалгалта, сэгнэлтэ үгэжэ шадаха; юумые сасуулжа, тааруулжа, шалтаг хойшолоной холбоо байгуулжа, бодолоо удаа дараалуулан һубарюулжа шадаха;
- монологическа хэлэлгэ hайнаар хэрэглэжэ, өөрынгөө hанамжа ойлгосотойгоор хэлэжэ, тэрэнээ ойлгуулжа, баримталжа, хамгаалжа шадаха.
Үхибүүнэй өөрын хүгжэлтын дүнгүүд (личностные результаты):
- буряад хэлэеэ буряад арадай үндэһэн-болбосоролой нангин баялиг гэжэ ойлгохо;
- түрэл хэлэндээ дуратайгаар, хүндэтэйгөөр хүмүүжэхэ;
- хэлэнэй баялигые өөрынгөө хэлэлгэдэ хэрэглэжэ,бодожо байһан бодолоо тэрэнэй хүсөөр хэлэжэ шадаха.
Харилсаха шадабари (коммуникативные УУД):
- бэе бэеэ шагнажа, дуулажа шадаха; хэлэнэй аргануудые хэлэлгэдээ хэрэглэжэ, өөрынгөө хараа бодол хэлэжэ шадаха;
- бэшэг дээрэ, аман хэлэлгээрээ хэрэгтэй мэдээсэл дамжуулжа шадаха;
- асуулта хэжэ, хүнэй һанал бодол ба өөрынгөө һанамжа хэлэжэ шадаха;
- хэжэ байһан юумэнэйнгээ зорилгонуудые, хамта дүүргэхэ ажалайнгаа түсэбүүдые, яажа тэрээнээ дүүргэхые элирхэйлжэ шадаха;
- олоһон мэдэсээрээ нүгөөдэтэеэ хубаалдажа, үрэ дүнтэй бодол абаха;
- бэе бэеэ хүндэлжэ, нүгөөдэдөө анхаралтайгаар хандаха
Бэеэ гуримшуулаад ябаха шадабари (регулятивные УУД):
- олоһон мэдэсэһээн уламжалан, үшөө мэдэхэгүй юумэн тушаагаа зорилго табиха;
- түсэблэлгэ, удаа дараалуулан хоорондын зорилгонуудые табижа, ямар дүндэ ерэхэеэ уридшалан мэдэхэ;
- сэгнэлтэ хэхэдээ, юу ойлгоһоноо, үшөө юу ойлгожо абахабиб, хэр зэргэ шанартайгаар ойлгообиб гэжэ, хэһэн ажалаа сэгнэжэ шадаха;
- эрмэлзэл зоригоо суглуулжа, бэрхэшээлнүүдые дабажа шадаха.
5. Һурагшадай ажаябуулга сэгнэхэ критериальна системэ
№ | Критеринүүд |
1. | Уран зохёолой жанр элирүүлхэ шадабари |
2. | Уран зохёол соохи уран аргануудые олохо шадабари |
3. | Текстын удха ойлгожо, өөрын үгөөр дамжуулха шадабари |
4. | Текстын шэнжэлэл ба шүүмжэлэл хэхэ шадабари |
5. | Текстын гол бодол элирүүлхэ шадабари |
6. | ИКТ хэрэглэжэ шадаха шадабари |
7. | Олондо мэдээсэл тараадаг эмхинүүдэй, интернедэй арга хэрэглэхэ шадабари |
8. | Хүнүүдтэй харилсаха шадабари |
6.Һуралсалай методическа хангалта
1. С.Д.Будаев, Ц.С.Жанчипова, Д.Х.Митупова «Буряад литература» 5класс. Бэлиг, 2018
2. С.Д.Будаев, Ц.С.Жанчипова, Д.Х.Митупова « Методическа дурадхалнууд» 5 класс.
3. С.Д.Будаев, Ц.С.Жанчипова, Д.Х.Митупова. Ажалай дэбтэр. 5класс.
4. Буряад һургуулиин программа. Буряад литература 5-11 классууд, 2009
5. Б.Б.Батоев. Уран зохёолнуудые 5-11 классуудта зааха тухай. 2008
6. О.Б.Бадмаева. Мүнөө үеын хэшээл, 2010
7. «Буряад хэлэнэй сахим һураха бэшэг». Электронный учебник бурятского языка. «Сансар» студия, 2006.
8. «Буряад хэлээр, уншалгаар, буряад литератураар hурагшадай мэдэсэ, шадабари, дадал сэгнэхэ эрилтэ». – Улаан-Үдэ: «Бэлиг», 2007.
9. Батуева М.Ш., Ц.Б.Цыренова «Булагай эхин» Улан Удэ: «Бэлиг»,хэблэл, 2006.
10. Дампилова Х. «Буряад литератураар тестнууд». –Улаан-Үдэ: «Бэлиг» хэблэл, 2003.
Рабочая программа по бурятской литературе 5 класса
№ | Үзэгдэхэ темэнүүд | Үгтэһэн сагууд | hуралсалай хүдэлмэриин шухала ажаябуулга | Эрилтэнүүд | Даабари-нууд | ||||
Хамта | Ауд. | в\ауд | личностнэ | метапредметнэ | предметнэ | ||||
1 | Литература – уран үгын искусство мүн | 1ч | 1 | Искусствын һалбаринууд тухай мэдэсэ үргэдхэн үзэлгэ, «Литература – угын искусство мүн» гэһэн мэдэсэ тобшолон онсодхохо; | Искусство гээшые ойлгон абаха; сэгнэхэ | һурагша бүхэн автор, уншагша, уран зохеолшо болон хүдэлжэ шадаха. | литература тухай мэдэсэтэй болохо, бэшэ искууствын һалбаринуудһаа илган хөөрэжэ шадаха | ||
2-3 | Уран зохеолой нюусанууд | 2ч | «Уран зохеолшо», «автор», «уншагша» гэһэн үгэнүүдэй удха. Уран зохеолой нюусануудтай танилсаха; һурагшадай үгын баялиг, хэлэлгэ хугжөөлгын ажал ябуулга. | һурагша авторой харасаар зохеол хаража шадаха шадабаритай байха | һурагша уншагша, наада харуулагша – актер, режиссер, суг хамта зохеогшо автор болон хүдэлжэ шадаха болоно | «Уран зохеолшо», «автор», «уншагша» гэһэн үгэнүүдэй удха мэдэхэ. | Ажалай дэбтэрэй даабари №5 | ||
4-5 | Фольклор тухай ойлгосо, бага жанрнууд Тоолуурнууд, буряад нааданууд | 2ч | 1 | Алтан баялиг – арадай аман зохеол тухай мэдэсэ үргэдхэлгэ. Тоолуурнууд тухай мэдэсэ үгэхэ, шэнжэлэн үзэхэ; наадануудай дүримүүдтай танилсан, аман хэлэлгэ, һүбэлгэн ухаа хүгжөөхэ | Арадай аман зохёол- арадай баялиг гэжэ, сэгнэжэ, хэлэлгэдээ хэрэглэхэ | Тоолуурнуудые, буряад наадануудые интернет гү,али ондоо литература сооһоо оложо шадаха, ород тоолуурнуудтай сасуулха | Һольклор, уран зохёол хоеро илгаа , һольклорой жанрнуудые мэдэхэ, тоолуурнуудые сээжээр мэдэхэ | сээжэлдэхэ | |
6 | Сэсэ буляалдаан, буряад нааданууд | 1ч | 1 | Сэсэ буляалдаан бага жанрай зохеолтой танилсаха; аман хэлэлгыень хугжөөхэ ажал ябуулга | арадай аман зохеолой дундаршагүй баялигыень мэдэрхэ, сэдьхэхэ; | ондоо арадай аман зохеолнуудые мэдэхэ, тэдэниие шэнжэлэн, онсо шэнжыень гаргажа шадаха; хэлэлгэдээ зубөөр олоор хэрэглэжэ шадаха. | эдэ зохеолнуудые мэдэхэ, ураар уншаха, сээжээр мэдэхэ, онсо шэнжыень тодорхойлон элируулхэ, зохеожо ба хѳѳрэжэ шадаха. | Хэшээл-наадан | |
7 | Жороо үгэнүүд | 1ч | 1 | Жороо үгэнүүд тухай мэдэсэ ургэдхэхэ, хундэ ямар нулөө угэдэгыень элируулхэ Таабари тухай мэдэсэ дабтан ургэдхэлгэ, зохеохо аргануудтай танилсуулха; | Сээжэлдэхэ, зохеохо | ||||
8-9 | Таабаринууд | 2ч | Таабари тухай мэдэсэ дабтан үргэдхэлгэ, зохеохо аргануудтай танилсуулха; | ||||||
10-11 | Оньһон ба хошоо үгэнүүд. Буряад шажанай зохеолнууд | 2ч | 1 | Оньһон ба хошоо угэнууд тухай мэдэсэ ургэдхэхэ, илгааень гаргаха. | Сээжэлдэхэ, оршуулха, тайлбарилха | ||||
12-14 | «Сэсэн хүүхэн» Зохеолой анализ | 3ч | 1 | Арадай онтохонууд тухай мэдэсэ һэргээн, зохеолой сюжет, композиции, гэһэн ойлгосонуудтай танилсуулха, зохеолой онсо шэнжэ илгаха шадабари дээшэлүүлхэ, анализ хэлгэ. | һурагшад зохеол зүбөөр сэгнэжэ шадаха, ажабайдалда ушардаг элдэб муу, һайн шанар шэнжые ойлгохо, өөрынгөө һанамжа хэлэжэ шадаха | ондоо арадай онтохонуудые мэдэхэ, тэдэниие шэнжэлэн, онсо шэнжыень гаргажа шадаха; | арадай онтохонуудай удха мэдэхэ, тэдэнэй илгаа мэдэхэ, зохеолой дүүрэн анализ хэжэ шадаха; геройнуудайнь һуури, абари зан элирүүлжэ шадаха. | Сэсэн хүүхэндэ характеристикэ үгэхэ, ажалай дэбтэрэй даабаринууд | |
15 | «Үнэгэн, буга, хирээ гурбан» | 1ч | 1 | Амитад тухай онтохонтой танилсуулха, онсо шэнжынь гаргаха, хэлэлгэ хүгжөөхэ | Даабари ажалай дэбтэрһээ дуургэхэ | ||||
16 | «Зол Шор хоёр». Буряад арадай онтохошод. Ондоо арадай онтохонууд. | 1ч | 1 | Тус онтохонтой танилсуулан, геройнуудай абари зан дээрэ арадай сэдьхэжэ ябаһан хүсэл, бодол гаргаха | Тест | ||||
17 | Буряад арадай онтохошод | 1ч | 1 | Онтохошодтой танилсуулха | Уншаһан, шагнаһанаа өөрынгөө үгөөр хөөрэжэ шадаха | Онтохошод тухай материал олохо, тэдээн тухай хөөрэжэ шадаха | Мэдээжэ онтохошодые мэдэхэ, онтохоной нюусануудые хэрэглэжэ , онтохо зохёожо шадаха | Онтохо зохёохо | |
18 | Буддын шажанай зохееолнууд | 1ч | 1 | Буддын шажанай зохеолнуудтай һурагшадые танилсуулха, буддын шажанай һургаал заабари дээрэ хумуужуулхэ. | Буддын шажанай һургаал заабаринуудые мэдэхэ, шутэжэ ябаха, наряар сахиха | Ондоо шажануудһаа илгааень тодорхойлон элируулхэ; зохеолнуудынь шэнжэлэн узэхэ | буддын шажанай зохеолнуудые мэдэхэ | Ажалай дэбтэрһээ даабари | |
19-21 | Ш.Нимбуев «Тархайн хүбүүн Зархай»Зохёолой анализ | 3ч | 1 | Ш. Нимбуевай намтар, зохеолтойнь танилсуулан, литературна онтохоной илгаае элирүүлхэ, | һурагшад зохеол зубөөр сэгнэжэ шадаха, ажабайдалда ушардаг элдэб муу, һайн шанар шэнжые ойлгохо. | һурагша бүхэн автор, уншагша-Шуумжэлэгшэ, Уншагша-шуумжэлэгшэ болон хүдэлжэ шадаха. Зохеолой удхаар уран бутээл бутээхэ | литературна онтохонууд арадайхиһаа ямар илгаатайень мэдэхэ, авторай һанал бодол, ажабайдалай сэгнэлгые гаргажа шадаха; геройнуудта, уйлэдэ авторай хандаса элируулхэ | Даабари ажалай дэбтэрһээ | |
22 | Классһаа гадуур уншаха литературна онтохонууд | 1ч | 1 | Онтохонуудтай танилсаха, уншаха, онтохоной орондо наада эмхидхэлгэ, уран бутээл бии болгохо. | Худ. мастерская | ||||
23-25 | Б-Б. Намсарайн «Алтаргана». Зохеолой анализ. | 3ч | 1 | Б-Б.Намсарайн намтар, “Алтаргана» зохеолой байгуулга гаргалга, эпическэ зохеол анализ хэжэ һургалга | Үндэр наһатай хүниие ба амитаниие хайрлаха, хүндэлхэ сэдьхэл | Тус зохёол ондоо зохёолнуудтай зэргэсүүлхэ | Б-Б. Намсарайн тухай ба тэрэнэй зохеол мэдэхэ, зохеолой жанр, геройн байдал, сюжет элируулжэ шадаха, уран зохеол бэшэхэ уран аргануудые мэдэхэ, илгаруулжа шадаха. | Даабари ажалай дэбтэрһээ | |
26-28 | Х.Намсараев «Үри нэхэбэри» | 3ч | 1 | Х.Намсараевай зохеохы зам, зохеолнуудынь; «Үри нэхэбэри » зохеолтой танилсалга, зохеол соохи уран аргануудые элируулгэ. | Урда сагта үгытэй хүнэй хүндэ хүшэр байдал мэдэхэ | һурагша бухэн «критик- шуумжэлэгшэ», «теоретик» болон худэлжэ шадаха | Х.Намсараев тухай , зохеолойнь удха мэдэхэ; зохеолой байгуулга, уран аргануудые элируулжэ шадаха | Даабари ажалай дэбтэрһээ | |
29 | Д.Сультимов «Өөрыгөө хэһээбэ» | 1ч | 1 | 1 | Д.Сультимовай зохеолтой танилсаха, гол бодолыень элирүүлхэ | Арбан хара нүгэлэй нэгэн- муу һанаан, тиимэһээ һайн һанаатай ябаха эрмэлзэл | һурагша бүхэн автор, уншагша, уран зохеолшо болон хүдэлжэ шадаха. | Тус зохёолой удха мэдэхэ, тэрээнэй гол бодолыень элируулэн гаргажа шадаха, шуулбэрилхэ. | Даабари ажалай дэбтэрһээ |
30-33 | Ц.Номтоев «Хилээмэн» | 3 | 1 | Ц.Номтоевой «Хилээмэн» Гэһэн зохеолтой танилсаха | хилээмэн манай амидаралда ямар удха шанартайень мэдэрхэ; сэгнэхэ гээшые ойлгохо, | һурагша бүхэн автор, уншагша, уран зохеолшо болон хүдэлжэ шадаха. Худөө гаража байгаалиин шэнжэнүүдые шэнжэлэн тобшолол гаргаха, тэмдэглэхэ | Ц.Номтоевой рассказай удха мэдэхэ, тэрээнэй гол бодолыень элируулэн гаргажа шадаха, шуулбэрилхэ. | Зохёолго бэшэхэ, зураг зураха, тест | |
34 | Хилээмэн хаанаһаа ерэдэг бэ? -проект | 1 | Проект түсэблэжэ, бэлдэжэ шадаха | Бүлэгөөр хүдэлжэ, бэе бэеэ шагнаха, сэгнэхэ, өөрынгөө һанамжые хэлэхэ | Хилээмэн тухай материал оложо, гуримшалуулжа шадаха | Бүлэгтэ үгтэһэн даабари дүүргэхэеэ түсэблэжэ, хөөрэжэ шадаха | |||
35 | Минии түрүүшын рассказ | 1ч | 1 | Рассказ зохеохо дадалтай болгохо, хэлэлгыень хугжөөхэ. | Өөрын ажал эмхидхэжэ, тэрэнээ бутээгээд, сэгнэжэ шадаха | Худ. мастерская |
36-46 | Ц-Б.Бадмаев «Будамшуугай орон нютагаар Сережын аяншалга» Сюжет, зохеолой анализ | 7ч | 4 | 1 1 | Автор тухай мэдэсэтэй болохо, зохеолой удха, темэ, гол геройнуудай ябадал шэнжэлэн узэхэ; зохеол соо оролон зураглалнуудые элеэр гаргаха, уран аргануудые элируулхэ; сюжет гэһэн уран аршгатай танилсуулха. | ёһо заншалаа мэдэхэ, сахижа ябаха хун болохо | ажабайдалдаа ёһо заншалнуудаа хэрэглэхэ, сахиха, бэшэ арадай заншалнуудые мэдэхэ. Өөрын ажал эмхидхэжэ, тэрэнээ бутээхэ, сэгнэжэ шадаха, элдэб материал хэрэглэжэ шадаха. | зохеолой удха мэдэхэ, гол геройнуудай ябадал удаа дараа хөөрэжэ шадаха, зохеол удхын, найруулгын талаар шэнжэлжэ шадаха | Даабари ажалай дэбтэрһээ Проект “Айлшаниие угталга” “Сагаан эдеэн” |
47/49 | Классһаа гадуур үгтэһэн туужанууд | 1ч | 1 | Туужанууд тухай хөөрэлдэхэ, онсо шэнжыень элируулхэ. | туужанууд тухай мэдэхэ, зарим туужануудай удха мэдэхэ, шуулбэрилжэ шадаха. | ||||
50-52 | Ирагуу шулэгэй жанр тухай ойлгосо Шүлэглэмэл зохеолой нюусанууд | 3ч | 1 | Уран зохеолой хэлэнэй шэмэг үгэ,лирическэ шүлэг уншаха гол шухала арга, уран шүлэг шүүлбэрилхэ заршам тухай ойлгосо үгэхэ. | сэдьхэлэйнгээ баярые, уй гашуудалые мэдэрхэ | сэдьхэлэйнгээ баяр уран гое үгэнуүдээр хөөрэжэ, хэлэжэ шадаха, һурагша бүхэн автор - художник, уншагша, шүүмжэлэгшэ, уран зохеолшо болон хүдэлжэ шадаха, ажабайдал тухай бодомжолжо, өөрын сэгнэлтэ угэжэ шадаха. | авторнууд тухай мэдэхэ, шүлэгүүдэй удха мэдэхэ, анализлажа шадаха, уран найруулгын талаар шэнжэлхэ, ураар уншаха | Ажалай дэбтэрһээ даабари | |
53 | Ч.Цыдендмбаев «Ургыхан» «Сэсэгхэн», | 1ч | 1 | Ч.Цыдендамбаевай зохеохы намтартай танилсан, шулэгуудэй анализ хэжэ шадаха | “Ургыхан” - сээжэлдэхэ | ||||
54 | Ц.Зарбуев «Буряад орон» | 1ч | 0,5 | 0,5 | Ө.Зарбуевай зохеохы ажалтай танилсуулан, уран гоеор зураглан харуулһан байгаалиин үзэгдэлнүүдые ойлгуулха. | Уран бутээл | |||
55-56 | А.Жамбалон “ Талын хүнби” | 1ч | А.Жамбалоной зохёохы ажалтай танилсуулан, шүлэгэй сэдэб элирүүлхэ | Уран уншаха | |||||
57-58 | Классһаа гадуур үгтэһэн шүлэгүүд | 1ч | 0,5 | 0,5 | Шулэгуудые ураар уншаха, анализ хэхэ | Уран бутээл | |||
59 | Минии туршалга | 1ч | 1 | Шулэг зохеохо дадалтай болгохо, зохеолго. | Өөрын ажал эмхидхэжэ, тэрэнээ бутээхэ, сэгнэжэ шадаха | Худ. мастерская | |||
60-61- | Г.Чимитов “Эрэ тахяа” | 2ч | 2 | Басни тухай мэдэсыень ургэдхэхэ, зохеолой һургаал элируулхэ. Баснинуудтай танилсаха, удхыень тайлбарилха. | һургаал заабаритай байха, зуб бурууе ойлгохо, сэгнэжэ шадаха | аман ба бэшэмэл хэлэлгэдээ хэрэглэхэ, һурагша бухэн «критик- шуумжэлэгшэ», «теоретик» болон худэлжэ шадаха | басни тухай мэдэхэ, удхыень тодорхойлжо шадаха, уран аргануудые гаргаха | Уран уншалга Ажалай дэбтэһээ даабари | |
62-63 | Зүжэглэмэл зохеолнуудай шэнжэ М.Батоин «Шэдитэ тулам» | 2ч | 2 | 1 | Драма ба тэрэнэй жанрнуудтай танилсуулха, онсо шэнжэнуудыень гаргаха. | һурагша авторой харасаар зохеол хаража шадаха шадабаритай байха | һурагша бүхэн автор - художник, уншагша, актер болон хүдэлжэ шадаха, ажабайдал тухай бодомжолжо, өөрын сэгнэлтэ угэжэ шадаха. | драма тухай ойлгосотой байха. Энэ жанрай зохеолнуудые мэдэхэ. Уран гоеор уншаха, наадажа шадаха. | Ажалай дэбтэрһээ даабари |
64-65 | Классһаа гадуур уншаха зүжэгүүд | 1ч | 1 | Классһаа гадуур уншаха зүжэгүүдтэй танилсуулха | Уншаһан зүжэгүүдээ зэргэсүүлжэ шадаха | Уншаһан зүжэг тухайгаа хөөрэжэ шадаха | Инсценировка | ||
66 | Сценари тухай ойлгосо | 1ч | Сценари бэшэхэ тухай ойлгуулха, онсо илгааень элируулхэ. | Сценари гэжэ юуб мэдэхэ болохо, бэшэ жанрай зохеолнуудһаа илгаха | |||||
67-68 | Конференци Жэлэй дүн гаргалга | 2ч | Жэлэй дүн гаргажа, һурагшадай ойлгоһонмэдэсэнүүдые элирүүлхэ, һонирхоһон зохёолнуудые тодорхойлхо | Өөрынгөө һанамжа хэлэжэ, нүхэдөө шагнажа, сэгнэжэ шадаха, | Литературна теориһоо мэдэсэнүүдээ хэрэглэжэ шадаха, гараһан зохёолнууд тухайгаа мэдэхэ |
Предварительный просмотр:
Хэшээлэй темэ: Фразеологизмууд
Хэшээлэй түхэл: бэхижүүлгын
hурагшадай ажаябуулгын тγхэл: суг хамта хγдэлмэри, амяараа хүдэлмэри.
Хэрэгсэлнүүд: мультипроектор, һуралсалай ном, самбар, мел
Предмет хоорондын холбоон: ород хэлэн, литература
Зорилгонууд:
hургалгын: «Фразеологизмууд» гэһэн темээр һурагшадай мэдэсэ бэхижүүлхэ, тус темээр материалнуудаа бүрилдүүлжэ, анализ хэжэ ба согсолжо һургаха;
Хүгжөөлгын: hурагшадай аман хэлэлгэ хүгжоолгын ажал ябуулха, ухаан бодолыень гүйгүүлхэ, хадуун абалга hайжаруулха;
Хүмүүжүүлгын: хамтын ажалай дуршэл ойлгуулха, бэе бэедээ туhаламжын мэдэрэл хүмүүжүүл үргэхэ;
Һуралсалай түсэблэһэн дүн (Планируемые результаты)
Буряад хэлээр шадабари (предметные): Үхибүүдэй аман хэлэлгэ хүгжөөхэ, хэлэлгэ баяжуулха, ухаан бодол, анхарал хүгжөөхэ.
Yхибүүнэй өөрын хγгжэлтын дүнгүүд (личностные):
-шэнэ юумэ ойлгохо дуратай байhанаа харуулха;
-багшын табиhан асуудалнуудта, даабаринуудта харюу γгэхэ, эдэбхитэйгээр хабаадаха;
-өөрынгөө хэhэн ажал сэгнэжэ шадаха.
Метапредметнэ дүнгүүд
Бэеэ гуримшалаад ябаха шадабари (регулятивныеУУД): багшатаяа хамта хэшээлэйнгээ зорилго табиха; өөрынгөө, нүхэдэйнгөө ажал багшатаяа сугтаа шалгаха; табиhан түсэбөөроо хүдэлжэ шадаха.
Оршон тойрониие адаглаха ба hонирхохо (познавательные УУД); багшатаяа болон нүхэдтэеэ дүн гаргаха.
Харилсаха шадабари (коммуникативные УУД): өөрынгөө hанал бодол аман хэлэлгээр харуулха; нүхэдөө шагнаха ба тэдэнэй хэлэhэниие ойлгохо; нүхэдөөрөө, багшатаяа яагаад ажалаа эмхидхэеэ хэлсэхэ.
Хэшээлэй ябаса
Хэшээлэй шатанууд | Багшын ажаябуулга | Һурагшадай ажаябуулга |
1. Эмхидхэлэй үе. | - Сайн байна! Хэшээлдээ хуу бултаа бэлэн байһандатнай би ехэ баяртайб. Дэбтэр соогоо һара үдэрөө бэшэе. | Дэбтэр соогоо һара үдэрөө бэшэе. |
2. Хэшээлэй темэ ба зорилго табилга. | -Битнай гэртээ зүрхэ алдажа һуутараа, унаһан малгайгаа абангүй ажалаа хээд, ухаагаа гүйлгэжэ энэ хэшээлдээ бэлдээд ерэбэб. -Энэ хэлэлгэдээ юу хэрэглээбииб? Ойлгоо гүт? -Ямар фразеологизмуудые ? - Мүнөө хэшээлдээ фразеологизмууд тухай мэдэсэеэ .... Фразеологизмуудые ..... шадахабди-
| -Фразеологизмуудые -Зүрхэ алдаха, унаһан малгайгаа абангүй, ухаагаа гүйлгэжэ - бэхижүүлхэбди, дабтахабди - хэлэлгэдээ хэрэглэжэ, удхыень тайлбарилжа |
3.Бэхижүүлгэ Карточкаар хүдэлмэри, Бэе бэеынгээ хүдэлмэри шалгалга | -Фразеологизм гэжэ юун бэ? -Фразеологизмнуудай гол шэнжэнүүдые нэрлэгты -Фразеологизмууд юундэ хэрэгтэйб? Слайд Даабари: Үгтэһэн үгэнүүдые ямар фразеологизмуудаар һэлгэжэ болохоб? Тааруулан табигты. Хулгайша, эбээ таһарха, дуугай байха, эдимэр, зөөлэн зантай, хуу юумэ шадаха,бэрхэ ( халбагаа хахарха, ута гартай, амандаа уһа балгаха, долоон хототой, хорхойдо хорогүй, дүрбэн тэгшэ) -Даабарияа хэжэ дүүргэбэл, картокануудаараа һэлгэлдээд, бэе бэенэйнгээ ажал шалганат. | Слайд дээрэһээ хараад, даабарияа шалганат |
Хоёр хоёроороо хүдэлмэри Амяараа хүдэлмэри Дифференцированна даабари | Слайд № Даабари: Эдэ фразеологизмуудтай адли ямар ород фразеологизмууд бииб? Тархиингаа хазайһан тээшэ Хамсыгаа шаман Хүлөө табиха зайгүй Амандаа уһа балгаха ( куда ветер подует, засучив рукава, как селёдка в бочке, в рот воды набрал) Слайд № Нэгэдэхи столбигой фразеологизмуудта хоердохи столбигһоо синонимуудыень тааруулжа стрелкээр харуулагты: Задагай аматай, гартаа дүйтэй, хорхойдо хорогүй, сахилгаан түргөөр, долоон хототой, нара бүтүү (хэлээ амандаа хэдэггүй, дүрбэн тэгшэ, хэбтэһэн хони бодхоохогүй, нюдэ сабшаха зуура, эдеэнэй дарамта, хара үглөө.) Слайд № Зурагуудые хараад фразеологизмуудые тааха: Улаан нюраараа уулзаха Улхархайгаа бусалгаха Һахалаа хүдэлгэхэ, долоон хототой Слайд Даабари: фразеологизмууд соо дутуу үгыень табигты Буруугай ... гараагүй ....хахарха Халуун.... долёоһон Унаган .... Хушуугаа ... Хамараа Сагаан .. ( бэлшээриһээ, халбагаа, шулуу, нүхэд, холбохо, үргэхэ, һанаатай) | Һурагшад бэе бэентэйгээ хөөрэлдэнэ, зүбшэнэт Һурагшад ажалайнгаа дэбтэр соо хэнэ, һүүлдэнь шалгана. Зурагаар фразеологизм тааһан һурагша, харюусана. Бэрхэ һурагшад өөһэдөө дутуу үгыень табина, ядаралдаха һурагшадта хэрэглэгдэхэ үгэнүүдниинь дорон бэшээтэй, удхадань тааруулжа бэшэнэт. |
4. Рефлекси | - Хэшээлдээ ямар зорилгонуудые табяа һэмди? -Зорилгонуудаа дүүргээ гүт? -Ямар шэнэ фразеологизмуудые мэдэжэ абаабта? - Ямар даабаринуудые хэхэдээ ядараабта? -Өөрыгөө сэгнэгты | фразеологизмуудые хэлэлгэдээ зүб хэрэглэжэ, удхыень тайлбарилжа шадаха, тус темээр мэдэсэеэ бэхижүүлхэ |
5. Гэрэй даабари | - Гэртээ ямаршье фразелогизмда зураг зураха. | Гэрэйнгээ даабари бэшэнэ |
Предварительный просмотр:
Хэшээлэй темэ: Тоогой нэрын удха шанар
Хэшээлэй түхэл: шэнэ материал ойлгуулгын
Хэшээлэй янза: шэнэ материал ойлгуулгын хэшээл
hурагшадай ажаябуулгын тγхэл: суг хамта хγдэлмэри, бγлэгөөр хγдэлмэри, амяараа хүдэлмэри.
Хэрэгсэлнүүд: мультипроектор, һуралсалай ном, самбар, мел.
Онол арганууд: хөөрэлдөөн, диалог.
Зорилгонууд:
hургалгын: Һурагшадта тоогой нэрын удха шанар, бүридэлөөрөө илгарал тухай ойлгосо үгэхэ;
Хугжөөлгын: hурагшадай аман хэлэлгэ хугжоолгын ажал ябуулха, ухаан бодолыень гуйгуулхэ, хадуун абалга hайжаруулха;
Хумуужуулгын: хамтын ажалай дуршэл ойлгуулха, бэе бэедээ туhаламжын мэдэрэл хумуужуул ургэхэ;
Һуралсалай түсэблэһэн дүн (Планируемые результаты)
Буряад хэлээр шадабари (предметные): Үхибүүдэй аман хэлэлгэ хүгжөөхэ, хэлэлгэ баяжуулха, ухаан бодол, анхарал хүгжөөхэ.
Yхибγγнэй өөрын хγгжэлтын дγнгγγд (личностные):
-шэнэ юумэ ойлгохо дуратай байhанаа харуулха;
-багшын табиhан асуудалнуудта, даабаринуудта харюу γгэхэ, эдэбхитэйгээр хабаадаха;
-өөрынгөө хэhэн ажал сэгнэжэ шадаха.
Метапредметнэ дүнгүүд
Бэеэ гуримшалаад ябаха шадабари (регулятивныеУУД): багшатаяа хамта хэшээлэйнгээ зорилго табиха; өөрынгөө, нүхэдэйнгөө ажал багшатаяа сугтаа шалгаха; табиhан түсэбөөроо хүдэлжэ шадаха.
Оршон тойрониие адаглаха ба hонирхохо (познавательные УУД); багшатаяа болон нүхэдтэеэ дүн гаргаха.
Харилсаха шадабари (коммуникативные УУД): өөрынгөө hанал бодол аман хэлэлгээр харуулха; нүхэдөө шагнаха ба тэдэнэй хэлэhэниие ойлгохо; нүхэдөөрөө, багшатаяа яагаад ажалаа эмхидхэеэ хэлсэхэ.
Хэшээлэй ябаса
1. Эмхидхэлэй үе.
- Сайн байна!
Ямар гое удэр бэ муноодэр! Бэе бэе руугаа хаража энеэебди. Бэрхээр ажал хэхэбди гэжэ би найданаб.
2. Хэшээлэй тэмэ ба зорилго табилга
Слайд№1
Үгтэһэн үгэнүүдые уншаад бүлэгүүдтэ хубаажа дэбтэр соогоо бэшэгты
Багша, модолиг, хоёр, он ,сагаан, хоёр мянга арбан нэгэн, гушадахи, харабтар, гэр
- Эдэүгэнүүдые ямар бүлэгүүдтэ хубаагаабта? ( юумэнэй нэрэ, тэмдэгэй нэрэ)
- Үлэһэн үгэнүүд ямар хэлэлгын хуби болохоб? ( тоогой нэрэ)
- Мүнөө хэшээлдээ ямар хэлэлгын хуби гарахабди? ( тоогой нэрэ)
3. Шэнэ темэ
Даабари №1
- Энэл слайд дээрэ үгтэһэн үгэнүүдтэй хобуулал схемын ёһоор зохёогоод бэшэгты.
Тоогой нэрэ + юумэнэй нэрэ ( хоёр багша, гушадахи гэр, хоёр мянга арбан хоёр он)
- Эдэ холбуулалнууд соо тоогой нэрэ юу тэмдэглэнэб? ( юумэнэй тоо)
- Ямар асуудалнуудта харюусанаб? (хэды?хэдыдэхи? г.м)
Слайд№2
Зургаа, ерэн таба, зуун хорин хоёр, дүшэ, гушан хоёр, ганса, арбан долоо, мянга
- Эдэ тоогой нэрэнүүдые ямар хоёр бүлэгтэ хубаахаб? ( нэгэ үгэһөө бүридэһэн ба хоёр гү, али хэдэн үгэһөө бүридэһэн)
- Бүридэлөөрөө тоогой нэрэнүүд Юрын байдаг-нэгэ үгэһөө бүридэһэн ба Бүридэмэл –хоёр гү, али хэдэн үгэһөө бөридэһэн.
Слайд №3 схемэ
Тоогой нэрэ
↓
Юумэнэй тоо
↓
Хэды? Хэдыдэхи?
Бүридэлөөрөө удхаараа
Юрын бүридэмэл
4. Бэхижүүлгэ
Слайд №4
Мэдүүлэлнүүд соохи тоогой нэрэнүүдые 1-хи бүлэг- юрын, 2-хи бүлэг- бүридэмэл гэжэ илгагты.
- Һүүлшын мэдүүлэл соо түмэн гэжэ үгэ тоо нэрэлэнэ. Хэы тоо нэрлэнэб? Мэдэхэ гүт?
- Урдандаа зарим тоонуудые иигэжэ нэрлэдэг байгаа.
Слайд№ 5
Һонирхолтой мэдээсэл:
Түмэн- арбан мянга
Бүм- зуун мянга
Сая- миллион
Живаа- арбан миллион
Доншуур –зуун миллион
- Эдэ тоонуудые бэшээд, һанажа абахат. Нэгэнтэйнь сээжэр мэдүүлэл зохёогты.
Слайд №6
Тоогой нэрэтэй мэдүүлэлнүүдые ологты:
1. Шүдөө зуу.
2. Манай хонид зуу.
3. Манай гуша гурбатай
4. Ахаини гушу хүрэбэ.
5. Долоон үбгэд яларна.
6. Долоон хүн һууна.
7. Хониной дала шанаа.
8. Манай хонид- дала.
9. Нохойгоо хори.
10. Хори гаран хүн сугларба.
5. Хэшээлэй дүн ба сэгнэлтэ
- Мүнөөдэр хэшээлдээ юу мэдэхэ болообта?
-Слайд №3 хараад тобшолол хэхэ
-Юу шадаха болобот?
- Өөрыгоо сэгнэгты. Муноо хэр зэргэ хэшээлэйнгээ темэ ойлгоhон дуй дуршэлоо гэшхуур дээрэ сэгнэгты.
6. Гэрэй даабари : дүрим, Д-138
Предварительный просмотр:
Подписи к слайдам:
Уна һан малгайгаа абангүй Зүрхэ алдажа Ухаагаа гүйлгэжэ
Асуудалнуудта харюусагты: 1. Фразеологизм гэжэ юун бэ ? 2. Фразеологизмуудые үзэдэг эрдэм. 3. Ф разеологизмуудай гол шэнжэнүүдые нэрлэгты.
Даабари: Үгтэһэн үгэнүүдые ямар фразеологизмуудаар һэлгэжэ болохоб? Тааруулан табигты хулгайша халбагаа хахарха эбээ таһарха амандаа уһа балгаха дуугай байха ута гартай эдимэр дүрбэн тэгшэ зөөлэн зантай долоон хототой хуу юумэ шадаха, бэрхэ хорхойдо хорогүй
Даабари: Үгтэһэн үгэнүүдые ямар фразеологизмуудаар һэлгэжэ болохоб? Тааруулан табигты хулгайша халбагаа хахарха эбээ таһарха амандаа уһа балгаха дуугай байха ута гартай эдимэр дүрбэн тэгшэ зөөлэн зантай долоон хототой хуу юумэ шадаха, бэрхэ хорхойдо хорогүй
Даабари: Эдэ ф разеологизмуудтай адли ямар ород ф разеологизмууд бииб? Тархиингаа хазайһан тээшэ Хамсыгаа шаман Хүлөө табиха зайгүй Амандаа уһа балгаха
Шалгагты! Тархиингаа хазайһан тээшэ – куда ветер подует Хамсыгаа шаман- засучив рукава Хүлөө табиха зайгүй – как селедка в бочке Амандаа уһа балгаха- в рот воды набрать
Нэгэдэхи столбигой фразеологизмуудта хоердохи столбигһоо синонимуудыень тааруулжа стрелкээр харуулагты: з адагай аматай дүрбэн тэгшэ гартаа дүйтэй хара үглөө хорхойдо хорогүй хэлээ амандаа хэдэггүй сахилгаан түргөөр эдеэнэй дарамта долоон хототой нюдэ сабшаха зуура нара бүтүү хэбтэһэн хони бодхоохогүй
Шалгагты ! з адагай аматай дүрбэн тэгшэ гартаа дүйтэй хара үглөө хорхойдо хорогүй хэлээ амандаа хэдэггүй сахилгаан түргөөр эдеэнэй дарамта долоон хототой нюдэ сабшаха зуура нара бүтүү хэбтэһэн хони бодхоохогүй
Даабари: фразеологизмууд соо дутуу үгыень табигты Буруугай ... гараагүй ....хахарха Халуун.... долёоһон Унаган .... Хушуугаа ... Хамараа … Сагаан …
Шалгагты ! Буруугай бэлшээри һээ гараагүй Халбагаа хахарха Халуун шулуу долёоһон Унаган нүхэд Хушуугаа холбохо Хамараа үргэхэ Сагаан һанаатай
Предварительный просмотр:
1. Тайлбари бэшэг
Тус программа гүрэнэй Федеральна стандарт, Буряад Республикын болбосоролой болон эрдэм ухаанай яаманай туршалгын программа дээрэ үндэhэлэгдэнэ. Буряад дунда hургуулида буряад хэлэн hуралсалай предмет болгогдожо, үзэгдэжэ байдаг гээшэ. Энэ программа мүнѳѳ үеын ФГОС баримталан, 5-дахи классай «Бэлиг» хэблэлээр гараһан Б.Б.Будаин, С.Г. Будаинай зохёоһон «Буряад хэлэн» гэһэн номдо тааруулагланхай.
Программын шухала зорилгонь хадаа:
- Һурагшадай түрэлхи хэлэ үзэлгэ хадаа оршон тойронхи байдалые ойлгоходонь, мүн ород хэлэ болон бэшэшье предмедүүдые үзэхэ хэрэгтэнь ехэ туһа хүргэдэг. Гадна һурагшадые болбосоруулха, хүмүүжүүлхэ хэрэгтэ туһалха арга боломжотой. Ушар тиимэһээ түрэлхи хэлэнэй үүргые саашань улам дээшэлүүлхэ, энэ предмет заалгые, хэшээл бүхэнэй үрэ дүнгые һайжаруулха шухала.
2. Багшын шухала зорилгонуудай нэгэниинь хадаа һурагшадые алдуугүйгөөр, зүбөөр бэшүүлжэ һургаха болоно. Бэшэгэй дүримүүдые, сэглэлтын тэмдэгүүдые үзэхэдөө, һурагшад зүбөөр ойлгоод, тэдээнээ алдуугүйгөөр хэрэглэжэ һураха ёһотой.
3. Түрэлхи хэлые литературатайнь нягта холбоотойгоор зааха хэрэгтэй. Тиихэдээ литературын хэшээлдэ үзэһэн уран зохёолой хэлэ, найруулга, холбоо үгэнүүд, оньһон болон хошоо үгэнүүд, зэргэсүүлгэнүүд, зохид мэдүүлэлнүүд, богонихон текстнүүд гэхэ мэтые буряад хэлэнэй хэшээлнүүдтэ үргэнөөр хэрэглэхэ шухала.
4. Түрэлхи хэлэ, литературын хэшээлнүүдтэ хэлэлгэ хүгжөөлгэ хараалагданхай. Тиимэһээ найруулга болон зохёолго бэшэлгэ, хөөрэжэ һургалга гэхэ мэтэ хүдэлмэринүүд дүүргэгдэхэ ёһотой.
5. Буряад хэлэ үзэлгэ бэшэ предмедүүдые үзэлгэтэй нягта холбоотой. Жэшээлхэдэ, буряад хэлэндэ түшэглэн, ород хэлэнэй олон ойлгосонуудые һурагшадта ойлгуулжа, хоёрдохи хэлэндэнь һургаха зэргэтэй.
6. Ургажа ябаа үетэндэ эрдэм болбосоролой үндэһэ һууриие гүнзэгыгөөр ба бата бэхеэр үгэхэ, тэдэниие ажал дээрэ хэрэглэхэ, дадал шадабаритай болгохо, хүгжэлтын юрэнхы үзэл бодолтойгоор хүмүүжүүлхэ.
Программа бэелүүлхэ болзор ба шата – 2020/2021 һуралсалай он, 5 класс.
Программа бэелүүлхын тула неделидэ 3 час, жэлдэ 102 час үгтэнэ
Һурагшадай мэдэсэ, шадабарида табигдаха гол эрилтэнүүд:
Һурагшад 5-дахи класс дүүргэхэдээ иимэнүүд шадабаритай болон дадалтай болохоһоо гадна, һураха арга боломжотой болоно.
Буряад хэлээр шадабари (предметные результаты):
- үгэ соохи үзэгүүд ба абяануудые зүбөөр илгаруулха, шүүлбэрилхэ,аялгануудай ба хашалгануудай илгаа мэдэхэ, буряад болон абтаһан үгэнүүдэй бэшэгэй дүрим мэдэхэ, тэрэниие баримталан, үгэнүүдые болон мэдүүлэлнүүдые зүбѳѳр үгүүлхэ,бэшэхэ, үгэнүүдые бүридэлөөрнь шүүлбэрилхэ, юрын мэдүүлэлнүүдые зохёохо, мэдүүлэлэй юрын гэшүүдые мэдэхэ,
- юрэ хөөрэһэн, бодомжолһон, зураглаһан үгүүлэлнүүдые илгаруулха. юрын түсэб табижа шадаха;
- хэлэлгэдээ үгэнүүдые зүбөөр хэрэглэжэ һураха; мэдүүлэлнүүдые хэлэлгэдээ зүбөөр зохёожо, хэлэжэ шадаха; дүтэрхы удхатай үгэнүүдые хэлэлгэдээ хэрэглэхэ; алдуугүйгөөр, зүбөөр бэшэжэ шадаха.
Метапредметнэ компетенци:
- шухала хэрэгтэй мэдээсэлнүүдые бэдэржэ, компьютер болон интернедэй хүсөөр мэдээнүүдые оложо, хэрэглэжэ шадаха;
- шүүмжэлэл, шэнжэлэл хэжэ, дутаг дундануудые элирүүлжэ;
- хэһэн ажалдаа арга боломжонуудые тааруулжа, шалгалта, сэгнэлтэ үгэжэ шадаха;
- юумые сасуулжа, тааруулжа, шалтаг хойшолоной холбоо байгуулжа, бодолоо удаа дараалуулан һубарюулжа шада
Үхибүүнэй өөрын хүгжэлтын дүүнгүүд (личностные результаты):
- буряад хэлэеэ буряад арадай үндэһэн-болбосоролой нангин баялиг гэжэ ойлгохо; - түрэл хэлэндээ дуратайгаар, хүндэтэйгөөр хүмүүжэхэ;
- хэлэнэй баялигые грамматическа аргануудые өөрынгөө хэлэлгэдэ хэрэглэжэ,бодожо байһан бодолоо тэрэнэй хүсөөр хэлэжэ шадаха.
Харилсаха шадабари (коммуникативные УУД):
- бэе бэеэ шагнажа, дуулажа шадаха;
-хэлэнэй аргануудые хэлэлгэдээ хэрэглэжэ, өөрынгөө хараа бодол хэлэжэ шадаха; бэшэг дээрэ, аман хэлэлгээрээ хэрэгтэй мэдээсэл дамжуулжа шадаха;
- асуулта хэжэ, хүнэй һанал бодол ба өөрынгөө һанамжа хэлэжэ шадаха;
- хэжэ байһан юумэнэйнгээ зорилгонуудые, хамта дүүргэхэ ажалайнгаа түсэбүүдые, яажа тэрээнээ дүүргэхые элирхэйлжэ шадаха;
-олоһон мэдэсээрээ нүгѳѳдэтэеэ хубаалдажа, үрэ дүнтэй бодол абаха;
- бэе бэеэ хүндэлжэ, нүгөөдэдөө анхаралтайгаар хандаха.
Бэеэ гуримшуулаад ябаха шадабари (регулятивные УУД):
- олоһон мэдэсэһээн уламжалан, үшөө мэдэхэгүй юумэн тушаагаа зорилго табиха; түсэблэлгэ, удаа дараалуулан хоорондын зорилгонуудые табижа, ямар дүндэ ерэхэеэ уридшалан мэдэхэ; сэгнэлтэ хэхэдээ, юу ойлгоһоноо, үшѳѳ юу ойлгожо абахабиб, хэр зэргэ шанартайгаар ойлгообиб гэжэ, хэһэн ажалаа сэгнэжэ шадаха; эрмэлзэл зоригоо суглуулжа, бэрхэшээлнүүдые дабажа шадаха.
Оршон тойрониие шудалха шадабари (познавательные УУД):
-текстээр дамжуулагдаһан мэдээсэлнүүдэй янза (виды информации) ойлгохо;
-юун тухай хэлэгдэнэб, удхань амар бэ, идейнь ямар бэ?
-олон ондоо янзын уншалга хэрэглэхэ;
- ондо ондоо түхэлтэй текстнууд (текст, схема, таблица, зураг) сооһоо өөртөө мэдээсэл олохо;
- үгөөр хэлэгдэһэн ойлгосо схемэ, таблица, модель болгохо, тиин һөөргэнь модель соо харуулаатай ойлгосо үгөөр хэлэхэ;
- анализ, синтез хэхэ;
-шалтагаан хойшолон хоёрой хоорондохи холбоо харуулха, тодоруулан зохёон тогтоохо;бодомжолхо.
2.Һуралсалай методическа хангалга
- «Буряад хэлэн», Б.Б. Будаин, Б.Б. Гомбоев, С.Г. Будаин, Улаан-Үдэ, «Бэлиг»., 2008 он.
- «Буряад хэлээр тестнүүд», Б.Б. Гомбоев, Улаан-Үдэ, «Бэлиг», 2008 он.
- «Буряад хэлээр тестнүүд», Д.Б. Базарова, Улаан-Үдэ, «Бэлиг», 2009 он.
- «Буряад хэлээр тестнүүд», С.Г. Будаин, Ж.Д. Жамбуева, Я.Ц. Ивахинова, Ц.В. Лубсанова, Улаан-Үдэ, «Бэлиг», 2006 он.
- «Буряад хэлэн» сахим hураха ном», Улаан-Үдэ, 2006 он, 2012 он.
- «Буряад hургуулиин программанууд», «Буряад хэлэн» Y- ХI классууд, Д.Б. Базарова, Д.Д. Санжина, Б.Б. Будаин, Улаан-Үдэ, «Бэлиг», 2008 он.
- «Буряад хэлээр, уншалгаар, буряад литератураар hурагшадай мэдэсэ, шадабари, дадал сэгнэхэ эрилтэ», Ц.Б. Цыренова, Б.Б. Жалсанов., Улаан- Үдэ, «Бэлиг», 2007 он.
- «Буряад хэлэн болон литератураар дунда hургуулиин hуралсалай заршам», Б-Д. Батоев, Д-Н.Д. Доржиев, С.Ж. Балданов, «Бэлиг», 2004 он.
- «Буряад хэлэнэй грамматикаар даабаринууд болон тайлбаринууд» А.Б.Санжаева, Ж.Д. Намтаров, Базарова Д.Д., Улан-Удэ, 2016 он
10.«Буряад хэлээр лабораторна- практическа хүдэлмэринүүд» Улан-Удэ, 2000 он
11.А.Б. Санжаева. «Буряад хэлэнэй грамматикаар таблицанууд». У-У, Бэлиг, 2010.
3. Программын байгуулга ба удха (102 час)
Хэлэн – хүнүүдэй хоорондоо харилсаха шухала арга. (2 час)
Түрэл хэлэн, түрэһэн дайда.
Эхин классуудта үзэһэнѳѳ дабталга (4 час)
Абяан баүзэгүүд.
Үгүүлэл./ Текст.
Хэлэлгын хубинууд.
Юумэнэй нэрэ.
Yйлэ үгэ.
Тэмдэгэй нэрэ.
Тоогой нэрэ.
Мэдүүлэл.
Үгүүлэл./ Текст.
Фонетикэ, графика, орфоэпи, бэшэгэй дүрим (30 час)
Хэлэлгын абяанууд.
Аялган абяанууд болон үзэгүүд.
Үгын үе.
Йотированна үзэгүүд.
Үгүүлэл./ Текст.
Хашалган абяанууд болон үзэгүүд.
Хонгёо ба бүдэхи хашалганууд.
Хатуу ба зѳѳлэн хашалганууд.
Үгүүлэл./ Текст.
Yзэгүүд.
Илгаһан зѳѳлэн тэмдэг (ь).
Үгүүлэл./ Текст.
Орфоэпи
Орфоэпи тухай юрэнхы ойлгосо.
Yгэ соо хашалган үзэгүүдэй эзэлдэг һуури.
Бэшэгэй дүрим (Орфографи)
Буряад үгэ бэшэхэ юрэнхы дүримүүд.
- Аялганай тааралдал.
- Аялганай һубарил.
- Аялганай нугарал.
Аялгануудай зүб бэшэлгэ
- Буряад үгын анхан һуурида аялгануудай зүб бэшэлгэ.
Ээ-эй.
Уй-үй-ы.
Ии-ы.
Э-и.
- Анхан һууриин дундахи тодо бэшэ аялганиие зүб бэшэлгэ.
Үгүүлэл./ Текст.
Абтаһан үгэнүүдэй зүб бэшэлгэ
Буряадаар бэшэгдэдэг абтаһан үгэнүүд.
Ородоор бэшэгдэдэг абтаһан үгэнүүд.
Абтаһан үгэнүүдэй һүүлэй аялганиие буряадшалжа бэшэлгэ.
Хатуу хашалгануудай удаадахи һүүлэй сохилтогүй аялгануудые бэшэхэ дүрим.
Зѳѳлэн хашалгануудай удаадахи һүүлэй сохилтогүй аялгануудые бэшэхэ дүрим.
Һүүлэй сохилтотой аялгануудые бэшэхэ дүрим.
Абтаһан үгын залгалта зүб бэшэлгэ
- Абтаһан үгэдэ залгалта, залгабаринуудые нэмэлгэ.
- Һууриин һүүлэй хашалганай ондоо бололго.
- Һууриин һүүлэй түргэн аялгануудай уналга.
Үгүүлэл./ Текст.
Үгэнүүдые сугтань, аминдань болон хоорондонь богони зурлаа табижа бэшэхэ дүримүүд.
Хуряамжалһан үгэнүүдые бэшэхэ болон үгэ тобшолхо дүримүүд.
Үгэ таһалха дүрим.
Лексикэ (10 час)
Лексикэ тухай ойлгосо.
Yгын лексическэ удха.
Гана ба олон удхатай үгэнүүд.
Yгын сэхэ ба шэлжэһэн удха.
Омонимууд.
Антонимууд.
Синонимууд.
Эхир үгэнүүд.
Yндэһэн буряад болон абтаһан үгэнүүд.
Мэргэжэлтэдэй үгэнүүд.
Нютаг үгэнүүд.
Хуушарһан ба шэнэ үгэнүүд.
Уласхоорондын (интернациональна) үгэнүүд.
Фразеологи.
Буряад хэлэнэй толинууд.
Үгүүлэл./ Текст.
Yгын бүридэл. Yгын бии бололго (15 час)
Yгын үндэһэн ба һуури.
Yгын залгабари ба залгалта.
Үгүүлэл./ Текст.
Орёо ба хуряамжалһан үгэнүүд.
Yгын бүридэлдэ зүйр үгэнүүдэй үүргэ.
Үгүүлэл./ Текст.
Синтаксис (15 час)
Холбуулал.
Мэдүүлэл.
Хѳѳрэһэн, асууһан болон идхаһан мэдүүлэлнүүд.
Шангадхаһан мэдүүлэл.
Мэдүүлэлэй шухала гэшүүд.
Хуряангы ба дэлгэрэнгы мэдүүлэлнүүд.
Мэдүүлэлэй юрын гэшүүд:.
Элирхэйлэгшэ.
Нэмэлтэ.
Ушарлагша.
Мэдүүлэлэй нэгэ түрэл гэшүүд.
Хандалгатай мэдүүлэлнүүд.
Дахуулалнуудтай мэдүүлэлнүүд.
Үгүүлэл./ Текст.
Сэхэ хэлэлгэ.
Yгүүлэл.
Yгүүлэлэй илгарал.
Хэлэлгын стильнүүд.
Жэл соо үзэһэнѳѳ дабталга (5 час)
Фонетикэ.
-Ээ-эй; уй үй-ы аялгануудые зүб бэшэлгэ.
Лексикэ.
Синтаксис. Пунктуаци.
Холбоо хэлэлгэ хүгжѳѳлгэ (11 час)
Практическа хүдэлмэри (6 час)
Шалгалтын хүдэлмэри (4 час)
- Календарна-тематическа түсэб
Буряад хэлэн, 5 класс, 1-дэхи четверть
№ | Хэшээлэй сэдэб | Сагай хубаари | Болзор | Һурагшадай ажаябуулгын шэнжэ | Хараалагдаһан дүнгүүд | Гэрэй даабари | ИКТ хэрэглэлгэ | ||
предметнэ | личностно | метапредметнэ | |||||||
1. | Оролто хэшээл. Хэлэн тухай тобшо ойлгосо. | 1 час | Индивидуаль на хүдэлмэри - уншалга (4 н.) Ч. Цыдендамбаевай, А. Жамбалоной . Бүлэгѳѳр хүдэлмэри – литературна буряад хэлэнэй шэнжэнүү дые шүүмжэлхэ. Фронтальна- (Д-3. 1. «Хэлэн» гэһэн ойлгосын схемэ- модель зохёохо. Тэрэ схемэеэ хэрэглэн, доро үгтэһэн асуудалнууд-та харюусаха. 5 н.) | Э. Дугаровай «Түрэл буряад хэлэмни» гэhэн шүлэг уран уншалга. Литератур на буряад хэлэнэй шэнжэнүүдтэй танилсуул га. | Буряад хэлэнэй удха шанар тухай мэдэсэеэ үргэдхэхэ. | Хэлэн тухай бодомжолгонуудые уншаха, «хэлэн» гэһэн ойлгосо ямар удхануудтайб, буряад хэлэн монгол хэлэнүүдэй бүлэдэ ородог, энэ хэлэнүүд табан миллион тухай монгол туургата арадай хэлэн үүд болоно гэһэн мэдэсэеэ тайлбарилха, һанамжаяа баталха. | «Түрэл буряад хэлэмни» сээжэлдэхэ. | DVD «Мунгэн дуһалнууд» | |
2. | Абяан ба үзэгүүд. | 1 час | Индивидуаль на-упражненинүүдые дүүргэхэ(Д-4-6). Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- зураг хэрэглэн, «Зунай амаралтада» гэһэн зохёолго бэшэхэ (Д-13, 11 н.) Бэе бэеэ сэгнэхэ, ямар хэмжүүрээр сэгнэхэбта?Фронтальна- шалгалтын асуудалнуудта харюусаха. (10 н.) | Абяан ба үзэгүүдые илгаруулха. (Д-8, 9 н.) Илгаатай үгэнүүдэй абяануудыень тодорхойлхо. Д-14, 12 н. «Алтан намар» уншаха, асуудалнуудта харюусаха. | В. Лубсановай «Наран сэсэг» гэһэн шүлэг уншаад, зүбѳѳр абяануудые үгүүлхэ, тус тодорхойлолнуудта хашалган абяануудые нэрлэхэ. Д-15, 12 н. «Намарай нааданай шэмэглэл» Б-Б. Намсарайн. Текст Намарай нюурһаа хѳѳрэхэ. | (Д-6, 8 н.) Д. Сультимовай «Байгал» далай тухай текстын гол удха элирүүлхэ, интернет – ресурс хэрэглэн, Байгал далай тухай мэдэсэеэ үргэдхэхэ. | § 2., Д- 11,12. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
3. | Дабталга. Юумэнэй нэрэ. Yйлэ үгэ. | 1 час | Индивидуальна-упражнени нүүдые дүүргэхэ (Д18. 1. Д-21., 15 н. ) Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-22, 15 н. Д-23., 15 н. | Морфологи ческа шэнжэнүү дээрнь хэлэлгын хубинуу дые илгаруулха. | Юумэнэй нэрэ ба үйлэ үгэнүүдые зүбѳѳр илгаруулха, харюугаа баталха. | Д-25., 16 н. «Намарай байгаали», Д-27., 16 н. «Намартаа» гэһэн хэһэгүүдые уншаад, текстдэ дүтэрхыгѳѳр удхыень хѳѳрэхэ, хэлэлгэ хүсэд болгохо. | Д-27 | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
4. | Тэмдэгэй нэрэ. Тоогой нэрэ. | 1 час | Индивидуальна-упражнени нүүдые дүүргэхэ(Д-30-31., 18 н. )Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-35., 19 н. уншаха, бодомжолхо, дүн гаргаха. | Текст соо тэмдэгэй ба тоогой нэрэнүүдые оложо шадаха, гол морфологи ческа шэнжэнүү дээрнь илгаруулха. | Д-36., 19 н. Тоогой нэрэнүүдые хэрэглэжэ, асуудалнуудта харюусаха. | Д-28, 17 н, Б. Санжинай хэһэг уранаар уншаха, сасуулха, хэһэг нэрлэхэ. Али хэһэг соо һанал бодол эли тодоор харуулаатайб? Юундэ? Харюугаа баталха. | § 3., Д-36. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
5. | Мэдүүлэл. | 1 час | Индивидуальна-упражнени нүүдые дүүргэхэ (Д- 37, 20 н, Д-3820 н. Сээжээр). Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д- 39, 20 н. «Булаг» уншаха, мэдүүлэлнүүдтэ хубааха, сэглэлтын тэмдэгүүдые зүбѳѳр табиха. Фронтальна- шалгалтын асуудалнууд та харюусаха. (20 н. +.) | Д-41., 22 н. «Эрхүү голой эрьедэ» гэhэн текст дүүрэһэн һанал бодол хоолойн аянгаар харуулжа уншаха, юун тухай хэлэгдэнэб хэлэхэ. | Д-42., 22 н., Ц-Д. Хамаевай «Yхэр нюдэн»., хѳѳрѳѳ уншаад, удхыень элирүүлхэ, асуудалнуудта харюусаха ба мэдүүлэлнүүдые илгаруулха. | Д-44., 24 н.зураг анхаралтай гаар хараад, эхин хуби үргэлжэлүүл жэ, багахан найруулга бэшэхэ. | §4, Д-45, 24 н.. Шалгалтын диктантда бэлэдхэл. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
6. | Шалгал тын диктант. | 1 час | Фронтальна- шалгалтын хүдэлмэри. | Шалгалтын диктант бэшэхэ. | Зүбѳѳр бэшэхэеэ оролдохо. | Yгтэһэн грамматичес ка даабаринуу даа зүбѳѳр дүүргэхэ. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | ||
7. | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. | 1 час | Индивидуальна- Алдуу дээрэ хүдэлмэри. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Нэмэлтэ даабаринуу дые дүүргэхэ.Орфографи ческа ба пунктуацион но алдуунуудаа зүбѳѳр заһаха. | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. | Алдуунуудаа зүбѳѳр заһахаяа оролдохо. | Алдуунуудаа заһахадаа, жэшээнүүдые зүбѳѳр хэрэглэжэ, харюунуудаа баримталха. | Словарна диктантда бэлэдхэл. | ||
8. | Фонетикэ, графика. Хэлэлгын абяанууд. | 1 час | Индивидуальна-упражнени нүүдые дүүргэхэ (Д- 47,, 27 н). Б. Мунгонов. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- таблицаар хүдэлмэри. (26 н.). | Хэлэнэй абяанууд хоёр ехэ бүлэгтэ хубаарна: аялган ба хашалган гэжэ илгааень дабтаха, бэхижүүлхэ.Ц-Б. Бадмаевай «Хун шубууд…» гэһэн текст уншахадаа, үгэ бүхэнииень ами аминдань үгүүлхэ. | Аялган абяанууд дуунhаа бүридэдэг, харин хашалган абяануудые үгүүлхэдэ, элдэб торолтонууд ушардаг гэhэн ойлгосо үргэдхэхэ. | Хэлэлгын абяануудые зүбѳѳр үгүүлхэ. («Буряад хэлээр тестнүүд» упр 6, 5 н.). Yгтэһэн шүлэг уран гоёор уншаха. Орхигдоһон үзэгүүдыень табиха, ямар лирикэдэ хабаатайб элирүүлхэ. | § 5., «Намарай ольбон» гэһэн сэдэбтэ бишыхан зохёолго бэшэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
9. | Аялган абяанууд болон үзэгүүд. | 1 час | Индивидуальна-упражнени нүүдые дүүргэхэ (Д-51,29 н ). Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д- 50., 29 н.) Фронтальна- Д- 51.,5. 30 н.Аялган абяануудые хэды бүлэгтэ хубаахаар бэ? | Д- 48., 28 н. уншаха, тус хэлэлгэ сооһоо нэгэ мэдүүлэл, үгэнүүдые, тэрээн соохи абяануу дые һубарюул жа бэшэхэ. | Д-49, 29 н. мэдүүлэл уншаад, үгэнүүдые хойно хойноһоонь үгүүлхэ, аялган абяануудыень анхаралдаа абаха. | 28 нюурта үгтэһэн теоретическэ , 29 н. тайлбари, нэмэлтэ мэдээсэлнүү дые хэрэглэхэ. | § 6. Д-52, дүрим сээжэлдэхэ | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
10 | Yгын үе. | 1 час | Индивидуаль на- § 7, 31 н. дүрим уншаха, упражненинүүдые дүүргэхэ (Д-54, 31 н.) | Д-54, 31 н. уншаха, тус мэдүүлэлэй гол удха элирүүлхэ, илгажа хэблээтэй үгэнүүдые үенүүдтэ хубааха. | Д-55, 31 н. «Тала гүбээнүүдые…» текст уншаха, илгажа хэблээтэй үгэнүүдые үенүүдтэ хубааха, үгүүлэл удхынгаа талаар зураглал гэжэ элирүүлхэ. | Буряад ороноо суурхуулһан спортсменүүд тухай мэдээсэл суглуулха. | Д- 55, дүрим | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
11 | Йотированна үзэгүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д-56, 32 н. | Йотированна үзэгүүдтэй үгэнүүдые илгаха, үгын гү, али үеын эхиндэ байһан йотирован на үзэгүүдтэй үгэнүүдые зүбѳѳр үгүүлхэ. | Д-57, 33 н. Г. Дашабыловай «Хабарай тэнгэри» текст уншаха, үгүүлэлэй удхаар хѳѳрэлдѳѳ үнгэргэхэ. | Теоретическэ мэдээсэл уншаха, тобшолол хэхэ. 33 н. | § 8 уншаха. Йотирован на үзэгүүдтэй үгэнүүдые дэбтэртээ бэшэхэ. | ||
12 | Творчес ко хүдэлмэри. Найруулга бэшэлгэ. | 1 час | Индивидуальна-Д-61, 35 н. «Хүн хара баабгай хоёр» гэһэн онтохон уншаха. | Д-61, 35 н. Е. С- Магайн «Хүн хара баабгай хоёр» гэһэн онтохон уншаад, найруулга бэшэхэ. | Ямар ушарһаа баабгай хүнтэй эбгүй боложо, ой тайга руу ошоһон байнаб? гэжэ бодомжолго бэшэхэ. | Хани нүхэсэл тухай оньhон үгэнүүдые бэшэхэ, удхынь тайлбарилха. | §§5-7 дабтаха. 62 «Эдир залуу үетэндэ» А. Жамболо ной шүлэг сээжэлдэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэг лэлгэ. | |
13 | Хашалган абяанууд болон үзэгүүд. Хонгёо бр бүдэхи хашалганууд. | 1 час | Индивидуальна- § 9 36 н. уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ (Д- 66, 37 н, Д-68, 37 н ). Бүлэгѳѳрхүдэлмэри- Д-69 «Yбэл», 37 н. | Д-74, 40 н. Хашалгануудые һэлгэхэдэ, ямар удхатай үгэнүүд бии болоноб? Ямар дүн гаргажа болохоб? | Д-64, 36 н. Э-Х. Галшиевай һургаал уншаха, ямар һургаал абажа болохоб? | Д-73, 40 н. Yгтэһэн оньһон үгэнүүдэй удха тайлбарилха, Д-75, 40 н. таабаринуу дые тааха. Д-72., 39 н. проблемнэ асуудалда анхаралаа хандуулха. | §9, (1), Д-67, 37 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
14 | Хатуу ба зѳѳлэн хашалганууд. | 1 час | Индивидуальна- § 8уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 78, 42 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-77, 42 н. | 42 нюурта теоретичес кэ мэдээсэл уншаха. | Д-76, 41н. проблемнэ асуудалда дэлгэрэнгы харюу үгэхэ, хашалган абяанууд хатуу гү, али зѳѳлэн гү гэжэ тодорхойлхо. | § 9 (2),Д- 81, 44 н. Ц-Ж. Жимбиев «Yбэл» шүлэг сээжэлдэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | ||
15 | Бэхижүүлгын хэшээл. | 1 час | Индивидуальна-Д-79, 43 н. | Л. Шагдаро вай «Арад бүхэндэ… гэһэн текст уншаха, гол бодолынь элирүүлхэ, буулгажа бэшэхэ.) | Арад бүхэндэ ѳѳрын дуратай ургамал бии гэһэн мэдэсэ ойлгожо абаха. | Д-80, 43 н. «Алтарганын үүри болон амаржаһан…» гэһэн текст дээрэ үгтэһэн тексттэй зэргэсүүлхэ. Ая ганга тухай хэһэгүүдые бэшэхэ. ( Буряад уран зохёол хэрэглэхэ.) | §9(1,2) дабтаха. Уран зохёол, шүлэгүүд сооһоо ая ганга тухай хэһэгүүдые бэшэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэг лэлгэ. | |
16 | Yзэгүүд. | 1 час | Индивидуальна-номоор хүдэлмэри: Д-87, 47 н.) Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-85, 46 н. хэ. Yзэгүүдые зүбѳѳр нэрлэхэ. | Yзэгүүдые зүбѳѳр нэрлэхэ. | Буряад алфавит соо 12 аялган үзэг, 22-нь хашалган үзэг гэжэ хадуун абаха. | Буряал хэлэнэй үгэнүүд ямар үзэгүүдээр эхилдэггүйб? Бодомжолго хэхэ. Һонирхолтой мэдээсэлнүү дые хадуужа абаха. | §10 уншаха, алфавит сээжэлдэхэ. | ||
17 | Илгаһан зѳѳлэн тэмдэг (ь). | 1 час | Индивидуальна- §11, 48 н) уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 92, 49 н.) Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д- 93, 49 н. Шарадануу дые тааха.. Фронтальна- Д-89, 48 н. | Д-88, 48 н. Буулгажа бэшэхэдээ, илгаһан зѳѳлэн тэмдэг (ь) ба зѳѳлэрүүлһэн зѳѳлэн тэмдэгүүдые илгаруулха. | Д-91, 49 н. Оньһон үгэнүүдэй удха тайлбарилха, сээжэлдэхэ.«Эрьежэ уулзахада эжы һайхан…» | Илгаһан зѳѳлэн тэмдэг (ь) ба зѳѳлэрүүлһэн зѳѳлэн тэмдэгүүдтэй оньhон үгэнүүдые бэшэхэ. | §11 (3,4) уншаха. Упр 86, 47 н. (Ямар удхатай болоноб гэжэ ажаглаха). | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
18 | Х,х.х. Багшын үзэмжѳѳр. Оршуулга «Зимний наряд деревьев». По И. Соколову-Микитову. | 1 час | Индивидуальна- Д-96, 51 н. Б. Санжин. | Д-97, 52 н. Оршуулга «Зимний наряд деревьев». По И. Соколову-Микитову. | Yбэлэй ямар шэнжэнүүдые ажаглабабта? | И. Соколов-Микитовэй үгүүлэл оршуулхадаа, толи хэрэглэхэ, мэдүүлэлнүү дээ зүбөөр зохёохо. | § 9 дабтаха бүхыдэнь. Дүрим бүхэндэ 3-3 үгэ һанаха. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
19 | Орфоэпи. Орфоэпи тухай юрэнхы ойлгосо. | 1 час | Индивидуальна- § 12 уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ:Д- 101, 54 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Дүрим уншаха, 54 н. | Д-101, 54 н. Уншаха, илгаатай үгэнүүдэй үгүүлбэри анхаралдаа абан, ямар дүн гаргахаар бэ? | Д-102, 55 н. Д. Мижидоной, Г. Чимитовэй шүлэгүүдые уранаар тайзан дээрэһээ уншаха даабаритайт, хайшан гээд уншахабта? | Уран уншалга: Д. Мижидоной, Г. Чимитовэй шүлэгүүдые уншалга. 55 н. | §12. Д-103, 55 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
20 | Yгэ соо хашалган үзэгүүдэй эзэлдэг һуури. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 13, 55 н. уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-104 (а), 56 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-104 (б), 56 н. | Д- 104, 56 нн. дүүргэхэдээ, дүрим хэрэглэхэ. | Буряад үгын эхиндэ болон һүүлдэ хоёр хашалганиие зэргэлүүлжэ бэшэхэгүй. | 55 н. Проблемнэ асуудал шиидхэхэ, дүн гаргаха, жэшээнүүдээр баталха. | §13 тайлбари, нэмэлтэ мэдээсэлнүүдые уншаха. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
21-22. | Бэшэгэй дүрим. (Орфографи). Буряад үгэ бэшэхэ юрэнхы дүримүүд. Аялганай тааралдал. Аялганай һубарил. | 2 час | Индивидуальна- Д-106, 57 н. Д-108, 58 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- ( Д-109, 58 н. Фронтальна- Д-119, 61н. | Д-107, 58 н. Таблица хэрэглэн, дүрим зохёожо туршаха. | Д-105, 57 н. Г. Дашабыловай текст уранаар уншаха,бодомжолхо. | Г. Дашабыловай текст уншаад, бага балшар наһан тухай уншаха, бодомжолго бэшэхэ. «Бага балшар наһандаа гүйһэн нютаг нугамнай гээшэл…» | § 14. (1, 2) Д-117, 60 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
23 | Аялганай нугарал. | 1 час | Индивидуальна-номоор хүдэлмэри: Д-121. 61 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-125, 62 н. Тус үгэнүүдэй бэшэлгэ тайлбарилха. | Таблицаар хүдэлмэри 61 н. харюугаа тайлбарил ха. | Д-124, 62 н. Ц. Зарбуевай «Булжамуур» шүлэг уранаар уншаха, шүлэгэй байгуулгада анхаралаа хандуулха. | Д-124 (2), алгоритм табижа туршаха.Д-126, 63 н. Ц. Номтоевой текст уншаха, удхаарнь хѳѳрэлдѳѳүнгэргэхэ, зүбѳѳр, алдуугүйгѳѳр буулгажа бэшэхэ. | § 14 (1-3) уншаха, дабтаха. Д-122, 62 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. Толи хэрэглэлгэ. | |
24-25. | Аялгануудай зүб бэшэлгэ. 1. Буряад үгын анхан һуурида аялгануудай зүб бэшэлгэ. Ээ-эй. | 2 час | Индивидуальна- § 15 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-130, 64 н., Д-134, 66 н. Ц-Б. Бадмаев. Фронтальна- Д-128, 64 н. | Д-127, 63 н. Проблемнэ асуудалда харюусаха. Удаан ээ, дифтонг эйаялганууд ямар гуримай ёһоор бэшэгдэнэб ажаглаха. | Д-133, 66 н. жороо үгэнүүдые түргѳѳр үгүүлжэ туршаха. | Д-132, 65 н. Ц-Д. Дондоковагай «Yбэлэй тайга» уран гоёор уншаха, удха тайлбарилха, текстын жанр элирүүлхэ, үбэлэй зураглал тухай холбоо мэдүүлэлнүү дые зохёохо. | § 15. Д-139, 67 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
26 | Шалгал тын диктант. | 1 час | Фронтальна- шалгалтын хүдэлмэри. | Шалгалтын диктант бэшэхэ. | Зүбѳѳр бэшэхэеэ оролдохо. | Yгтэһэн грамматичес ка даабаринуу даа зүбѳѳр дүүргэхэ. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | ||
27 | Алдуу дээрэ хүдэлмэ ри. Четвер тиин дүн гаргалга. | 1 час | Индивидуальна- Алдуу дээрэ хүдэлмэри. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Нэмэлтэ даабаринуу дые дүүргэхэ. | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. | Алдуунуудаа зүбѳѳр заһахаяа оролдохо. | Алдуунуудаа заһахадаа, жэшээнүүдые зүбѳѳр хэрэглэжэ, харюунуудаа баримталха. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | ||
Буряад хэлэн, 5 класс, 2 четверть
№ | Хэшээлэй сэдэб | Сагай хубаари | Һурагшадай ажаябуулгын шэнжэ | Хараалагдаһан дүнгүүд | Гэрэй даабари | ИКТ хэрэглэлгэ | |||
предметнэ | личностно | метапредметнэ | |||||||
1. | Х.х.х. Зохёохы хүдэлмэри. Багшын үзэмжѳѳр. | 1 час | Индивидуальна- үгтэһэн сэдэбтэ зохёолго бэшэхэ. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- түсэб табиха. Фронтальна- хѳѳрѳѳ эмхидхэхэ. | Творческо хүдэлмэри бэшэхэ. | Yгтэһэн даабарияа һайнаар дүүргэхэ. | Бэшэһэн хүдэлмэри дээ зохёохы шадабари хэрэглэхэ. Зохёолгодоо тобшолол хэхэ, ѳѳрынгѳѳ хандаса харуулха. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. «Орой намар» гэһэн сэдэбтэ мэдүүлэл нүүдые зохёохо. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
2. | Аялгануу дай зүб бэшэлгэ. Уй-үй-ы. | 1 час | Индивидуальна- Д-140, 67 н., Д-142, 68 н. Фронтальна хүдэлмэри- Д-141, 68 н. Уй-үй дифтонгнууд ямар ушарта бэшэгдэнэб гэжэ хэлэхэ. | Теоретическэ мэдээсэл уншаха 68 н. | Д-144, 68 н. Үгтэhэн таабаринуудые уншаха, тааха, уй-үй дифтонгнуудай бэшэлгэдэ анхаралаа хандуулха. | Д-141, 68 дүүргэхэдээ, 3-химэдүүлэлдэанхаралаахандуулха. Сагаан эдеэн тухай хэлэгдэнэ, ямар сагаан эдеэ мэдэхэбта, дэбтэртээ бэшэхэ. | § 15, (2), Д-146, 69 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
3. | Аялгануу дай зүб бэшэлгэ. Ии-ы. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д-149, 70 н. Фронтальна-аялгануудай зүб бэшэлгын дүрим шалгаха. | Теоретическэ мэдээсэл уншаха. Буряад үгэнүүдэй эхин үедэ ии бэшэгдэхэ. | Д-147, 69-70 н. В. Козловой текст уншаха, гол удхыень ойлгожо абаха, хүбүүдэй аяг ааша тухай бодожо үзэхэ. | Д-150, 70 н. Юрий Гагарин- түрүүшын космонавт… Космонавтика тухай мэдээнүүдые хараха. | § 15. Д-148, 70 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
4. | Аялгануу дай зүб бэшэлгэ. Э-и. | 1 час | Индивидуальна- Д-155, 72 н. Фронтальна-Д-156, 72 н. | Д-151, 71 н. Проблемнэ асуудалда харюу үгэхэ. Теоретическэ мэдээсэл уншаха 71 н. | Д-152, 71 н. Д. Мижидоной «Yбэл» уранаар уншаха, шүлэг соо үбэлэй ямар шэнжэнүүд тухай хэлэгдэнэб элирүүлхэ. | Д-154,72н. Тоншуул тухай таабаринуудые hанажа абаха,э-и аялгантай үгэнүүдые оложо, дүримыень хэлэхэ. Д-157, 73 н. Эрдэм бэлиг тухай оньhон үгэ илгажа бэшэхэ. | § 15. Д-157, 73 н.. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
5-6. | Анхан һууриин дундахи тодо бэшэ аялганиие зүб бэшэлгэ. | 2 час | Индивидуальна- § 15 (2), 73 н дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-162, 75 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-163, 75 н. Фронтальна- бэшэһэн үгэнүүдээ шалгаха. | Д-158, 73 н. Уншаха, үгтэhэн үгэнүүд удхаараа, бэшэгдэhээрээ ямар илгаатайб гэжэ элирүүлхэ. | Д-161, 75 н. Таабаринуудые уранаар уншаха, тайлбарилха. Байгаалида хабаатай таабаринуудые сээжэлдэхэ. Д-159, 74 н. М. Чойбонов «Бугын дуунаар Буурал Буряадаа…» уншаха, удхынь элирүүлхэ. | Д-164, 75 н. Орфографическа толи хэрэглэн, тодо бэшэ аялгантай үгэнүүдые илгаруулжа һураха. | § 15, Д-166, 76 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
7. | Х.х.х. Багшын үзэмжѳѳр. | 1 час | Индивидуальна-Д-169, 77 н. Фронтальна- д-172, 79 н. «Манай ой». Диктант бэшэхэ. | Д-169, 77 н. Э.Дугаровай «Буряад хэлэн» уншаха. | Түрэл хэлэнэйнгээ үүргэ тухай бодомжолхо. | Д-171. 78 н. Буряад хэлэнэй сахим һураха ном хэрэглэн, эрхим нүхэр тухай хѳѳрѳѳ зохёохо. | Д-170, 78 н. «Элеэ Шагшага хоёр» (Монгол онтохон) уншаха. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
8. | Абтаhан үгэнүүдэй зүб бэшэлгэ. Буряадаар бэшэгдэдэг абтаhан үгэнүүд. Ородоор бэшэгдэдэг абтаhан үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна-Д-174. 80 н. Фронтальна- Д-175, 82 н. | Теоретическэ мэдээсэл уншаха 80 н, 81 н. Абтаhан үгэнүүдые гол түлэб 3 янзаар бэшэдэг гэһэн ойлгосо үргэдхэхэ. | Д-178, 82 н. Ц. Будаев «Манай хото» шүлэг уранаар уншаха. Улаан- Yдэ тухай шэнэ мэдээсэлнүүдые сонин, сэтгүүлнүүдһээ бэшэжэ абаха. | Д-179, 83 н. «Түрүүшын космонавт-Юрий Гагарин…» тухай һонин мэдээсэлнүүдые суглуулха. | § 16 (1,2). Д-176, 82 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
9-10. | Абтаһан үгэнүүдэй һүүлэй аялганиие буряадшалжа бэшэлгэ. Хатуу ба зѳѳлэн хашалгануудай һүүлэй сохилтогүй аялгануу дые бэшэхэ дүрим. | 2час | Индивидуальна- § 16 (3) дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-180, 84 н, Д-183. 85 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- таблицаар хүдэлмэри 83-84 н. Фронтальна- Д-181. 84 н. Бэшэһэн үгэнүүдээ шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые шиидхэхэ. Теоретическэ Мэдээсэлнүү дые уншаха, абтаһан үгэнүүдэй дүрим тайлбарилха. | Д-188, 87 н. Э. Дугаровай таабари-шүлэг уншаха. тааха. | Д-189, 87 н. Холбоо үгэнүүдые хэрэглэн, мэдүүлэлнүүдые зохёохо. | § 16 (3) анхаралтай гаар уншаха. Д-190, 87 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
11. | Абтаһан үгын залгалта зүб бэшэлгэ. 1.Абтаһан үгэдэ залгалта, залгабари нуудые нэмэлгэ. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри §17, Д-191. 88 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-195, 90 н. | Номоор хүдэлмэри: 88 н, 89 н, 90 н. проблемнэ асуудалнуудые,теоретическэ мэдээсэлнүү дые уншаха. | Д-195, 90 н.уншаха, тус үгэнүүдые падеждэ зохилдуулха, хэрэглэн, 2-3 үгэтэйнь мэдүүлэлнүүдые зохёохо. Зохёоһон мэдүүлэлнүүдээ уншаха. | Д-196, 90 н. Абтаһан үгэнүүдые олоной тоодо болгожо бэшэлгэ. | § 17. Д-197, 90 н. (ургаса, Ксения, алирhан). | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
12. | Практичес ка хүдэлмэри. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д-191. 88 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-195, 90 н. | Д-200, 92 н. «Улаан-Yдэ мүнѳѳ…» гэһэн сэдэбтэ хѳѳрэлдѳѳ эмхидхэхэдээ, ѳѳрынгѳѳ хараа бодол хэлэхэ. | Д-199, 91 н. Д. Ошоровой «Һонюуша Түмэн» уншаха, эжынь телевизорээр гарадаг дамжуулга тухай ойлгуулаа гээшэ гү? Һанамжаяа хэлэхэ. | Д-203, 93 н. Уншаха, ород хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршулха. По Л. Яхнину «Медведь». | §§ 16-17 уншаха. дабтаха. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
13. | Yгэнүүдыесугтань, аминдань болон хоорондонь богони зурлаа табижа бэшэхэ дүримүүд. | 1 час | Индивидуаль на- § 18, 94 н дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-205, 94 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-204, 94 н. Фронтальна- бэшэһэн үгэнүүдээ шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые,теоретическэ мэдээсэлнүү дые уншаха. 94- 95 н.Тайлбари, нэмэлтэ материал хараха 96 н. | Д-208, 97 н. Буряадай радиогой дамжуулганууд һаа абтаһан текст уншаад, орёо үгэнүүдые илгаха. | Д-209, 97 н. Тус үгэнүүдые хэрэглэжэ, зохёолго бэшэхэ. | § 18. Д-207, 96 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
14. | Хуряамжалhан үгэнүүдые бэшэхэ ба үгэ тобшолхо дүримүүд. | 1 час | Индивидуаль на- номоор хүдэлмэри: § 19, 97 н дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-210, 98 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-211, 98 н. Фронтальна- дүүргэһэн даабаринуудаа шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые,теоретическэ мэдээсэлнүү дые уншаха. 97- 98 н. | Д-211, 98 н. Хуряамжалhан үгэнүүдые хэрэглэжэ, мэдүүлэлнүүдые зохёохо. | Хуряамжалhан үгэнүүдые хэрэглэжэ, удхатай мэдүүлэлнүүдые зохёохо. | § 19. Д-(БГУ, ВСГУТУ, ВСГАКИ) Хуряамжалhан үгэнүүдые хэрэглэжэ, мэдүүлэл нүүдые зохёохо. | ||
15. | Yгэ таһалха дүрим. | 1 час | Индивидуаль на- номоор хүдэлмэри: § 20, 99 н дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-213, 101 н. Фронтальна- дүүргэһэн даабаринуудаа шалгаха. | Теоретическэ мэдээсэл уншаха 99 н. | Д-215, 101 н. Хоргодоhон үгэнүүдые олоод, үенүүдтэ таhалжа бэшэхэ. | Д-213, 101 н. Ямар үгэнүүдые юундэ нүүлгэжэ болохогүйб гэжэ тайлбарилха. | § 20 уншаха, (5-5) үгэнүүдые үенүүдтэ таhалжа бэшэхэ. | ||
Практическа хүдэлмэри | 1 | ||||||||
16. | Лексиколо ги. Лексикэ тухай ойлгосо.Yгын лексическэ удха. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 21 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 216 , 105 н). Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-219, 106 н. толи хэрэглэлгэ. Фронтальна- бэшэһэн үгэнүүдээ шалгаха. | Лексикэ тухай ойлгосо теоретическэ мэдээсэл соо дэлгэрэнгыгээр үгтѳѳтэй 102 н. Номоор хүдэлмэри. Номой һүүлдэ үгтэһэн толи хэрэглэжэ, үгэнүүдэй удха тайлбарилха | Д- 218, 106 н. Тайлбаринуудые нэгэ үгѳѳр һэлгэхэ. | Буряад хэлэндэ табан янзын толинууд бии гэжэ ойлгуулха. | § 21-22 уншаха. Д- 220, 106 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
17. | Ганса ба олон удхатай үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §23, дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ Д-226 , 108 н). Фронтальна- Д-224, 108 н. даабаринуудаа шалгаха. | Д-221- 222, 107 н. номоор хүдэлмэри, проблемнэ асуудалнуудта дэлгэрэнгы харюу үгэхэ, харюунуудаа баталха. | Д-223, уншаха, илгаһанүгэнүүд ямар удхатайб гэжэ тайлбарилха. | Д-223, 108 н. –Буряад угсаатан тухай мэдээсэлнүүдые хараха, богонихон зохёолго бэшэхэ. | § 23. Д- 225, 108 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
18. | Х.х.х. Найруулга . Багшын үзэмжѳѳр. | 1 час | Хэлэлгэ хүгжѳѳлгын хэшээл. Найруулгын янза – хѳѳрэлгэ. | Хэлэлгэ хүгжѳѳлгын хэшээл. | Дэлгэрэнгы найруулга. | Yгтэһэн текстдэ ѳѳрынгѳѳ һанамжа бэшэхэ. | § 21-23. Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
19. | Yгын сэхэ ба шэлжэһэн удха. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри. § 24 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-228, 109 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-227, 109 н. | Номоор хүдэлмэри: Д-230, 110 н. Б. Батоевой «Хабарай хонгёо аялгаар…» шүлэг уншаха, шэлжэһэн удхатай холбоо үгэнүүдые олохо. | Д- 232, 110 н. үгэнүүдые сэхэ ба шэлжэһэн удхатай болгохо. | Д-229, 110 н. Сэхэ ба ба шэлжэһэн удхатай холбоо үгэнүүдые оложо, хамаатай үгэтэйнь түүжэ бэшэхэ. | § 24. Д-231. 110 н. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэглэлгэ. | |
20 | Шалгалтын хүдэлмэри. | 1 час | Фронтальна- шалгалтын хүдэлмэри. | Шалгалтын диктант бэшэхэ. | Зүбѳѳр бэшэхэеэ оролдохо. | Yгтэһэн грамматичес ка даабаринуу даа зүбѳѳр дүүргэхэ. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | ||
21 | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. Четвертиин дүн гаргалга. | 1 час | Индивидуальна- алдуу дээрэ хүдэлмэри. Бүлэгѳѳрхүдэлмэри- нэмэлтэ даабаринуудые дүүргэхэ. | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. | Алдуунуудаа зүбѳѳр заһахаяа оролдохо. | Алдуунуу- даа заһахадаа, жэшээнүүдые зүбѳѳр хэрэглэжэ, харюунуу- даа баримталха. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | «Буряад хэлэн» сахим һура ха ном хэрэг- лэлгэ. | |
5 класс буряад хэлэн 3-дахи четверть
№ | Хэшээлэй сэдэб | Сагай хубаари | Болзор | Һурагшадай ажаябуулгын шэнжэ | Хараалагдаһан дүнгүүд | Гэрэй даабари | ИКТ хэрэглэлгэ. | ||
предметнэ | личностно | метапредметнэ | |||||||
1 | Х.х.х. Багшын үзэмжөөр. | 1 час | Индивидуаль на- үгтэһэн сэдэбтэ зохёолго бэшэхэ. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- түсэб табиха. Фронтальна- хѳѳрѳѳ эмхидхэхэ. | Творческо хүдэлмэри бэшэхэ. | Yгтэһэн даабарияа һайнаар дүүргэхэ.Мэдүүлэлэй байгуулгада анхаралаа хандуулха. | Бэшэһэн хүдэлмэри дээ зохёохы шадабари хэрэглэхэ. Зохёолгодоо тобшолол хэхэ, ѳѳрынгѳѳ хандаса харуулха. Удхатай, дэлгэрэнгы мэдүүлэл- нүүдые зохёон байгуулха. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. «Yбэлэй аашанууд» гэһэн сэдэбтэ мэдүүлэл нүүдые зохёохо. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
2. | Омонимууд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 25 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 234 , 112 н. Фронтальна-дүүргэһэн даабаринуудаа шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 111 н. Номоор хүдэлмэри. Буулгажа бэшээд, омонимуудые олохо, доогуурнь зураха. | Г. Чимитовэй «Нагаса», «Туhаша хүбүүд» гэhэн шүлэгүүдые уншаад, омонимуудай удха элирүүлхэ. Д-236, 112 н. | Д-235, 112 н. Мэдүүлэл -нүүдые уншаха, омонимууд ямар хэлэлгын хубяар гаранаб гэжэ элирхэйлхэ. «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | § 25 дүрим уншаха, омонимуу дые бэшэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
3 | Антонимууд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 26 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 240 , 114 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-237, 113 н. Фронтальна- бэшэһэн үгэнүүдээ шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 113 н. Антонимуудые тааруулжа бэшэхэ, доогуурнь зураха. | Д-237, 114 н. Оньhон үгэнүүдые уншаад, удхынь тайлбарилха. «Һайн- байдалые шэмэглэдэг, Муу байгаалиие бузарладаг». | Д-239, 114 н. Мэдүүлэл -нүүдые уншаха, антонимуудые тааруулха. (2, 5, 8 мэдүүлэлнүүдэй удха тайлбарилха.) | § 26 дүрим уншаха, упражнени дүүргэхэ: Д- 241, 114 н. | ||
4 | Синонимууд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 27 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 244 , 116 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-245, 116 н. Фронтальна- Д-246, 116 н. дүүргэһэн даабаринуудаа шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 115 н. Синонимуудые тааруулжа бэшэхэ, доогуурнь зураха, синонимуудые илгаруулха. | Д-249, 117 н. Уранаар уншаха, ямар үгэнүүд нэрлэһээрээ синонимууд, ямар үгэнүүд удхаараа синонимууд бэ? Мэдүүлэлнүүдээ зүбѳѳр зохёохо. | Д-248, 117 н. Бүлэг соохи үгэнүүдэй удхын зэргэнүүдые (багаhаань ехэ хүрэтэр) харуулха. Аман ба бэшэмэл хэлэлгэ соогоо хэрэглэлгэ. | |||
5 | Эхир үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 28 дүрим уншаха, упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д- 254 , 118 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-250, 117 н. Фронтальна- дүүргэһэн даабаринуудаа шалгаха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 118 н. | «Ажалша тоншуул» гэhэн онтохон уншаад, гол удхынь тайлбарилха, тоншуулай аша туhатай байhыень элирүүлхэ, эхир үгэнүүдые хэрэглэжэ, мэдүүлэлнүүдые зүбѳѳр зохёохо. Д-251, 118 н. | Д-253, 118 н. Долоон Yбгэд, Yүрэй солбон, зургаан мүшэн, һара наран гэһэн үгэнүүдэй удха тайлбарилхадаа, астрономическа толи хэрэглэхэ, удхынь зүбѳѳр ойлгожо, мэдүүлэлнүүдые зохёохо, хэлэлгэдээ хэрэглэхэ. | § 28, Д-252, 118 н. | ||
6 | Үндэhэн буряад болон абтаhан үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна-дүрим уншаха: § 29, 119 н. 258, 120 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-255, 119 н. Фронтальна- Д-257, 119 н. дүүргэһэн даабаринуудаа шалгаха | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 119 н | Д-256, 119 н. Хоногой нэрэнүүдые hубарюулан хүсэлдүүлхэ. Үзэһэн темээр hонирхохо, сугтаа хүдэлхэ дадалаа үргэдхэхэ. | Д-259, 120 н. Уншаха, оршуулхадаа абтаhан үгэнүүдые зүбөөр хэрэглэхэ.Үгын баялиг, бэшэмэл ба аман хэлэлгэеэ хүгжөөхэ. | § 29, Д-260, 120 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
7 | Мэргэжэлтэдэй үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна-дүрим уншаха: § 30, 121 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- Д-261, 121 н. Фронтальна- дүүргэһэн даабаринуудаашалгаха. | Хэлэнэй үгын санда нэгэ түрэлэй ажал хэдэг хүнүүдэй хэрэглэдэг үгэнүүдые мэргэжэлтэдэй үгэнүүд гэһэн ойлгосотой танилсуулха, илгаруулжа һураха. | Д-261, 121 н. Гэртэхинэйнгээ ажал хүдэлмэри тухай хөөрэлдөө эмхидхээд, ерээдүйнгѳѳ мэргэжэл бодомжолхо, Мэргэжэлтэдэй үгэнүүдые хэрэглэжэ, мэдүүлэлнүүдые зохёохо. Мэдүүлэлнүүдээ зүбѳѳр зохёохо. | Д-264, 121 н. Бүлэгүүдтэ хубаахадаа, ямар мэргэжэлтэн тус үгэнүүдые олоор хэрэглэнэб гэжэ бодомжолхо. Ямар шэнэ мэргэжэлнүү дые мэдэхэбта хэлэхэ. | § 30, Д-263, 121 н. | ||
8 | Нютаг үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна- § 32, Д-267, 123 н. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- нютаг үгэнүүдые бэшэхэ. Фронтальна-бэшэһэн үгэнүүдээ шалгаха. | Тусхай нютагуудта хэрэглэгдэдэг үгэнүүд бии. Энэ үгэнүүд гансал нютагтаа ойлгосотой. Нютаг үгэнүүдые илгаруулха. Д-265, 122 н. | Ѳѳрынгѳѳ нютагта хэрэглэдэг үгэнүүдые хэрэглэжэ, мэдүүлэлнүүдые зохёохо. Мэдүүлэлнүүдээ зүбѳѳр зохёохо. | Д-268, 123 н. Проект бэелүүлхэ. Нютаг үгэнүүд хэлэлгэ ямар болгоноб тайлбарилха. | § 32, Д-266, 122 н. | ||
9 | Хуушарhан ба шэнэ үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна хүдэлмэри-номоор хүдэлмэри: §32, 123 н. Д-270, 124 н.Тус үгэнүүдые хоёр бүлэгтэ хубаажа бэшэхэ. | Номоор хүдэлмэри: теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 123-124 н. | Д-271, 124 н. Yгтэһэн тайлбаринуудые нэгэ үгѳѳр бэшэхэ. | Бэшэмэл ба аман хэлэлгэеэ хүгжөөхэ. | §32, 123 н. Д-269, 123 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
10-11 | Х.х.х. Багшын үзэмжөөр. Найруулга «Хэн зэмэтэйб?» | 2 час | Индивидуальна- зохёолго бэшэхэ. Д-283, 129 н. «Хэн зэмэтэйб?» Уншагты. Түсэб табижа, найруулга бэшэхэ. | Зохёол соо юун тухай хэлэгдэнэб? Зохёохы шадабарияа үргэдхэхэ. | Валиие ямар басаган гэжэ һананабта, тэрэ «би унагаагүйб, миисгэй унагаагаа» гэхэдээ зүб байба гү? Мэдүүлэлэй байгуулгада анхаралаа хандуулха. Таанар иимэрхүү байдалда ороо hаа, яаха байнабта? | Доро үгтэһэн оньһон үгэнүүдэй алиниинь энэ зохёолдо үлүү ехээр таарана гэжэ һананат, тодорхойлогты.Удхатай, дэлгэрэнгы мэдүүлэлнүүдые зохёон байгуулха. | |||
12 | Уласхоорондын (интернациона льна) үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна-дүрим уншаха, § 33, 125 н. Д-272, 125 н. уласхоорондын үгэнүүдые түүжэ бэшэхэ. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Фронтальна-бэшэмэл ба сээжэ харюунуудаа сэгнэхэ. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 125 н. | Хэдэн хэлэнүүдтэ ороһон үгэнүүдые уласхоорондын үгэнүүд гэһэн ойлгосотой танилсуулха. Д-274, 125 н. Үгтэhэн үгэнүүдые удхаарнь тааруулха. | Бүлэг үгэнүүдэй алиниинь шэнэб? Д-274, 125 н.Хамтахүдэлхэшадабарияаүргэдхэхэ. | § 33, 125 н. (Уласхоо рондын үгэнүүдтэй мэдүүлэл нүүдые зохёохо.) | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
13 | Фразеологи. | 1 час | Индивидуальна-номоор хүдэлмэри: §34, 12 н. Д-275, 126 н. уншаха, фразеологизмуудай удхыень тайлбарилха. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Фронтальна-бэшэмэл ба сээжэ харюунууд. | Номоор хүдэлмэри: теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 126 н. Нэгэ ойлгосо тэмдэглэһэн тогтомол холбоо үгэнүүдые үзэдэг эрдэмые фразеологи гэдэг. | Фразеологизмуудай удхыень тайлбарилха, ямар ушарта хэрэглэхээр бэ шадабарияа үргэдхэхэ. | Бэеэ даагаад хүдэлхэ: Д- 276, 126 н, фразеологиз муудтай мэдүүлэлнүүдые зохёохо. | §34, Д-278, 126 н. | ||
14 | Буряад хэлэнэй толинууд. | 1 час | Индивидуальна- § 35, 127 н. уншаха. Д-279, 127 н. үгэнүүдые уншаад, ямар тобшолол хэхээр бэ? | Номоор хүдэлмэри: тайлбари, нэмэлтэ мэдээсэл уншаха 127 н., тобшолол хэхэ. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. | Д-281, 127 н. Номой һүүлдэ үгтэһэн толи анхаржа, тус үгэнүүдэй удха тайлбарилха, мэдүүлэлнүүдые зохёохо, зохёохы дадал шадабарияаүргэдхэхэ. | Толи хэрэглэлгэ. Д-282, 128 н. Илгагдаһан үгэнүүдые түүжэ бэшээд, «Буряад хэлэнэй тобшо тайлбари толи» хэрэглэжэ, удхыень эли рүүлхэ. | § 35, 127 н. уншаха. Д-280, 127 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
15 | Үгын бүридэл. Үгын бии бололго. Үгын үндэhэн ба hуури. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 36, 134 н. Д-291, 135 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Фронтальна-бэшэмэл ба сээжэ харюунууд. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теор. мэдээсэлнүүдые уншаха. Д-290, 134. 1. Схемэ хараха (133-дахи нюур). Үгын үндэhэн гэжэ юун бэ? 2. Yгын ба hуури гэжэ юун бэ? | Д-293, 135 н. Ш-Н. Цыденжаповай «…Түрэлхи хэлэн үхибүүдые хүгжѳѳхэ…» гэһэн үгүүлэл уншаад, гол удхынь, бодолынь тайлбарилха, хадуужа абаха. | Д-294, 135 н. Yгтэһэн үгэнүүд сооhоо нэгэ түрэл үгэнүдые илгажа бэшэхэ. Ямар баримтаар илгахабта? | § 36, 134 н. Д-292, 135 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
16 | Үгын залгабари ба залгалта. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §37, 136 н. Д-297, 136 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д- 297, 136 н. Фронтальна-Д-296, 136 н. Ямар залгабаринуу дай хүсѳѳр бии болооб? | Номоор хүдэлмэри:проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. Д-295, 136. 1. Схемэ хараха (133-дахи нюур). Залгабари гэжэ юун бэ? Тобшолол хэхэ. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. | Д-301, 137 н. Ц-Д. Будаевай «Алтан талын хонхохон…» уран гоёор уншаха, гараhан һууритай үгэнүүд доогуур зураха. –Хон гэhэн залгабаринь ямар удха оруулнаб? | Д-303, 138 н.Буряад арадта сэсэн үгэнүүд бии. Уншаха, оньhон үгэнүүдэй удха тайлбарилха. Залгалтануудые зүбөөр табиха, харюугаа баталха. | §37, 136 н. Д- 300, 137 н. | ||
17 | Бэхижүүлгын хүдэлмэри. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д-Д-306, 139 н. Д-307, 139 н. | Номоор хүдэлмэри. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. | Д-309, 139 н. «Модод хабартаа» «Байгаалиин шэнжэлэл» номһоо. 1. Yндэhэн ба hууринуудыень оложо тэмдэглэхэ. 2. Текстын гол бодол, үгүүлэлэй янза (стиль), жанр элирүүлхэ. | Д-314, 141 н. «Признак весны» оршуулха, толи хэрэглэхэ. | Урда үзэhэнөө дабтаха. Д-308, 139 н. | ||
18 | Орёо ба хуряамжалhан үгэнүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §38, 141 н. Д- 316, 142 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д-315, 141 н. Фронтальна-Д-317, 143 н. Тус һууринуудые орёо үгэ болгохо. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 141-143 н. | Д-318, 143 н. Толи хэрэглэлгэ. Хүнэй болон географическа орёо нэрэнүүдые олохо, мэдүүлэлнүүдые зохёохо дадал шадабарияа үргэдхэхэ. | Д-320, 144 н. Уншаха, таабаринуудые тааха. Орёо үгэнүүдые оложо, ямар һууринуудhаа бүридэнэб гэжэ хэлэхэ. | |||
19 | Yгын бүридэлдэ зүйр үгэнүүдэй үүргэ. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §39, 144 н. Д- 323, 145 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д-315, 141 н. Фронтальна-Д-317, 143 н. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 144-145 н. | Д-321, 144 н. Э. Дугаровай «Ургыхан» уншаха, илгаһан үгэнүүдэй бүридэл ажаглаха. Үндэhэн, залгабари, залгалтануудhаа ондоо үшөө юун дайралданаб тайлбарилха. | Д-325, 146 н. Зүйр үгэнүүдтэй үгэнүүдыень түүжэ бэшэхэ, ямар зүйр үгэнүүд бэ гэжэ хэлэхэ. Оньhон үгэнүүдэй удха тайлбарилха. | §39, 144 н. Д- 324, 145 н. | ||
20-21 | Х.х.х. Багшын үзэмжөөр. Найруулга «Хонхотой нохой» Э. Дугаров. | 2 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д- 326, 146 н. | Номоор хүдэлмэри: Д-326, 146 н. Yгүүлэл анхаралтайгаар уншаха. | Түсэб табяад, найруулга бэшэхэ. | Харюу шэлэхэ, доро үгтэһэн оньһон үгэнүүдэй алиниинь энэ текстдэ тааранаб, харюугаа тодорхойлхо. | Д-327, 148 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
Синтаксис. Пунктуаци. 15 час
Хэшээлэй сэдэб | Сагай хубаари | Болзор | Һурагшадай ажаябуулгын шэнжэ | Предметнэ | личностно | метапредметнэ | Гэрэй даабари | ИКТ хэрэглэлгэ | |
22 | Холбуулал. Холбуулалай шүүлбэри. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §40, 151 н. Д- 332. Фронтальна-Д- 333, 151н. (Холбуулалнуудай гол үгэһѳѳнь дулдыданги үгэдэнь асуудалнуудые табиха.) | Номоор хүдэлмэри: Д-331, 151 н. (Энэ хоёр бүлэг үгэнүүдые уншаха, хаанань миин үгэнүүд бэ, хаанань холбуулал бэ гэжэ элирүүлхэ.) | Д- 337, 152 н.) (Холбоо үгэнүүдэй зэргэ анхарха. Ямар холбоо үгэнүүд холбуулал болоногүйб? Юундэ? гэһэн асуудалнуудта харюусаха.) | Д-335, 152 н. Yгтэһэн дулдыданги үгэнүүдтэ гол үгэнүүдые һанажа, холбуулалнуу дые зохёохо. | §40, 151 н. Д- 336, 152 н. | ||
23 | Мэдүүлэл. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §41, 152 н. Фронтальна-Д-339, 153н. (Тус үгүүлэл мэдүүлэлнүүд тэ хубааха.) | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. (153-154 н.Д-339, 153 н.) | Д-339, 153 н. 2. Олтирог гэhэн үгын удха толи соо хараха. Толи хэрэглэлгэ. | Д- 340, 153 н. (Үгэнүүдые хоорондонь холбожо, мэдүүлэл зохёохо.) | |||
24 | Практическа хүдэлмэри. | 1 час | Индивидуальна- «Буряад хэлээр тестнүүд». «Буряад хэлэнэй грамматикаар» Даабаринууд болон тайлбаринууд гэhэн ном хэрэглэлгэ. | Номоор хүдэлмэри. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. Тестнүүдтэ харюу үгэхэ. | Холбуулалнууд-ые, мэдүүлэлнүүдые зүбөөр зохёохо. | Бэеэ даагаад, мүн суг хамта хүдэлхэ шадабарияа үргэдхэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | ||
25 | Хөөрэhэн, асууhан болон идхаhан мэдүүлэлнүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §42, 153 н. Д-343, 154 н. Фронтальна-Д-342, 154 н. (Тус хэhэг мэдүүлэлнүүд тэ хубаагаад, hүүлдэнь сэглэлтын тэмдэгүүдые табиха.) | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. (153-154 н.Д-341, 153 н.) Удаадахи текст уншаха, ямар зорилготойгоор хэлэгдэһэн мэдүүлэлнүүд болоноб? Хэлэжэ үгэхэ. | Д- 344, 154 н. 2. Энэ хэhэг ямар зохёолhоо абтааб? Авторынь хэн бэ? Мэдүүлэлэй байгуулгада анхаралаа хандуулха. | Д-344, 154 н. Диалог уншахадаа, хөөрэhэн, асууhан мэдүүлэлнүүдые зүбөөр уншахаяа оролдохо. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | ||
26 | Шангадхаhан мэдүүлэл. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §43, 155 н. Фронтальна-Д-347, 155н.Мэдүүлэлнү дые уншаад, тэдэ ямар илгаатайб гэжэ элирүүлхэ.) | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 155 н.Д-348, 156 н.Мэдүүлэлнүүдэй сэглэлтын тэмдэгүүдые табиха. | «Эжы баабаймни» Э. Дугаровай шүлэг уранаар уншаха, шангадхаhан мэдүүлэлнүүдые аянгатуулан илгаха. | §43, 155 н. (Шангадхаhан мэдүүлэлнүүд тэй холбоо текст зохёохо.) | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | ||
27 | Мэдүүлэлэй шухала гэшүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 44, 156 н. Д- 350, 156 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Фронтальна-Д-351, 156 н. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 156-157н.Д-352, 157н.Д-353, 157 н. | Д-355, 158 н. «Доржо Банзаров». Yгтэһэн текст уншаха, асуудалнуудта харюусаха. | Д-356, 158 н. | § 44, 156 н. уншаха. Д-354, 157 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
28 | Бэхижүүлгын хэшээл. Шалгалтын хүдэлмэридэ бэлэдхэл. | 1 час | Индивидуальна- «Буряад хэлээр тестнүүд». «Буряад хэлэнэй грамматикаар» Даабаринууд болон тайлбаринууд гэhэн ном хэрэглэлгэ. | Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. Тестнүүдтэ харюу үгэхэ. | Шалгалтын хүдэлмэридэ бэлэдхэл. | Бэеэ даагаад, мүн суг хамта хүдэлхэ шадабарияа үргэдхэхэ. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | ||
29 | Шалгалтын хүдэлмэри. | 1 час | Фронтальна- шалгалтын хүдэлмэри. | Шалгалтын диктант бэшэхэ. | Зүбѳѳр бэшэхэеэ оролдохо. | Yгтэһэн грамматичес ка даабаринуу даа зүбѳѳр дүүргэхэ. | |||
30 | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. Четвертиин дүн гаргалга. | 1 час | Индивидуальна- Алдуу дээрэ хүдэлмэри. Бүлэгѳѳрхүдэлмэри- Нэмэлтэ даабаринуудые дүүргэхэ. | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. | Алдуунуудаа зүбѳѳр заһахаяа оролдохо. | Алдуунуудаа заһахадаа, жэшээнүүдые зүбѳѳр хэрэглэжэ, харюунуу- даа баримталха. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэг- лэлгэ. |
5 класс буряад хэлэн 4 четверть
№ | Хэшээлэй сэдэб | Сагай хубаари | Болзор | Һурагшадай ажаябуулгын шэнжэ | Хараалагдаһан дүнгүүд | Гэрэй даабари | ИКТ хэрэглэлгэ | ||
предметнэ | личностно | метапредметнэ | |||||||
1 | Х.х.х. Багшын үзэмжөөр. | 1 час | Индивидуальна- үгтэһэн хэһэг уншаха. (Ород хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулга). Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- зураг сээжээр зураха. Фронтальна- хѳѳрѳѳ эмхидхэхэ. | Ород хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулга. | Оршуулха- даа зүбѳѳр мэдүүлэлнүү-дээ зохёохо. Мэдүүлэлэй байгуулгада анхаралаа хандуулха. | Yгтэһэн даабаридаа зохёохы шадабари хэрэглэхэ. Удхатай, дэлгэрэнгы мэдүүлэл- нүүдые зохёон байгуулха. | |||
2 | Хуряангы ба дэлгэрэнгы мэдүүлэлнүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 45, 159 н. Фронтальна-Д-357, 159 н.Энэ хоёр бүлэг мэдүүлэлнүүд бэе бэеhээ юугээрээ илгаатайб? Бодомжолго. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 159н. Д-358, 160н.Уншаха, мэдүүлэлнүүдые хуряангы болгохо. | Д-359. 160 н. Уншаха, мэдүүлэлнүүдые дэлгэрэнгы болгохо. | Yгтэһэн даабаридаа зохёохы шадабари хэрэглэхэ. Удхатай, дэлгэрэнгы мэдүүлэл- нүүдые зохёон байгуулха. | § 45, 159 н. Хуряангы ба дэлгэрэнгы мэдүүлэлнүү дые зохёохо. | ||
3 | Мэдүүлэлэй юрын гэшүүд. Элирхэйлэгшэ. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: § 46, 160 н. Д-360, 160 н. Фронтальна-Д-362, 161 н.Элирхэйлэгшэ доогуур зураха, дээрэнь асуудалынь табиха. | Номоор хүдэлмэри.Д-361, 161 н.Б. Батоевой шүлэг уншаха. Элирхэйлэгшэ нүүдые олохо. | Д-363, 161 н. Д. Дамбаевай шүлэг уншаха, шүлэгэй удха тайлбарилха, элирхэйлэгшэ нүүд ямар хэлэлгын хубяар гаранхайб гэжэ элирүүлхэ. | Д-364, 162 н. Мэдүүлэл- нүүдые уншаад, элирхэйлэгшэ нүүдыень илгаха. | § 46, 160 н. Д-368, 162 н. | ||
4 | Мэдүүлэлэй юрын гэшүүд. Нэмэлтэ. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §46 (2), 163 н. Д-369, «Аршаан булаг» Б. Санжин, 163 н. Фронтальна-Д-370, 164н.Асуудалнуудай орондо таараха юрын гэшүүдые табиха. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 163н. Д-371, 164н. | Д-372, 164 н. Оньhон үгэнүүдэй удхаар хөөрэлдөөүнгэргэхэ. | Д-373, 164 н. Мэдүүлэлнүүд сооhоо нэмэлтэнүү-дыень олохо, бэеэ даагаад, нэмэлтэнүүдтэй мэдүүлэлнүүдые зохёохо. | Удхатай, дэлгэрэнгы мэдүүлэл- нүүдые зохёон байгуулха. | ||
5 | Мэдүүлэлэй юрын гэшүүд. Ушарлагша. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §46, (3) 165 н. Д-374. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Фронтальна-Д-375, 165 н. (Хэhэг сооhоо ушарлагшануу-дые олоод, ямар асуудалнуудта харюусанаб гэжэ элирүүлхэ.) | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 165н. | Д-378, 166 н. Мэдүүлэлнүү дые хүсөөжэ бэшэхэдээ, ушарлагшанууд доогуур зураха, холбооень харуулха. | Д-376. 166 н. Мэдүүлэлэй гэшүүд хоорондоо иимэ холбоотой. Һанажа абаха. | § 46 уншаха. Д-377, 166 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
6 | Практическа хүдэлмэри. | 1 час | Индивидуальна- мэдүүлэлэй гэшүүдээр шүүлбэри хэхэ. Д-395, 172 н.Мэдүүлэлэй шүүлбэри хэхэ. Фронтальна-бэе бэеэ шалгаха. | Упражненинүү дые дүүргэхэ: Д-399, 173 н. Уншаха, элирхэйлэгшэнүүдые олоод, ямар хэлэлгын хубяар гарабаб гэжэ хэлэхэ. | Д- 398, 173 н. О. Коряковой текст уншаха, хуряангы мэдүүлэлнүүдые дэлгэрэнгы болгохо. | Д-400, 174 н. «Хабарай ажал» нэмэлтэнүүдые зүбөөр табижа бэшэхэ. Хэлэлгэ соогоо зүбѳѳр хэрэглэхэ, ямар болгоноб тайлбарилха. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэг- лэлгэ. | ||
7-8 | Мэдүүлэлэй нэгэ түрэл гэшүүд. | 2 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §47, 166 н. Д- 378, 166 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д-379, 167 н. Фронтальна-«Манай ой». Д-382, 167н.(Текст соо нэгэ түрэл гэшүүдые олоод, ямар нэгэ түрэл гэшүүд бэ гэжэ элирүүлхэ.) | Номоор хүдэлмэри. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри.Д-380, 167 н. Нэгэ түрэл гэшүүдые нэмэжэ бэшэхэ, гэшүүдэй хоорондохи холбоо харуулха. | Д-381, 167 н. Мэдүүлэлнүүд соо нэгэ түрэл гэшүүдые олохо. Буряад орон тухай хөөрэлдөөүнгэргэхэ. | Д- 384, 168 н. Схемээр хүдэлмэри. Дүн гаргаха. | § 47. Д- 379, 167 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | |
9 | Хандалгатай мэдүүлэл. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §48, 169 н. Д- 388, 170 н. Фронтальна-Д-386, 169 н. Б. Ябжанов.(Хандалгануу-дые олоод, сэглэлтын тэмдэгүүдые табиhанаа тайлбарилха.) | Номоор хүдэлмэри. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри.Д-387, 169 н. Уншаха, хандалга олохо. | Д-389, 170 н. Уран гоёор уншаха, хандалгануудые зүбѳѳр тааруулжа табиха. | Д-390, 170 н. Ц. Номтоевой «Хилээмэн» уншаха, хандалгануудые олохо, ямар сэглэлтын тэмдэгүүдые тайлбарилха. | Д-408, 177 н. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэг- лэлгэ. | |
10 | Дахуулалнууд тай мэдүүлэлнүүд. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §49, 171 н. Д- 391, 171 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д- 392, 171н.) | Номоор хүдэлмэри: упражнени дүүргэхэ: 393, 171 н. Б. Санжинай текст уншаха, дахуулалнуудые олохо. | Дахуулалнууд тай мэдүүлэлнүүдые зохёохо. | Д-394, 172 н. «Сэсэн хүүхэн» онтохонhоо абтаhан хэhэг хүсэлдүүлжэ бэшээд, хэр зүбөөр хүсэлдүүлhэнээ уншаха, бэе бэеэ шалгаха. | Д-406, 176 н. | ||
11 | Х.х.х. Творческо хүдэлмэри. Багшын үзэмжөөр. | 1 час | Индивидуальна- үгтэһэн хэһэг уншаха. (Ород хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулга). Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- зураг сээжээр зураха. Фронтальна- хѳѳрѳѳ эмхидхэхэ. | Ород хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулга. | Оршуулха- даа зүбѳѳр мэдүүлэлнүү-дээ зохёохо. Мэдүүлэлэй байгуулгада анхаралаа хандуулха. | Yгтэһэн даабаридаа зохёохы шадабари хэрэглэхэ. Удхатай, дэлгэрэнгы мэдүүлэл- нүүдые зохёон байгуулха. | |||
11-12 | Сэхэ хэлэлгэ. | 2 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §50, 178 н. Д- 410, 178 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д- 414, 180н.) Фронтальна-Д-416, 180 н. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 178-179н. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри.Д- 412, 179 н. | Д-415, 180 н. Ц-Д. Хамаевай диалог уншаха. диалогто ямар сэглэлтын тэмдэгүүд табигданаб? | Д-417, 181 н. «Ургыта соорхой» Э. Дугаровай хэһэг уншаад, хэды хүн хөөрэлдэнэб гэжэ элирүүлхэ, сэглэлтын тэмдэг тайлбарилха. | Д-419, 182 н. Д-418, 181 н. «Телефоной утаһан». Диалог болгожо, доошонь һубарюул жа бэшэхэ. | ||
13 | Үгүүлэл. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §51, 183 н. Д- 420, 183 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д- 420, 2. 3. А. Лыгденовэй хэһэг соо юун тухай хэлэгдэнэб? 183н. | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха. 183-184н. | Д- 421, 184 н. Д. Ошоровой «Үгэдөө хүрэ!» уншаха, үгүүлэлэй сэдэбыень элирүүлхэ. | Д-421, 184 н. Үгтэhэн хэhэг үгүүлэл болоно гэһэн бодол баталха.
| § 51, 183 н. Ц. Номтоевой «Хилээ мэн» хөөрөөн- һѳѳ үгүүлэл бэшэхэ. | ||
14-15 | Хэлэлгын стильнүүд. | 2 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: §53, 186 н. Д- 423, 186 н. Бүлэгөөр- бэе бэеэ шалгалга. Д- 423, 186н.) | Номоор хүдэлмэри: проблемнэ асуудалнуудые, теоретическэ мэдээсэлнүүдые уншаха 189 н. | Б-Б. Намсарайн, Б. Санжинай зохёолнуудһаа хэһэгүүдые уншаха. Хэлэлгын стильнүүдыень элирүүлхэ. | Эрдэм- һуралсалай, уран һайханай стильдэ үгүүлэлнүүдые бэшэхэ. | |||
16 | Жэл соо үзэһэнѳѳ дабталга. Фонетикэ. | (5 час.) 1 час | Индивидуальна-упражнени нүүдые дүүргэхэ: Д-425, 191 н. | Номоор хүдэлмэри: Д-426, 191 н. Буулгажа бэшэхэдээ, точконуудай орондо удаан аялгануудые, дифтонгнуудые бэшэхэ. | Д- 427, 191 н. Э. Дугаровай үгүүлэл уншаад, хонгёо ба бүдэхи хашалгнууд доогуур зураха. | Д-431, 192 н. | Али нэгэн шубуун тухай мэдээсэл оложо, текст-зураглал зохёохо. | ||
15 | Дабталга. -Ээ-эй; уй үй-ы аялгануудые зүб бэшэлгэ. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д-428, 192 н. Фронтальна-Д-429, 192 н. | «Буряад хэлээр тестнүүд». «Буряад хэлэнэй грамматикаар» Даабаринууд болон тайлбаринууд гэhэн ном хэрэглэлгэ. | Д-432, 192 н. 1. Уг удам, түрэл садан нэрлэһэн үгэнүүдые уншаха, оршуулха. | Д-432, 2. Тус үгэнүүдтэй 2-3 мэдүүлэл зохёохо. Өөрынгөө уг тухай мэдэхэ болохо.
| -Ээ-эй; уй үй-ы аялганууд тай үгэнүүдые хэрэглэн, мэдүүлэл нүүдые зохёохо. | ||
16 | Дабталга. Лексикэ. | 1 час | Индивидуальна- Д- 433, 193 н. «Буряад хэлээр тестнүүд». «Буряад хэлэнэй грамматикаар» Даабаринууд болон тайлбаринууд гэhэн ном хэрэглэлгэ. | Д-433, 193 н. 2. Удхыень элирүүлхэ. Урданай буряадууд юундэ модон амhарта хэрэглэдэг байгааб? | Д-434, 193 н. 1. Уншаха, энэ юуд бэ, нэгэ үгөөрнэрлэхэ. Д-435, 193 н. Оньhон үгэнүүд соо антонимуудые оложо илгаха. | Бэеэ даагаад мүн суг хамта хүдэлхэ шадабарияа үргэдхэхэ.
| Д-436, 193 н. Д-437, 193 н. | ||
17 | Дабталга. Синтаксис. Пунктуаци. | 1 час | Индивидуальна- номоор хүдэлмэри: Д-438, 194 н. | Номоор хүдэлмэри. Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри.Д439, 194 н. | Мэдүүлэлэй гэшүүдээр шүүлбэри хэхэ дадал шадабарияа үргэдхэхэ. | Ц-Д. Хамаевай «Уhанда шунгалган» гэhэн текст алдуугүйгөөр бэшэхэ, мэдүүлэлэй шухала гэшүүдые олохо. | «Зунай амаралта» гэhэн сэдэбтэ холбоо текст зохёохо. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэг- лэлгэ. | |
18 | Дабталга. Бэхижүүлгын хүдэлмэри. Багшын үзэмжөөр. | 1 час | Индивидуальна- «Буряад хэлээр тестнүүд». «Буряад хэлэнэй грамматикаар» Даабаринууд болон тайлбаринууд гэhэн ном хэрэглэлгэ. | Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. Тестнүүдтэ харюу үгэхэ. | Шалгалтын хүдэлмэридэ бэлэдхэл. | Бэшэмэл ба сээжэ харюу. Харюунуудаа жэшээ дээрэ баримталха. | «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. | ||
19 | Творческо хүдэлмэри. Багшын үзэмжөөр. | 1 час | Индивидуальна- үгтэһэн сэдэбтэ зохёолго бэшэхэ. Бүлэгѳѳр хүдэлмэри- түсэб табиха. Фронтальна- хѳѳрѳѳ эмхидхэхэ. | Творческо хүдэлмэри бэшэхэ. | Yгтэһэн даабарияа һайнаар дүүргэхэ. | Бэшэһэн хүдэлмэри дээ зохёохы шадабари хэрэглэхэ. Зохёолгодоо тобшолол хэхэ, ѳѳрынгѳѳ хандаса харуулха. | Творческо хүдэлмэ- ри бэшэхэ. | ||
20 | Шалгалтын хүдэлмэри. | 1 час | Фронтальна- шалгалтын хүдэлмэри. | Шалгалтын диктант бэшэхэ. | Зүбѳѳр бэшэхэеэ оролдохо. | Yгтэһэн грамматичес- ка даабаринуу даа зүбѳѳр дүүргэхэ. | Урда үзэһэнѳѳ дабтаха. | ||
21 | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. Четвертиин дүн гаргалга. | 1 час | Индивидуальна- алдуу дээрэ хүдэлмэри. Бүлэгѳѳрхүдэлмэри- нэмэлтэ даабаринуудые дүүргэхэ. | Алдуу дээрэ хүдэлмэри. | Алдуунуудаа зүбѳѳр заһахаяа оролдохо. | Бэшэмэл ба сээжэ харюу. Харюунуудаа жэшээ дээрэ баримталха. | |||
22-23 | Бүридхэлгэ. Жэлэй дүн гаргалга. Багшын үзэмжөөр зохёохы хүдэлмэри. | 2 час | «Буряад хэлэнэй грамматикаар» Даабаринууд болон тайлбаринууд гэhэн ном хэрэглэлгэ. | Бэеэ даагаад хэхэ хүдэлмэри. Тестнүүдтэ харюу үгэхэ. | Yгтэһэн даабарияа һайнаар дүүргэхэ. |
| «Буряад хэлэн» сахим һураха ном хэрэглэлгэ. |
Предварительный просмотр:
«Гал могой жэл» гэһэн зохёолой удхаар асуудалнууд.
1. Ц – Ж. Жимбиев тус зохеол соогоо ямар үе саг харуулнаб?
2. Батажаб хүгшөөдэйдөө дайн болобо гэжэ дуулгаад юундэ хараалганаб ?
3. Үхибүүд түрэһэн эхэеэ хэн гэжэ нэрлэнэб?
4.Сэрэн –Дулма хээтэй хэнэй түрэһэн дүү болоноб? Тэрэ юу хэдэг бэ?
5. Сэрэн –Дулма хээтэйн үбгэниинь хэн гэжэ нэрэтэйб, ямар ажалтайб?
6. Батажабай дүү басаган хэн гэжэ нэрэтэйб?
7. Барас хэнэй хүбүүн болоноб?
8. Батажаб хэнэй түлөө моришон болоноб? Юундэ?
9. Батажабай унадаг морин.
10. Колхозой бригадирай нэрэ.
11. Батажаб эжытэеэ хэнһээ бэшэг абааб?
12. Батажабай эжы юу хэдэг бэ?
13. Батажабайн гэртэхин фронтдо юу бэлэглэнэб?
14. Нютагайнгаа обоо хэн тахинаб?
15. Хэнэй эсэгэ дезертир байһанаа баригданаб?
16. Хэн дайнһаа эрэмдэгшье һаа бусажа ерэнэб?
17. Гарма дархан фронтовигые юугээр хүндэлнэб.?
18. Батажаб юундэ өөрынгөө дураар фронтдо ошохо гэжэ шиидээб?
19. Батажабай түлөө хэн моришон болооб?
20. Һургуулиин газаа Батажаб хэнтэй уулзанаб?
21. Хэн Батажабта өөрынгөө фото- зураг бэлэглээб?
22. Залуу эжыниинь Батажабые хэнтэй адлишаанаб?
23. «Дайн һүнэн һалаг лэ! » - эдэ хэнэй үгэнүүд бэ?
Предварительный просмотр:
Б.Барадин «Сэнгэ баабай»
- «Сэнгэ баабай» гэжэ рассказай гол герой болохо Сэнгэ хэдытэйб?
- Сэнгын гэртэхин хэд бэ?
- Сэнгэтэн ямар айл бэ?
- Сэнгэ баабайн Дашасэрэн хүбүүнэй эрхэ нэрэ
- Сэнгын бүхы хэрэгыень бүтээдэг хүн.
- Сэнгэ баабайн үхэр малайнь, хонидойнь тоо.
- Сэнгэ баабайн эзэлжэ ябаһан тушаалнуудые тоологты.
- Сэнгэ баабайн зараса басаган.
- Сэнгэ баабайн мэдээ табижа унаад байхада, Дулма һамганайнь адислаһан бурханай судар.
- Үбшэндэ дайрагдаад хэбтэhэн Сэнгэ ямар бодолнуудта абтанаб?
- Лама ямар зорилготой Сэнгындэ ерэнэб? Сэнгэ баабай дасанда юу үргэнэб?
- Ород доктор буряад зоной байдал тухай юу бодоноб?
- Сэнгын үхэһэнһөө хойшо 49 хоногто хуруулһан ном
- «Сэнгэ баабай» гэжэ рассказай гол герой болохо Сэнгэ хэдытэйб?
- Сэнгынгэртэхин хэд бэ?
- Сэнгэтэн ямар айл бэ?
- Сэнгэ баабайн Дашасэрэн хүбүүнэй эрхэ нэрэ
- Сэнгын бүхы хэрэгыень бүтээдэг хүн.
- Сэнгэ баабйн үхэр малайнь, хонидойнь тоо.
- Сэнгэ баабайн эзэлжэ ябаһан тушаалнуудые тоологты.
- Сэнгэ баабайн зараса басаган.
- Сэнгэ баабайн мэдээ табижа унаад байхада, Дулма һамганайнь адислаһан бурханай судар.
- Үбшэндэ дайрагдаад хэбтэhэн Сэнгэ ямар бодолнуудта абтанаб?
- Лама ямар зорилготой Сэнгындэ ерэнэб? Сэнгэ баабай дасанда юу үргэнэб?
- Ород доктор буряад зоной байдал тухай юу бодоноб?
- Сэнгын үхэһэнһөө хойшо 49 хоногто хуруулһан ном
Предварительный просмотр:
«Шагжын Хула» гэһэн зохёолоор асуудалнууд.
1. «Шагжын Хула» гэһэн зохёол хэн бэшээб?
2. Шагжын Хула хэды ондо сэрэгтэ абтааб?
3. Ямар шубуун Хулын нюдые тоншохо гээб?
4. Хула морин эзэнээ бэдэржэ ябатараа ямар моридтой ниилээб?
5. Хула морин наһатай эзэтэй болоод, хаана ямар ажал хээб?
6. Хула юундэ зүүн зүг тээшэ ябанаб?
7. Хула мориие буудажа алаха гэһэн хүн ямар малгайтайб?
8. Эхэ шоные Хула хайшан гээб?
9. Юундэ Хула баһа айлай газаа ерээб?
10. Үбгэнэй аша хүбүүн ойһоо ямар олзотой ерээб?
11. Хулын нютагтаа ерэхэдэнь, хэн түрүүн угтааб?
12. Шагжын Хула нютагтаа ерээд, ямар азаргын адуунтай ниилээб?
13. Санжа үбгэн Шагжын Хула гэжэ юугээрнь таняаб?
14. Ямар саг байхада Хула үхэшөөб?
15. Юундэ нютагай үбгэд Хулын үхэшэхэдэ бэень амарба гэлсээб?
16. Санжа үбгэн Хула мориной тархиие буряад ёһоор яагааб?
17. Музей соо Шагжын Хулын угаалгаатай юунуудниинь табяатайб?
18. Шагжын Хула ямар морин байгааб?
19. Һургагдаагүй мориие юун гэжэ нэрлэнэб?
«Шагжын Хула» гэһэн зохёолоор асуудалнууд.
1. «Шагжын Хула» гэһэн зохёол хэн бэшээб?
2. Шагжын Хула хэды ондо сэрэгтэ абтааб?
3. Ямар шубуун Хулын нюдые тоншохо гээб?
4. Хула морин эзэнээ бэдэржэ ябатараа ямар моридтой ниилээб?
5. Хула морин наһатай эзэтэй болоод, хаана ямар ажал хээб?
6. Хула юундэ зүүн зүг тээшэ ябанаб?
7. Хула мориие буудажа алаха гэһэн хүн ямар малгайтайб?
8. Эхэ шоные Хула хайшан гээб?
9. Юундэ Хула баһа айлай газаа ерээб?
10. Үбгэнэй аша хүбүүн ойһоо ямар олзотой ерээб?
11. Хулын нютагтаа ерэхэдэнь, хэн түрүүн угтааб?
12. Шагжын Хула нютагтаа ерээд, ямар азаргын адуунтай ниилээб?
13. Санжа үбгэн Шагжын Хула гэжэ юугээрнь таняаб?
14. Ямар саг байхада Хула үхэшөөб?
15. Юундэ нютагай үбгэд Хулын үхэшэхэдэ бэень амарба гэлсээб?
16. Санжа үбгэн Хула мориной тархиие буряад ёһоор яагааб?
17. Музей соо Шагжын Хулын угаалгаатай юунуудниинь табяатайб?
18. Шагжын Хула ямар морин байгааб?
19. Һургагдаагүй мориие юун гэжэ нэрлэнэб?
Предварительный просмотр:
Подписи к слайдам:
Гэрэл зураг: Наталья Уланова Гэрэл зураг : Наталья Уланова
МОРИНОЙ ХЭРЭГСЭЛНҮҮД
. Сампиловай зураг
Дугааг
Гэрэл зураг: mongolianmumbles.com Гэрэл зураг : bolor7erdene.blog.banjig.net Г үү һаалган
Мориной тамганууд
мориной ногто - хазаар
* Хүн болохо бага h аа , хүлэг болохо унаган h аа . * Хүлэг морин – хүнэй нүхэр . * Моригүй хүн мухар , хонигүй хүн хоо h он. * Уула мори зобоохо , уур хүниие зобоохо . Морин тухай онь Һон Үгэнүүд *h айн морин h алхиншуу , h айн хүн нараншуу . * Хашан мориндо газар холо , Харуу хүндэ нүхэр холо .
МОРИн ХУУр
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Методическая копилка
Разработки уроков...

Методическая копилка
Папка "Методическая работа" содержит следующие разделы:1.Грамоты2.Удостоверение о краткосросном повышении квалификации;3.Копия диплома;4.Выступления на педагогических советах;5.Награды учащихся;6.Испо...
Методическая копилка "Приемы развивающего обучения".
В копилке "Приемы развивающего обучения" мною собраны приемы преподаванипя географии, которыми я овладела за годы своей учительской деятельности и которые, надеюсь, могут быть полезными и интересными ...

Методическая копилка, разработки уроков.
Пояснительная записка Полещук Анатолий МихайловичУчитель английского языка МОУ «СОШ № 1»г.ЕмвыРазработка по английскому языку в 7 классе «Рекорды и достижения». В ходе урок...

Учебно-образовательный, методический проект «Методическая копилка»
Современный преподаватель ДШИ обязан не только знать свой предмет, но и обладать набором профессиональных и личностных качеств, необходимых для успешной педагогической деятельности. Современный препод...

Методическая копилка. Методическая разработка экскурсии в осенний парк.
Вашему вниманию представляю свою методическую копилку....

